نورنیوز-گروه بین الملل: منابع آگاه در کشورهای حاشیه خلیج فارس، دیپلماتها و تحلیلگران معتقدند منطقه از یکی از خطرناکترین بحرانهای خود در چند دهه اخیر خارج شده است در حالی که توازن قوا اساسا بدون تغییر باقی مانده؛ ایران از نظر سیاسی جسورتر شده، و اعتماد کشورهای خلیجفارس به حمایت آمریکا به شدت متزلزل شده است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی با این مقدمه نوشت: به گفته این منابع آگاه، دیپلماتها و تحلیلگران، ایران همچنان یک نیروی قدرتمند و شکستناپذیر باقی مانده است که توانایی تهدید کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس و جریانهای انرژی جهانی را دارد، در حالی که ایالات متحده بار دیگر محدودیتهای قدرت نظامی خود را در برابر یک دشمن مقاوم نشان داده است.
این منابع میافزایند که برای واشنگتن، این توافق راهی برای خروج از رویارویی پرهزینهای است که در دستیابی به جاهطلبانهترین اهداف خود-از وادار کردن تهران به تسلیم تا برچیدن تواناییهای هستهای و موشکی آن-ناکام مانده است.
به نوشته رویترز، ایران پس از تحمل حملات بیامان آمریکا و رژیم صهیونیستی هرچند آسیبدیده اما پابرجا مانده و آن را پشت سر گذشته است. ایران علاوه بر این، هم تشکلات سیاسی خود و هم بسیاری از اهرمهای فشاری که طرفین را پای میز مذاکره آورد، حفظ کرده است.
در همین راستا، آرون دیوید میلر، یک مقام پیشین و مذاکرهکننده آمریکایی میگوید عملیات متجاوزانه آمریکا علیه ایران موسوم به «خشم حماسی» یک «فاجعهی حماسی بوده است».
رویترز در این مطلب در حالی به توان ایران به آسیب زدن به کشورهای منطقه و جریان انرژی در جهان اشاره کرده است که تهران پیش از آغاز جنگ تحمیلی سوم هشدار داده بود هر گونه تجاوزگری با پاسخی فراگیر و در سطح منطقه مواجه خواهد شد. از این رو، ایران در پاسخ به حملات متجاوزانه آمریکایی-صهیونیستی پایگاهها و منافع آمریکا در منطقه و اهدافی در سراسر اراضی اشغالی را مورد اصابت حملات موشکی و پهپادی قرار داد.
ایران که به موجب واقع شدن تنگه هرمز در آبهای سرزمینی خود حق نظارت بر تردد امن کشتیهای عبوری و اعمال قانون آنها در صورت ایجاد تخاصم را دارد، پس از آغاز جنگ تحمیلی سوم اعلام کرد که تردد کشتیهای دشمنان و متحدان آنها که مبدا حملات علیه ایران بودهاند از این آبراه ممنوع و تردد کلیه دیگر کشتیها مستلزم هماهنگی با ایران است. این وضعیت صادرات نفتوگاز کشورهای منطقه را با اخلال مواجه کرد و شوک بیسابقهای به بازارهای انرژی وارد آورد.
کشورهای خلیجفارس بازندگان اصلی جنگ آمریکایی-صهیونیستی علیه ایران هستند
رویترز در ادامه این مطلب نوشت: شدیدترین شوک این جنگ در کشورهای عربی خلیجفارس احساس میشود که ثبات ایجادشده بر اثر چندین دهه رشد اقتصادی به شدت به چالش کشیده شده است. بر این اساس، آنها بازندگان اصلی جنگ هستند-تماشاگرانی که نظارهگر تصمیماتی بودند که چشمانداز امنیتی آنها را دگرگون کرد و اکنون باید با پیامدهای آن دست و پنجه نرم کنند.
به گفته منابع کشورهای خلیج فارس، یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا که اخیرا نهایی شده، از هماکنون منجر به تغییر تفکر راهبردی خلیجفارس شده است؛ اعتماد به حمایت آمریکا را تضعیف کرده، ایران را به عنوان یک نیروی منطقهای پایدار تثبیت کرده و تحولات را به سمت مدارا به جای رویارویی سوق داده است.
پایتختهای خلیجفارس به تعامل با تهران سوق پیدا کردهاند
رسانه انگلیسی در ادامه مطرح کرد: منابع خلیجفارس میگویند که این یادداشت تفاهم ممکن است به این مرحله از درگیری پایان دهد اما معضل راهبردی را که آشکار کرده حل نمیکند؛ ایران همچنان یک نیروی قدرتمند است، تنگهی هرمز به عنوان یک نقطه فشار ظاهر شده و پیشفرضهای اقتصادهای خلیجفارس شکنندهتر از هر زمان دیگری به نظر میرسد.
کشورهای حاشیه خلیج فارس به این نتیجه رسیدهاند که نه آمریکا و نه رژیم صهیونیستی نتوانستهاند آنچه «چالش ایران» عنوان شده را برطرف کنند، در حالی که هزینههای درگیری اخیر نیز به طور نامتناسبی بر دوش آنها افتاده است. این بازنگری یک تغییر عمیق را آشکار میسازد.
فواز گرگس، محقق غرب آسیا معتقد است که کشورهای خلیج فارس که همواره به ایران بیاعتماد بودهاند اما برای مهار آن به آمریکا متکی بودند، اکنون تعامل با تهران را آغاز کردهاند و تماسها برای توافقهای اقتصادی و امنیتی شدت گرفته است.
به گفته او، در حالی که پرسش اصلی پیش از جنگ دامنه عادیسازی روابط میان کشورهای عربی و رژیم صهیونیستی بود، اکنون تمرکز بر سازش خلیج فارس و ایران است. تحلیلگران منطقهای معتقدند در حالی که واشنگتن شریکی ضروری برای این کشورها باقی میماند، این درگیری احتمالا بازآرایی آهسته اما اثرگذاری را سرعت میبخشد که در آن کشورهای حاشیه خلیج فارس روابط دفاعی را تنوع میبخشند و در برابر شوکهای آینده بیشتر احتیاط میکنند.