نورنیوز-گروه اجتماعی: محمدباقر غزنوی امروز شنبه، ۳۰ خرداد در مراسم معرفی پیشرفت پروژههای دستیار هوش مصنوعی با اشاره به روند اجرای این طرح، گفت: پروژه دستیاران هوش مصنوعی از اسفند ۱۴۰۳ آغاز شد و اکنون گزارش پیشرفت ۱۵ پروژه در دانشگاهها ارائه شده است.
وی با بیان اینکه در حال حاضر ۱۵ دستیار هوش مصنوعی به این طرح پیوستهاند، افزود: اطلاعات مربوط به این دستیارها شامل دانشگاه یا شرکت مجری، نهاد بهرهبردار و کدهای ثبتشده در سامانه مشخص شده است. همچنین یک مورد دیگر نیز وجود دارد که هنوز در فهرست نهایی ثبت نشده است.
غزنوی ادامه داد: طبق برنامهریزی انجام شده، این مرحله از پروژه به طور رسمی تا ۱۵ تیرماه ادامه خواهد داشت و پس از آن فاز فعلی بسته میشود. مرحله کنونی مربوط به فاز هوش تجاری (BI) است که از مهمترین بخشهای پروژه به شمار میرود؛ چراکه در این مرحله سازمانها و کسبوکارهای هدف شناسایی و مدلسازی میشوند.
وی با اشاره به مراحل طیشده در این طرح، اظهار کرد: فازهای صفر و یک پروژه با هدفگذاری مشخص اجرا شد و در همین سالن نیز نقطه آغاز رسمی آن رقم خورد. در این مرحله تلاش شد استاندارد واحدی برای اجرای پروژه تدوین شود تا دانشگاهها بتوانند بر اساس یک چارچوب مشخص فعالیت کنند.
ناظر طرح دستیاران هوش مصنوعی معاونت علمی ریاستجمهوری خاطرنشان کرد: به دلیل شرایط و اتفاقات پیشآمده در ماههای گذشته، نسخههای مجزایی نیز بهصورت دستی برای برخی دستیارها آماده شد تا امکان بهرهبرداری از آنها فراهم شود.
وی درباره فاز دوم پروژه، گفت: در این مرحله با چالشها و مشکلات متعددی مواجه شدیم که همه فعالان این حوزه آنها را از نزدیک لمس کردهاند. با این حال تلاش کردیم یک استاندارد بومی و واحد مبتنی بر استانداردهای بینالمللی تدوین کنیم. در این راستا در ۱۹ بهمنماه سال گذشته کارگاه تخصصی در همین محل برگزار شد و پس از آن نیز دو کارگاه دیگر را به صورت مجازی برگزار کردیم. در ادامه تصمیم گرفتیم برای حرکت تدریجی به سمت یک محصول واحد، مدل برنامهنویسی پروژه را تغییر دهیم.
وی توضیح داد: بر همین اساس از مجریان پروژه درخواست شد تمرکز خود را بر مدلسازی و آمادهسازی دادهها قرار دهند و بخش عمده فعالیتهای برنامهنویسی بهصورت متمرکز توسط تیم سامانه انجام شود. در همین راستا یک سامانه واحد طراحی شد و در اختیار مجریان قرار گرفت.
ناظر طرح دستیاران هوش مصنوعی معاونت علمی ریاستجمهوری ادامه داد: تمامی مدیران و مجریان پروژه همکاری لازم را داشتند و دادههای مورد نیاز خود را در این سامانه بارگذاری کردند. هرچند در این مسیر با چالشهای متعددی مواجه بودیم، اما توانستیم اطلاعات و دادههای مورد نیاز را از پایگاههای اطلاعاتی مختلف استخراج و ساماندهی کنیم.
وی با بیان اینکه تاکنون ۱۲ مجری به سامانه واحد متصل شدهاند، اظهار کرد: الگوی نهایی پروژه در حال تکمیل است و در ۱۵ تیرماه مسیر و جهتگیری نهایی طرح برای ورود به مراحل بعدی مشخص خواهد شد. در طول این فرایند جزئیات فنی متعددی بررسی شد، استانداردهای مختلف تدوین و بازنگری شدند و چندین بار ساختار برنامه مورد اصلاح قرار گرفت. علاوه بر این، ابزارهای لازم در اختیار مجریان قرار داده شد تا بتوانند پایگاههای داده خود را ارزیابی کرده و تغییرات مورد نیاز را در سامانههایشان اعمال کنند.
غزنوی با اشاره به رویکرد اتخاذشده در پروژه دستیاران هوش مصنوعی گفت: از بیرون ممکن است تصور شود که صرفاً دادههایی را در اختیار داریم و باید از آنها ارزش افزوده ایجاد کنیم، اما اگر موضوع را تنها از منظر داده و مدلهای هوش مصنوعی ببینیم، در واقع اولویت اصلی پروژه بهدرستی درک نشده است.
وی افزود: مبنای کار ما صرفاً توسعه مدلهای هوش مصنوعی نبود، بلکه تلاش کردیم با جزئیات بسیار دقیق و بر پایه یک چارچوب مشخص حرکت کنیم. برای این منظور سامانهای واحد طراحی شد که همه مجریان پروژه با آن کار کردند و تمامی فعالیتها بر اساس یک استاندارد مشترک پیش رفت.
