نورنیوز-گروه اجتماعی: نقشه جهانی امید به زندگی در سال ۲۰۲۵ تصویری جامع از وضعیت سلامت، رفاه اجتماعی، توسعه اقتصادی و کیفیت زندگی در کشورهای مختلف جهان ارائه میکند. این شاخص که یکی از مهمترین معیارهای سنجش توسعه انسانی به شمار میرود، بیان میکند نوزادی که امروز متولد میشود، در صورت تداوم شرایط فعلی یک کشور به طور متوسط چند سال عمر خواهد کرد.
بر اساس جدیدترین برآوردهای بینالمللی، میانگین امید به زندگی در جهان در سال ۲۰۲۵ به حدود ۷۳.۵ سال رسیده است. این رقم در مقایسه با دهههای گذشته افزایش چشمگیری داشته و نشاندهنده پیشرفتهای گسترده در حوزه پزشکی، واکسیناسیون، بهداشت عمومی، تغذیه و دسترسی به خدمات درمانی است. با این حال، توزیع این دستاوردها در جهان یکسان نیست و تفاوتهای قابل توجهی میان کشورها مشاهده میشود.
کشورهای دارای بالاترین امید به زندگی عمدتاً در اروپا، شرق آسیا و اقیانوسیه قرار دارند. موناکو با حدود ۸۶.۵ سال در صدر جدول جهانی قرار گرفته است. پس از آن سنمارینو، هنگکنگ، ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور و سوئیس قرار دارند که میانگین طول عمر در آنها بیش از ۸۴ سال برآورد میشود. این کشورها از نظامهای سلامت پیشرفته، درآمد سرانه بالا، پوشش گسترده بیمههای درمانی، امنیت غذایی مناسب و سطح بالای رفاه اجتماعی برخوردار هستند.
در اروپا بخش عمدهای از کشورهای غربی و شمالی دارای امید به زندگی بیش از ۸۰ سال هستند. اسپانیا، ایتالیا، فرانسه، سوئیس، نروژ، سوئد و ایسلند همچنان در میان موفقترین کشورها از نظر شاخصهای سلامت قرار دارند. کنترل بیماریهای مزمن، دسترسی گسترده به خدمات پزشکی و سبک زندگی سالم از مهمترین عوامل ثبت این ارقام محسوب میشود.
در آمریکای شمالی نیز کانادا و ایالات متحده در سطوح بالای جدول جهانی قرار دارند، هرچند برخی کشورهای اروپایی و آسیایی عملکرد بهتری از آنها ثبت کردهاند. در آمریکای لاتین نیز کشورهایی مانند شیلی، کاستاریکا و اروگوئه به امید به زندگی بالاتر از ۷۸ سال دست یافتهاند که نسبت به میانگین جهانی وضعیت مطلوبی به شمار میرود.
قاره آسیا همچنان یکی از موفقترین مناطق جهان در افزایش طول عمر جمعیت محسوب میشود. ژاپن و کره جنوبی در میان پنج کشور نخست جهان قرار دارند و چین نیز با عبور از مرز ۷۸ سال، فاصله خود را با کشورهای توسعهیافته کاهش داده است. بسیاری از کشورهای جنوب شرق آسیا نیز طی دو دهه گذشته رشد قابل توجهی در شاخص امید به زندگی تجربه کردهاند.
ایران در سال ۲۰۲۵ با امید به زندگی حدود ۷۸ سال در جایگاهی بالاتر از میانگین جهانی قرار دارد. این رقم حدود ۴.۵ سال بیشتر از متوسط جهانی است و نشان میدهد کشور در حوزه سلامت عمومی، کنترل بیماریهای واگیردار، کاهش مرگومیر نوزادان، توسعه شبکه بهداشت و گسترش خدمات درمانی دستاوردهای مهمی کسب کرده است. جایگاه ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای در حال توسعه مطلوب ارزیابی میشود و در رده کشورهای دارای سطح متوسط رو به بالای توسعه انسانی قرار میگیرد.
در مقابل، پایینترین سطوح امید به زندگی همچنان در بخشهایی از آفریقا مشاهده میشود. کشورهایی مانند چاد، نیجریه، جمهوری آفریقای مرکزی، لسوتو و سودان جنوبی در انتهای جدول جهانی قرار دارند. در برخی از این کشورها میانگین طول عمر کمتر از ۵۶ سال برآورد شده است. فقر گسترده، کمبود امکانات درمانی، سوءتغذیه، بیماریهای واگیردار، درگیریهای داخلی و بیثباتی سیاسی از مهمترین عوامل کاهش امید به زندگی در این مناطق محسوب میشوند.
یکی از مهمترین پیامهای نقشه جهانی امید به زندگی در سال ۲۰۲۵، تداوم نابرابری در دسترسی به سلامت و رفاه است. اختلاف میان کشور نخست و کشورهای انتهای جدول به بیش از ۳۰ سال میرسد. این بدان معناست که محل تولد افراد همچنان یکی از تعیینکنندهترین عوامل در طول عمر آنها به شمار میرود.
کارشناسان معتقدند روند افزایش امید به زندگی در دهههای آینده نیز ادامه خواهد یافت، اما سرعت این رشد به عواملی همچون توسعه اقتصادی، سرمایهگذاری در نظام سلامت، مقابله با بیماریهای مزمن، کاهش نابرابریهای اجتماعی و مدیریت چالشهای زیستمحیطی وابسته خواهد بود.
در مجموع، نقشه جهانی امید به زندگی ۲۰۲۵ نشان میدهد جهان در مسیر افزایش طول عمر انسانها حرکت میکند، اما همچنان فاصله قابل توجهی میان کشورهای برخوردار و محروم وجود دارد. ایران نیز با ثبت امید به زندگی حدود ۷۸ سال، بالاتر از میانگین جهانی قرار گرفته و در زمره کشورهای دارای وضعیت نسبتاً مطلوب در شاخصهای سلامت و توسعه انسانی محسوب میشود.
نورنیوز