نورنیوز-گروه اجتماعی: رتبهبندی سایمگو (SCImago Institutions Rankings - SIR) یکی از معتبرترین نظامهای ارزیابی علمی و پژوهشی جهان بهشمار میرود که با بهرهگیری از دادههای پایگاه اسکوپوس و سایر منابع بینالمللی، عملکرد مؤسسات را در شاخصهایی همچون پژوهش (Research) در مدارک علمی، نوآوری (Innovation) مرتبط با پروانههای ثبت اختراع و تأثیر اجتماعی (Societal Impact) مورد سنجش قرار میدهد.
بر اساس اعلام مرکز اطلاعات علمی جهاددانشگاهی SID، انتشار رتبهبندی مؤسسات سایمگو (SIR) در سال ۲۰۲۶ با تغییراتی در شاخصهای ارزیابی همراه بوده است. مهمترین تغییر این دوره، جایگزینی شاخص «آلتمتریکس» با شاخص «اشارههای رسانهای» (Media Mentions) در بخش تأثیر اجتماعی است؛ شاخصی که میزان حضور و بازتاب فعالیتهای علمی و پژوهشی مؤسسات در رسانههای معتبر بینالمللی را ارزیابی میکند.
وضعیت مؤسسات ایرانی در رتبهبندی SIR ۲۰۲۶
بر اساس نتایج منتشر شده، ۱۹۹ مؤسسه ایرانی در رتبهبندی سال ۲۰۲۶ سایمگو حضور دارند که نسبت به سال گذشته ۴ موسسه افزایش داشته است. مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی بیماریهای سل و ریه دکتر مسیح دانشوری، پژوهشگاه ملی سرطان، دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر، دانشگاه اردکان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، دانشگاه علوم پزشکی بهبهان، دانشگاه ملی مهارت، دانشگاه آیتالله بروجردی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری و دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود از جمله مؤسساتی هستند که برای نخستینبار در این رتبهبندی قرار گرفتهاند.
در میان مؤسسات ایرانی، دانشگاه علوم پزشکی تهران با رتبه ۷۰۱ جهان، دانشگاه تهران با رتبه ۱۱۶۱ و دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی با رتبه ۱۸۹۱، سه مؤسسه برتر کشور در رتبهبندی سایمگو ۲۰۲۶ هستند. دانشگاههای علوم پزشکی تبریز، ایران، مشهد و شیراز، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه گلستان و انستیتو پاستور ایران نیز در فهرست ۱۰ مؤسسه برتر کشور قرار دارند.
بررسی تغییرات رتبه نسبت به سال گذشته نشان میدهد دانشگاه آزاد اسلامی ارومیه، دانشگاه گلستان و دانشگاه علوم پزشکی جهرم بیشترین بهبود جایگاه را در میان مؤسسات ایرانی داشتهاند.
علیرغم ارتقای رتبه و بهبود جایگاه برخی مؤسسات، روند کلی جایگاه مؤسسات علمی ایران در این گزارش با امتیاز منفی همراه بوده است؛ به گونهای که میانگین تغییر رتبه مؤسسات ایرانی نسبت به سال گذشته برابر با منفی ۷۳۸ است. به این معنا که مؤسسات ایرانی نسبت به سال ۲۰۲۵ بهطور میانگین تقریباً ۷۰۰ پله سقوط کردهاند.
وضعیت جهاددانشگاهی در رتبهبندی SIR ۲۰۲۶
بررسی جایگاه جهاددانشگاهی و واحدهای وابسته در رتبهبندی سایمگو ۲۰۲۶ نشان میدهد پژوهشگاه رویان و جهاددانشگاهی نیز به ترتیب در رتبههای ۲۵ و ۵۳ کشور قرار گرفتهاند. دانشگاه علم و فرهنگ با رتبه ۷۶۸۳ جهان و جایگاه ۵۵ کشور، تنها واحد وابسته به جهاددانشگاهی است که نسبت به سال گذشته موفق به ارتقای رتبه جهانی خود شده است.
همچنین پژوهشگاه ملی سرطان برای نخستینبار در رتبهبندی سایمگو حضور یافته و رتبه ۸۸۸۷ جهان را به دست آورده است که نشاندهنده گسترش حضور نهادهای پژوهشی وابسته به جهاددانشگاهی در نظامهای معتبر ارزیابی بینالمللی است.
رتبهبندی سایمگو یکی از مهمترین نظامهای ارزیابی بینالمللی مؤسسات علمی و پژوهشی جهان محسوب میشود و نتایج آن تصویری از وضعیت پژوهش، نوآوری و تأثیر اجتماعی دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی ارائه میکند. حضور ۱۹۹ مؤسسه ایرانی در ویرایش ۲۰۲۶ این رتبهبندی و همچنین حضور و ارتقای جایگاه برخی واحدهای وابسته به جهاددانشگاهی، بیانگر تداوم حضور و رقابت نهادهای علمی کشور در عرصههای بینالمللی است.