غزنوی ادامه داد: فازهای اولیه پروژه به پایان رسیده و اکنون در مرحلهای قرار داریم که جمعبندی نهایی نظرات ذینفعان و مجریان در حال انجام است. در این مسیر از اعضای گروههای تخصصی نظرسنجی شد، دیدگاهها جمعآوری و جمعبندی شد و نتایج نیز در اختیار تصمیمگیران قرار گرفته است.
وی خاطرنشان کرد: تصمیمگیری درباره ادامه مسیر پروژه بر اساس نظرات جمع بندی شده انجام خواهد شد و ما خود را تابع تصمیمات نهایی مراجع مربوط میدانیم. با این حال، از ۱۵ تیرماه به بعد عملا ارتباط اجرایی ما با تیمهای تشکیل شده در اسفند ۱۴۰۳ در قالب فعلی پایان مییابد و پروژه وارد مرحله جدیدی خواهد شد.
ناظر طرح دستیاران هوش مصنوعی معاونت علمی ریاستجمهوری اظهار کرد: در حال حاضر ۱۵ دستیار هوش مصنوعی بر پایه یک استاندارد واحد توسعه یافتهاند و تلاش کردهایم چالشها و نوسانات فنی موجود در این بخش را تا حد امکان برطرف کنیم. امیدواریم در فاز سوم که مرحله نهایی پروژه محسوب میشود و البته مقدمات آن از مدتها قبل آغاز شده است، بتوانیم به دستاوردهای مهمتری دست یابیم. از جمله اهداف این مرحله میتوان به پیشبینی و تحلیل تحولات، بررسی بسترهای جغرافیایی ایران و منطقه، تحلیل زنجیره واکنشهای ناشی از رخدادها و تصمیمات مختلف و همچنین توسعه مدلهای دوقلوی دیجیتال اشاره کرد.
غزنوی با اشاره به چالشهای موجود در تأمین دادههای مورد نیاز پروژه گفت: یکی از مسائل مهمی که در طول اجرای طرح با آن مواجه بودیم، محدودیت دسترسی به دادههای برخی دستگاهها و وزارتخانهها بود. با وجود این محدودیتها، تیمهای اجرایی فعالیت خود را متوقف نکردند و به کار ادامه دادند که جا دارد از تلاش و همراهی آنها قدردانی کنم.
وی افزود: بخش قابل توجهی از دادههای مورد استفاده مجریان، دادههای واقعی و عملیاتی بوده است. خوشبختانه در آخرین جلسهای که با مسئولان حراست برگزار شد، توافقات اولیهای برای ایجاد سازوکارهای لازم جهت دسترسی بهتر به دادههای مورد نیاز حاصل شد و امیدواریم این روند در آینده تقویت شود.
غزنوی ادامه داد: هدفی که برای این پروژه تعیین شده، از سوی تیمهای اجرایی نیز مورد تأیید قرار گرفته و مسیر مشخصی برای تحقق آن تعریف شده است. با این حال، به عنوان ناظر پروژه و همچنین از طرف مجریان، دو درخواست کلیدی وجود دارد که لازم است مورد توجه قرار گیرد.
وی اظهار کرد: نخستین درخواست، فراهم شدن دسترسی به سرویسهای قابل اعتماد و پایدار است. امروز برای ارائه نتایج پروژه نیز با چالشهایی در این زمینه مواجه بودیم. در حالی که اجرای پروژههای هوش مصنوعی نیازمند زیرساختهای مطمئن و در دسترس است، همچنان محدودیتهایی در این حوزه وجود دارد.
ناظر طرح دستیاران هوش مصنوعی معاونت علمی ریاستجمهوری خاطرنشان کرد: موضوع امنیت دادهها نیز از اهمیت بالایی برخوردار است و رعایت الزامات این حوزه نیازمند زیرساختهای مناسب و قابل اتکا است. این مسئله در حال حاضر یکی از چالشهای جدی پروژه به شمار میرود.
وی افزود: در طول اجرای این طرح عملاً دسترسی مؤثری به زیرساختهای پردازشی مورد نیاز از جمله واحدهای پردازش گرافیکی (GPU) برای ذخیرهسازی و انجام محاسبات سنگین نداشتیم و پروژه در شرایطی پیش رفت که امکانات سختافزاری بسیار محدودی در اختیار تیمها قرار داشت.
غزنوی ادامه داد: بخشی از نارضایتیهای موجود در میان مجریان نیز ناشی از همین ناپایداریها و محدودیتهای زیرساختی است؛ موضوعی که بارها از سوی تیمهای اجرایی مطرح شده و نیازمند توجه جدی در مراحل بعدی توسعه پروژه است.
وی ضمن قدردانی از تمامی دست اندرکاران پروژه، گفت: از همه مجریان، تیمهای فنی و همکارانی که در این مدت برای پیشبرد پروژه تلاش کردند، صمیمانه تشکر میکنم. با وجود همه محدودیتها و دشواریها، پیشرفتهای ارزشمندی حاصل شده و امیدواریم با رفع موانع موجود، مسیر توسعه دستیاران هوش مصنوعی با سرعت و کیفیت بیشتری ادامه یابد.
وی با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه حکمرانی داده، گفت: در این پروژه تلاش کردیم شاخصهای اعتماد و کیفیت را تضمین کنیم و تمامی تیمها میتوانند این موضوع را تأیید کنند. همچنین حفظ مالکیت و حاکمیت دادهها یکی از مسائل مهمی بود که از ابتدا مورد توجه قرار گرفت و برای آن راهکارهای مشخصی در نظر گرفته شد.