نورنیوز-گروه اجتماعی: عاطفه گلحسنی افزود: داروی اسپارتینا حاوی تیرزپاتاید، دارویی است که با اثر بر گیرندههای دو هورمون طبیعی GIP و GLP-۱ عمل میکند. این دارو با کاهش اشتها، افزایش احساس سیری و کند کردن تخلیه معده به کاهش دریافت کالری و در نتیجه کاهش وزن کمک میکند.
وی ادامه داد: این گروه از داروها ابتدا برای درمان دیابت نوع دو توسعه یافتند، اما امروزه در افراد واجد شرایط برای درمان چاقی نیز کاربرد دارند و مصرف آنها برای همه افراد مناسب نیست.
این متخصص بیماریهای داخلی درباره موارد تجویز این داروها توضیح داد: بر اساس راهنماهای علمی، این داروها معمولاً برای افرادی توصیه میشوند که شاخص توده بدنی (BMI) آنها ۳۰ یا بیشتر است، یا BMI بالاتر از ۲۷ دارند و همزمان به بیماریهای مرتبط با اضافه وزن مانند دیابت نوع دو، فشار خون بالا، اختلالات چربی خون، آپنه خواب یا بیماریهای قلبیعروقی مبتلا هستند.
گلحسنی تأکید کرد: بسیاری از افراد برای کاهش چند کیلوگرم وزن یا دستیابی به اهداف زیبایی به سراغ این داروها میروند، در حالی که این داروها برای چنین مواردی طراحی نشدهاند و مصرف غیرضروری آنها میتواند فرد را در معرض عوارض ناخواسته قرار دهد.
وی درباره عوارض احتمالی این داروها گفت: شایعترین عوارض شامل تهوع، استفراغ، احساس پری معده، یبوست یا اسهال و کاهش اشتها است. در برخی موارد نیز ممکن است عوارض مهمتری مانند التهاب لوزالمعده (پانکراتیت)، بیماریهای کیسه صفرا، کمآبی بدن و اختلال عملکرد کلیه رخ دهد. همچنین مطالعات جدید نشان دادهاند که بخشی از کاهش وزن حاصل از این داروها ممکن است ناشی از کاهش توده بدون چربی یا توده عضلانی بدن باشد. به همین دلیل رعایت رژیم غذایی متعادل، دریافت کافی پروتئین و انجام منظم فعالیت بدنی، بهویژه تمرینات مقاومتی، در طول درمان اهمیت ویژهای دارد.
گلحسنی همچنین نسبت به مصرف خودسرانه این داروها هشدار داد و افزود: تهیه آمپولهای لاغری از بازار غیررسمی یا فضای مجازی میتواند بسیار خطرناک باشد، زیرا احتمال وجود فرآوردههای تقلبی، نگهداری نامناسب یا دوزهای نامشخص وجود دارد.
وی با اشاره به سایر داروهای مورد استفاده در درمان چاقی ، گفت: داروهای دیگری مانند سماگلوتاید و لیراگلوتاید نیز برای درمان چاقی و کنترل دیابت استفاده میشوند، اما انتخاب داروی مناسب باید بر اساس شرایط هر فرد و تحت نظر پزشک انجام شود.
گلحسنی ادامه داد: از موارد مهم منع مصرف این داروها میتوان به سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید (MTC) و همچنین سندرم نئوپلازی غدد درونریز متعدد نوع ۲ (MEN۲) اشاره کرد. همچنین این داروها در دوران بارداری و در برخی بیماران مبتلا به بیماریهای شدید گوارشی، از جمله گاستروپارزی، معمولاً توصیه نمیشوند و تصمیمگیری درباره مصرف آنها باید توسط پزشک انجام شود.
این متخصص بیماریهای داخلی توصیه کرد: افرادی که قصد استفاده از این داروها را دارند، پیش از شروع درمان حتماً توسط پزشک ارزیابی شوند، سابقه بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی آنها بررسی شود و درمان با دوزهای پایین و طبق برنامه افزایش تدریجی دوز آغاز شود.
گلحسنی خاطرنشان کرد: این داروها برای برخی بیماران میتوانند ابزار مؤثری در مدیریت چاقی باشند، اما هیچ دارویی جایگزین اصلاح سبک زندگی نیست. رعایت رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و پیگیری پزشکی همچنان مهمترین ارکان کاهش وزن پایدار و حفظ سلامت محسوب میشوند.