نورنیوز-گروه بین الملل: قیمت جهانی انرژی و کودهای شیمیایی در نتیجه جنگ مشترک آمریکا و (رژیم) اسرائیل علیه ایران، به شدت افزایش یافته است؛ جنگی که تولید انرژی در منطقه را مختل و جریان انتقال نفت و گاز از تنگه هرمز را با محدودیتهای جدی مواجه کرده است؛ کشاورزان آمریکایی تحت فشار شدیدی هستند.
حتی پیش از آغاز جنگ ایران در اواخر ماه فوریه، بخش کشاورزی آمریکا زیر بار فشارهای سنگینی بود. تعرفههای تجاری دولت دونالد ترامپ و سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی، نیروی کار مزارع را تحتالشعاع قرار داده بود. دولت همچنین بودجه وزارت کشاورزی را به شدت کاهش داد و بسیاری از کمکهای مالی و وامهای وعده دادهشده به کشاورزان را به طور ناگهانی متوقف و آتش بلاتکلیفی مالی در جوامع کشاورزی را شعلهور کرد
کریستوفر بارِت، اقتصاددان کشاورزی «دانشگاه کارنل/ Cornell University» میگوید: واقعا دوران سختی است. کشاورزان پیش از این هم با فشار شدید بر بازارها، کمبود نیروی کار و دسترسی به خدمات حمایتی روبهرو بودند و حالا ناگهان قیمت ملزومات حیاتی تولید سر به فلک کشیده؛ به عنوان نمونه، قیمت گازوئیل به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۲۲ رسیده است.
به نوشته فارینپالیسی، این فشار تنها مختص آمریکا نیست. از برزیل گرفته تا پاکستان، کشاورزان سراسر جهان، بهویژه در کشورهای وابسته به واردات، از پیامدهای جنگ ایران متضرر شده و در رنج هستند. وزارت کود و مواد شیمیایی هندوستان نیز برای مقابله با بحران جاری، بودجه یارانههای خود را دوبرابر کرده است.
دولتهای جمهوریخواه در آمریکا همواره از حمایت جامعه کشاورزی برخوردار بوده و روی آن حساب کردهاند و ترامپ نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. حتی زمانی که جنگ تجاری دولت اول وی با چین به بخش کشاورزی آمریکا آسیب وارد کرد و ترامپ ناچار شد حدود ۲۸ میلیارد دلار کمک مالی به کشاورزان اختصاص دهد، آنها همچنان از او حمایت کردند و در بازگشتش به کاخ سفید در سال ۲۰۲۵ نقش مهمی داشتند.
با این حال، اکنون با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای حساس پاییز امسال، نشانههای نارضایتی در حال افزایش است. نظرسنجی «شاخص اقتصاد کشاورزی دانشگاه پردو/ Purdue University» نشان میدهد که حدود دو-سوم پاسخدهندگان بر این باورند که جنگ ایران در سال ۲۰۲۶ تاثیری «بسیار منفی» یا «منفی» بر درآمد خالص مزرعه آنها خواهد گذاشت. در سوی مقابل، تنها حدود ۱۳ درصد دیدگاه مثبتی نسبت به اثرات این جنگ داشتند و حدود یک-پنجم نیز معتقد بودند که جنگ تاثیری بر درآمد آنها نخواهد داشت.
طبق این نظرسنجی، درصد افرادی که معتقدند آمریکا در «مسیر درست» حرکت میکند، از ۷۴ درصد در جولای ۲۰۲۵ به ۵۲ درصد در ماه مه امسال کاهش یافته است. در سوی دیگر، سهم کسانی که کشور را در «مسیر اشتباه» میبینند، از ۲۶ به ۴۸ درصد افزایش یافته است. فارینپالیسی در ادامه نوشته که «به نظر میرسد تعداد بیشتری از کشاورزان نیز رفتهرفته اعتماد خود را به سیاستهای کلی دولت ترامپ از دست میدهند.»
