نورنیوز-گروه ورزشی: افرادی که ورزش کردن را دوست ندارند، گاهی اوقات به شوخی میگویند که به ورزش حساسیت دارند، اما چیزی که بسیاری نمیدانند، این است که «حساسیت به ورزش» یک موضوع واقعی است و اگر به موقع تشخیص داده نشود، میتواند خطرناک باشد.
«آنافیلاکسی ناشی از ورزش»(EIA) یک واکنش آلرژیک شدید و نادر به ورزش متوسط است. این واکنش میتواند باعث خارش شدید در سراسر بدن شود و به سرعت با ناتوانی در تنفس همراه باشد.
تخمین زده میشود که بین ۲.۳ تا ۵ درصد از کل موارد آنافیلاکسی در سطح جهان توسط ورزش ایجاد میشود.
«آنافیلاکسی ناشی از ورزش» اولین بار در دهه ۱۹۷۰ توسط پزشکان آمریکایی، پس از آنکه یک دونده ۳۰ ساله دو استقامت چندین بار با فاصله چند روز در حالی که در حال دویدن بود، در بیمارستان بستری شد، شناسایی شد.
آزمایشهای بیشتر نشان داد که خون او حاوی تمام نشانههای آشکار آنافیلاکسی (یک واکنش آلرژیک) است. آنها که کنجکاو شده بودند، تحقیقات بیشتری انجام دادند و به سرعت متوجه شدند که این دونده فقط زمانی که پس از خوردن غذاهای دریایی ورزش میکرد، این علائم آلرژیک را نشان میداد و وقتی قبل از ورزش غذاهای دریایی نمیخورد، هیچ علامتی نداشت.
اکنون ثابت شده است که همه موارد «آنافیلاکسی ناشی از ورزش» توسط آلرژنهای غذایی ایجاد نمیشوند و این زیرگروه به طور خاص تحت عنوان «آنافیلاکسی ناشی از ورزش وابسته به غذا» شناخته میشوند و معمولاً توسط غذاهایی مانند صدف، آجیل، تخم مرغ، شیر و گندم ایجاد میشود.
اما علائم «آنافیلاکسی ناشی از ورزش» همچنین میتواند زمانی ایجاد شود که ورزش پس از قرار گرفتن در معرض طیف وسیعی از عوامل دیگر، از جمله داروهای خاص، عفونتها، تغییرات هورمونی، مصرف الکل یا حتی محرکهای محیطی مانند گرده انجام شود. در برخی موارد نیز ورزش به تنهایی باعث واکنش میشود.
علائم «آنافیلاکسی ناشی از ورزش» مشابه علائمی است که در سایر واکنشهای آلرژیک دیده میشود. بثورات خارشدار، تورم لبها، سوزن سوزن شدن دهان و حتی استفراغ پس از ورزش همگی گزارش شدهاند. در موارد شدید، میتواند منجر به مشکلات تنفسی و گردش خون نیز شود.
به نظر میرسد «آنافیلاکسی ناشی از ورزش» بیشتر توسط ورزشهای هوازی مانند دویدن، بازی فوتبال، رقص و حتی باغبانی ایجاد میشود. آلرژی به ورزش میتواند به طور مساوی در تمام سنین و جنسیتها رخ دهد، اما معمولاً اولین تشخیص آن در سنین جوانی است.
مطالعهای که بیماران مبتلا به آلرژی به ورزش را در طول 10 سال پیگیری کرد، نشان داد که علائم اکثر بیماران با گذشت زمان کاهش یافته یا تثبیت شده است. با این حال، این میتواند به دلیل اقدامات احتیاطی شرکتکنندگان برای کاهش عوامل محرک مانند عدم انجام ورزش شدید باشد.
آلرژی به ورزش
علت دقیق «آنافیلاکسی ناشی از ورزش» هنوز مشخص نیست. در ابتدا دانشمندان و پزشکان اظهار داشتند که این فقط یک آلرژی غذایی است، اما مطالعات از آن زمان خلاف آن را نشان دادهاند.
