نورنیوز-گروه اقتصادی : تازهترین آمار جهانی درباره منابع تولید برق در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نشان میدهد که گاز طبیعی به مهمترین منبع تولید برق در بیش از نیمی از کشورهای جهان تبدیل شده است. این دادهها که توسط مؤسسه «امبر» منتشر شده، تصویری روشن از وابستگی کشورهای مختلف به منابع فسیلی و غیرفسیلی ارائه میکند و نشان میدهد گذار انرژی در جهان با سرعتی متفاوت در مناطق مختلف در حال انجام است.
در آمریکای شمالی، گاز طبیعی نقش اصلی را ایفا میکند. در ایالات متحده آمریکا، گاز با سهم ۴۰ درصدی بزرگترین منبع تولید برق به شمار میرود. با این حال، کانادا مسیر متفاوتی را در پیش گرفته و ۵۳ درصد برق خود را از نیروگاههای برقآبی تأمین میکند که این کشور را در میان پیشگامان انرژیهای تجدیدپذیر قرار داده است.
در آمریکای جنوبی نیز تنوع قابل توجهی دیده میشود. برزیل با سهم ۵۲ درصدی برقآبی، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان برق پاک جهان محسوب میشود. پرو نیز ۵۶ درصد برق خود را از انرژی آبی تأمین میکند. در مقابل، آرژانتین با ۵۳ درصد وابستگی به گاز طبیعی، بیشترین اتکا را به این سوخت فسیلی دارد. شیلی نیز نمونهای موفق از توسعه انرژی خورشیدی است؛ بهگونهای که ۲۵ درصد برق این کشور از خورشید تأمین میشود و انرژی خورشیدی بزرگترین منبع تولید برق آن به شمار میآید.
اروپا اما چهرهای متفاوت دارد. فرانسه طی چند دهه گذشته به انرژی هستهای تکیه کرده و اکنون ۶۹ درصد برق این کشور از نیروگاههای هستهای تأمین میشود. این میزان، فرانسه را به یکی از وابستهترین کشورهای جهان به انرژی هستهای تبدیل کرده است. در سوی دیگر، نروژ با ۹۰ درصد تولید برق از نیروگاههای برقآبی، رکورددار استفاده از انرژی آبی در جهان است. اسپانیا نیز با توسعه سریع نیروگاههای خورشیدی، ۲۲ درصد برق خود را از خورشید تولید میکند؛ رقمی که انرژی خورشیدی را به بزرگترین منبع تولید برق این کشور تبدیل کرده است.
در قاره آسیا، زغالسنگ همچنان پادشاهی میکند. چین، بهعنوان بزرگترین تولیدکننده و مصرفکننده برق جهان، ۵۴ درصد برق خود را از زغالسنگ تأمین میکند. این سهم در هند به ۷۱ درصد میرسد که نشاندهنده وابستگی شدید اقتصادهای بزرگ آسیایی به این سوخت فسیلی است. مغولستان نیز با ۸۶ درصد وابستگی به زغالسنگ، یکی از متکیترین کشورهای جهان به این منبع انرژی محسوب میشود.
در روسیه، گاز طبیعی با سهم ۴۵ درصدی، مهمترین منبع تولید برق است. ژاپن نیز پس از سالها تغییر در سیاستهای انرژی، اکنون ۳۳ درصد برق خود را از گاز تأمین میکند. در جنوب شرق آسیا، اندونزی با ۶۱ درصد وابستگی به زغالسنگ، همچنان یکی از کشورهای مهم مصرفکننده این سوخت به شمار میرود.
ایران نیز در میان کشورهایی قرار دارد که بیشترین وابستگی را به گاز طبیعی دارند. بر اساس این آمار، حدود ۹۰ درصد برق ایران از گاز طبیعی تولید میشود؛ موضوعی که اگرچه باعث کاهش مصرف زغالسنگ شده، اما وابستگی بالای صنعت برق کشور به یک منبع انرژی را نشان میدهد.
در خاورمیانه و شمال آفریقا نیز گاز طبیعی و نفت نقش پررنگی دارند. الجزایر با ۹۹ درصد وابستگی به گاز طبیعی، تقریباً تمام برق خود را از این سوخت تولید میکند. در برخی کشورهای عربی و آفریقایی نیز نفت همچنان یکی از منابع اصلی تولید برق به شمار میآید.
قاره آفریقا در مجموع بیشترین تنوع را در منابع تولید برق دارد. کشورهای حوزه رود کنگو و شرق آفریقا اتکای زیادی به برقآبی دارند؛ بهطوری که برخی از آنها بیش از ۸۴ درصد برق خود را از این منبع تأمین میکنند. در کنیا نیز انرژی زمینگرمایی با سهم ۹۶ درصدی، مهمترین منبع تولید برق است؛ موضوعی که این کشور را به الگویی موفق در بهرهبرداری از انرژیهای تجدیدپذیر تبدیل کرده است.
در اقیانوسیه، استرالیا هنوز به زغالسنگ وابسته است و ۴۳ درصد برق این کشور از این سوخت تأمین میشود. با این حال، روند سرمایهگذاری در انرژی خورشیدی و بادی نشان میدهد که استرالیا نیز بهتدریج در مسیر کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی حرکت میکند.
این نقشه جهانی نشان میدهد اگرچه انرژیهای پاک در بسیاری از کشورها رشد چشمگیری داشتهاند، اما گاز طبیعی و زغالسنگ همچنان ستون فقرات تولید برق جهان هستند و گذار به انرژیهای تجدیدپذیر، فرآیندی تدریجی و متفاوت در مناطق مختلف جهان خواهد بود.
نورنیوز