به گفته وسلی دِیویس، اقتصاددان ارشد موسسه «Meridian Agribusiness Advisors»، «این تغییر چشمگیر است. جامعه کشاورزی غالبا حامی دولتهای جمهوریخواه هستند و در نتیجه، دیدن پدیدار شدن این سطح از نارضایتی در در دادهها، واقعا غافلگیرکننده است.»
ظاهرا دولت ترامپ نیز به خوبی از فشارهای برخاسته از جنگ بر کشاورزان آمریکایی آگاه است و به همین دلیل، رئیس جمهوری این کشور هفته گذشته برای شرکت در نشستی با فعالان بخش کشاورزی به ایالت ویسکانسین سفر کرد تا نگرانیهای حامیان سنتی خود را فرو بنشاند. او در سخنرانی طولانی خود، به کشاورزان وعده داد که طی ۹۰ روز آینده «اتفاقات خوبی» در راه خواهد بود و از احتمال ارائه کمکهای بیشتر سخن گفت.
ترامپ یادآوری کرد که دولت نخست ریاست جمهوریاش برای جبران خسارتهای جنگ تجاری، حدود ۲۸ میلیارد دلار به کشاورزان تخصیص داده بود و دسامبر سال گذشته میلادی نیز بسته حمایتی ۱۲ میلیارد دلاری دیگری ارائه داد.
وی با اشاره به اینکه «در حال بررسی افزایش این کمکها هستیم»، مدعی شد «اتفاقی که (بهدلیل جنگ ایران) افتاده، مصنوعی است؛ چه در حوزه انرژی و چه در بخش کودهای شیمیایی»!
با این حال، به نوشته فارینپالیسی، بخشی از خسارتها ممکن است به آسانی جبران نشود. حتی پس از کمکهای مالی گسترده دولت نخست ترامپ، کشاورزان تولیدکننده سویا در آمریکا سهم قابل توجهی از بازارهای صادراتی خود را از دست دادند و هنوز نتوانستهاند آن را پس بگیرند. «کریستوفر بارت» معتقد است که «کمکهای وعدهشده دولت، احتمالا در مقایسه با خسارتهای اقتصادی واردشده به کشاورزان، بسیار ناچیز است.»
به گفته وی، «عمده این مشکلات نتیجه تصمیمات خود دولت بوده و در عمل حمایت چندانی صورت نگرفته است. البته پرداختهایی وعده داده شده، اما در مقایسه با زیانهای احتمالی بخش کشاورزی، رقمی بسیار اندک هستند.»
البته قیمت کودهای شیمیایی در آمریکا فعلا تا حدی کاهش یافته و به سطح پیش از جنگ ایران بازگشته است. جوزف گلاوبر، اقتصاددان ارشد پیشین وزارت کشاورزی آمریکا که هماکنون در موسسه بینالمللی تحقیقات سیاستگذار غذا فعالیت میکند، گفته است «اینکه بخش عمده خریدها پیش از وقوع بحران انجام شده بود(کشاورزان کود مورد نیاز فصل کشت امسال را از پاییز گذشته یا اوایل امسال خریداری کرده بودند)، تا حد زیادی به نفع ما تمام شد؛ هرچند حاشیه سود کشاورزان همچنان بسیار پایین است.»
به گفته اِلن والد، عضو ارشد مرکز انرژی جهانی در اندیشکده شورای آتلانتیک، «اما کشاورزانی که کود مورد نیاز خود را پیشخرید نکرده بودند، با قیمتهای بالاتر روبهرو شدند. برخی از آنها ناچار شدهاند برای خرید کود وام بگیرند یا الگوی کشت خود را به محصولاتی تغییر دهند که به کود کمتری نیاز دارند. اکنون که کشاورزان خود را برای دور بعدی خرید کود در پاییز آماده میکنند، آینده همچنان مبهم است.»
وسلی دیویس دراینباره گفت: اینکه قیمتها در آینده چه مسیری را طی خواهند کرد، یک پرسش کاملا بیجواب است. درباره روند جنگ، زمان بازگشت تاسیسات تولیدی به مدار فعالیت و رفتار صادرکنندگان در ۲ تا چهار فصل آینده، ابهامات بسیار زیادی وجود دارد.