نزدیکترین چیزی که ما به درک علت آلرژی به ورزش رسیدهایم، از آزمایشهای اخیر ایمونوتراپی خوراکی حاصل میشود که در آن به افرادی که به غذاهایی مانند بادام زمینی یا گندم حساسیت دارند، روزانه دوزهای کمی از غذا داده میشد تا سیستم ایمنی بدن آنها را برای تحمل غذا آموزش دهد.
مشخص شد که اگر همان دوز کم غذا مصرف و سپس ورزش انجام شود که منجر به واکنش آلرژیک میشود، این آموزش ایمنی میتواند خنثی شود. در واقع، دانشمندان محاسبه کردند که خوردن تقریباً نیمی از غذا همچنان میتواند پس از ورزش، واکنش آلرژیک را ایجاد کند.
محققان همچنین مواردی را گزارش کردهاند که در آن افرادی که آلرژی شناختهشدهای نداشتند، پس از ورزش هوازی متوسط تا شدید، دچار آنافیلاکسی مکرر شدند.
این موضوع احتمال دخالت یک آلرژن ناشناخته یا پنهان را افزایش میدهد یا اینکه خود ورزش میتواند به عنوان عامل محرک عمل کند.
جالب توجه است که با بررسی شرکتکنندگان در مطالعه ایمونوتراپی دهانی، ورزش متوسط تا شدید همیشه باعث آنافیلاکسی نشد، حتی زمانی که آنها غذایی را که معمولاً قبل از ورزش باعث واکنش آلرژیک میشد، خورده بودند.
این به ما نشان میدهد که پیشبینی زمان وقوع «آنافیلاکسی ناشی از ورزش» میتواند دشوار باشد. همچنین نشان میدهد که عوامل اضافی و در حال حاضر ناشناخته نیز ممکن است در تحریک علائم نقش داشته باشند.
با این حال، اکثر دانشمندان در حال حاضر معتقدند که نوعی سلول ایمنی به نام «ماست سل»(Mast cells)، نقش اصلی را در «آنافیلاکسی ناشی از ورزش» ایفا میکند.
ماست سلها مواد شیمیایی از جمله هیستامین را به جریان خون آزاد میکنند. در شرایط عادی، هیستامین به کنترل جریان خون، تولید مخاط و باز شدن مجاری مجاری هوایی برای محافظت از ما در برابر عفونت یا آسیب کمک میکند، اما در واکنشهای آلرژیک، هیستامین مسئول ایجاد علائم رایجی مانند خارش، گرگرفتگی و تنگ شدن مجاری هوایی است.
در موارد «آنافیلاکسی ناشی از ورزش» به نظر میرسد که ماست سلها در زمان نامناسبی فعال میشوند و باعث افزایش ناگهانی هیستامین میشوند که مجاری هوایی و رگهای خونی را منقبض میکند و منجر به آنافیلاکسی میشود.
هدف اصلی در درمان «آنافیلاکسی ناشی از ورزش»، کاهش شدت و فراوانی واکنشها است. این امر معمولاً از طریق تغییرات رفتاری، مانند شروع با فعالیت کمشدت و افزایش تدریجی شدت برای شناسایی محدودیتهای شخصی حاصل میشود.
متخصصان برای افرادی که آلرژی شناخته شده دارند، توصیه میکنند حداقل چهار ساعت پس از قرار گرفتن در معرض عامل محرک، از ورزش خودداری کنند.
برای افراد مبتلا به این عارضه، همراه داشتن یک دستگاه تزریق خودکار آدرنالین مانند EpiPen در همه حال ضروری است. همچنین ورزش کردن با همراهی که بتواند علائم را تشخیص دهد و در صورت نیاز مداخله کند اکیداً توصیه میشود.
نکته مهم این است که ورزش باید بلافاصله پس از اولین علامت علائم متوقف شود. در افرادی که واکنشهای خفیفتری دارند، ممکن است آنتیهیستامینها نیز برای کمک به مدیریت علائم تجویز شوند.
خبر خوب این است که اکثر افراد مبتلا به «آنافیلاکسی ناشی از ورزش» از طریق ترکیبی از آگاهی، تنظیمات رفتاری و دارو، زندگی نسبتاً عادی و فعالی را تجربه میکنند، اما اگر این اتفاق برای شما افتاده است، مهم است که آماده باشید تا یک عادت سالم به یک موقعیت اورژانسی پزشکی تبدیل نشود.