نورنیوز-گروه اجتماعی: خواب خوب برای سلامت جسمی و روانی ما ضروری است. با وجود این، مشکلات خواب گسترده هستند.
به نقل از نوروساینسنیوز، اگرچه کمبود خواب شایع است، اما پیشتر اندازهگیری مستقیم و عینی آن در مایعات بدن امکانپذیر نبود. یک گروه پژوهشی از موسسه پزشکی قانونی و فارماکولوژی و سمشناسی «دانشگاه زوریخ »(UZH) بررسی کردهاند که آیا میتوان کمبود خواب را از طریق تغییرات متابولیک در بزاق تشخیص داد.
«توماس کرامر»(Thomas Kraemer)، استاد داروشناسی و سمشناسی دانشگاه زوریخ گفت: پژوهش ما اولین نشانگرهای زیستی مستقیم را درباره محرومیت از خواب در بزاق دهان نشان میدهد. این نقطه عطفی برای تحقیقات پزشکی قانونی است.
پژوهشگران در این پروژه، ۲۰ مرد جوان سالم را که معمولاً بین هفت تا ۹ ساعت میخوابند، بررسی کردند. شرکتکنندگان سه شرایط آزمایشی را به صورت تصادفی تکمیل کردند که شامل یک شب بدون خواب، چهار شب متوالی با ۶ ساعت خواب و یک شرایط کنترلشده با هشت ساعت خواب معمول بود. سپس پژوهشگران به کمک روش طیفسنجی جرمی با وضوح بالا، بزاق شرکتکنندگان را تحلیل کردند و از روشهای یادگیری ماشینی برای شناسایی الگوهای مولکولی مرتبط با کمبود خواب حاد بهره بردند.
«مایکل شولز»(Michael Scholz)، پژوهشگر ارشد این پروژه به عنوان بخشی از تحقیقات دکتری خود بررسی کرد که چگونه میتوان خستگی را در بدن اندازهگیری کرد. شولز گفت: ما دریافتیم که کمبود خواب حاد حدود ۱۰ درصد از کل مولکولهای زیستی موجود در بزاق را تحت تأثیر قرار میدهد. چالش این بود که از بین دهها هزار مولکول، آنهایی را که به طور قابل اعتمادی خستگی را نشان میدهند، شناسایی کنیم. ما با استفاده از فناوری پیشرفته موفق شدیم ۱۰ نشانگر زیستی را شناسایی کنیم که دقیقاً همین کار را انجام میدهند.
این پژوهش اکنون به مرحله بعدی خود وارد شده است. در یک آزمایش میدانی بینالمللی بزرگمقیاس، مجموعه نشانگرهای زیستی ثبتشده تحت شرایط واقعبینانه اعتبارسنجی خواهند شد. پژوهشگران بررسی خواهند کرد که آیا این روش میتواند به طور قابل اعتمادی کمبود خواب را در طیف گستردهای از موقعیتهای روزمره شامل کار شیفتی، الکل، داروها و سایر عوامل تشخیص دهد.
این پژوهش در بلندمدت میتواند به توسعه یک آزمایش سریع کمک کند که در محل برای تشخیص عینی خستگی استفاده شود. شولتز گفت: چنین آزمایشی میتواند ایمنی جادهها را بهبود ببخشد و ایمنی را در محیطهای کاری که توجه و تمرکز در آنها بسیار مهم است، افزایش دهد.
این پژوهش در «Journal of Proteome Research» به چاپ رسید.