نورنیوز-گروه بین الملل: انگیزههای دولت ترامپ برای ورود به جنگ با ایران همچنان محل بحث و مناقشه است. اما در میان همه مباحث مربوط به ایران، یک عامل مهم کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ آمریکا توانست بیش از ۶ هزار مایل دورتر از مرزهای خود وارد جنگ شود، زیرا از امکان انجام چنین کاری برخوردار بود.
کشورها حتی اگر ارتشهای قدرتمندی داشته باشند، معمولاً برای اعمال قدرت در فواصل دور با محدودیت مواجهاند.
در نظریههای نظامی، کشورها حتی اگر ارتشهای قدرتمندی داشته باشند، معمولاً برای اعمال قدرت در فواصل دور با محدودیت مواجهاند. برد تسلیحات محدود است، هواپیماها نیاز به سوختگیری دارند و پشتیبانی از یک جبهه دوردست هزینه و پیچیدگی زیادی دارد. با این حال، آمریکا در یک سال گذشته اهدافی را در ونزوئلا، نیجریه، سومالی، ایران، عراق، سوریه و یمن هدف قرار داده است. از زمان جنگ جهانی دوم نیز در کشورهای متعددی از افغانستان و ویتنام گرفته تا عراق، لیبی و لبنان عملیات نظامی انجام داده است. این توانایی که آمریکا بتواند در هر نقطهای از جهان قدرت نظامی خود را بهکار گیرد، به امری عادی تبدیل شده است.
راز این توانایی، صرفاً قدرت نظامی آمریکا نیست، بلکه شبکه گستردهای از کشورهاست که به واشنگتن اجازه میدهند از خاک، بنادر و پایگاههای آنها برای جنگ استفاده کند. برای مثال، ازبکستان در سال ۲۰۰۱ به نیروهای ویژه آمریکا اجازه داد از خاکش برای حمله به افغانستان استفاده کنند و پاکستان نیز زیرساختهای لجستیکی و اطلاعاتی لازم را در اختیار واشنگتن قرار داد. حمله سال ۲۰۰۳ به عراق از خاک کویت آغاز شد و عملیات علیه لیبی در دهه ۱۹۸۰ نیز از پایگاههای مستقر در قلمرو بریتانیا انجام گرفت. جنگ اخیر با ایران نیز از همین الگو پیروی کرده است.
هرچه جنگ برای آمریکا کمهزینهتر شود، احتمال ورود این کشور به جنگهای غیرضروری بیشتر خواهد شد.
بر اساس این تحلیل، دسترسی آزاد آمریکا به پایگاهها و زیرساختهای متحدانش باعث میشود هزینه جنگ برای واشنگتن کاهش یابد. چنین امکانی از یک سو میتواند نقش بازدارنده داشته باشد و کشورهای مورد هدف را از حمله به همسایگان خود منصرف کند، اما از سوی دیگر، خطر توسل آسانتر آمریکا به گزینه نظامی را نیز افزایش میدهد. به بیان دیگر، هرچه جنگ برای آمریکا کمهزینهتر شود، احتمال ورود این کشور به جنگهای غیرضروری بیشتر خواهد شد.
جنگ اخیر با ایران ممکن است این وضعیت را تغییر دهد. بسیاری از کشورهای میزبان پایگاههای آمریکایی مشاهده کردند که واشنگتن نتوانست آنها را بهطور کامل در برابر حملات موشکی و پهپادی محافظت کند. همین مسئله میتواند باعث شود کشورها در آینده درباره اعطای دسترسی نظامی به آمریکا تجدیدنظر کنند.
گزارش سپس توضیح میدهد که برای اجرای عملیات علیه ایران، آمریکا از شبکه گستردهای از پایگاههای منطقهای استفاده کرده است. جنگندههای آمریکایی از پایگاههای قطر، امارات، بحرین، اردن و عربستان به پرواز درآمدند. ناوهای هواپیمابر آمریکا نیز از بنادر متحدان منطقهای برای سوختگیری، تعمیرات و تأمین تجهیزات استفاده کردند. همچنین هزاران نیروی آمریکایی در ماههای اخیر به نقاط مختلف خاورمیانه اعزام شدند تا در صورت لزوم در عملیات زمینی شرکت کنند.
با این حال، همه کشورها حاضر به همکاری نبودند. اسپانیا دسترسی آمریکا به برخی پایگاههای مشترک را محدود کرد و حریم هوایی خود را بست. ایتالیا اجازه فرود برخی بمبافکنهای آمریکایی را نداد و ترکیه نیز اجازه استفاده از پایگاه اینجرلیک برای عملیات رزمی علیه ایران را صادر نکرد. حتی برخی متحدان آمریکا که در ابتدا تمایلی به جنگ نداشتند، در نهایت تحت فشار شرایط به واشنگتن اجازه استفاده از زیرساختهای خود را دادند.
اما بهای این همکاری برای کشورهای میزبان بسیار سنگین بود. ایران از همان روزهای نخست جنگ، هزاران موشک و پهپاد به سمت اهداف مرتبط با آمریکا در منطقه شلیک کرد. پایگاههای نظامی در عربستان، کویت، قطر، بحرین و امارات هدف قرار گرفتند و برخی زیرساختهای حیاتی از جمله تأسیسات آبشیرینکن و فرودگاهها نیز آسیب دیدند. به گفته نویسنده، هدف ایران دو چیز بود: نخست، مختل کردن عملیات نظامی آمریکا و دوم، وادار کردن دولتهای میزبان به اخراج نیروهای آمریکایی. تهران در هدف نخست تا حدی موفق شد.
با این حال، تجربه جنگ باعث شده بسیاری از کشورها به این نتیجه برسند که میزبانی از نیروهای آمریکایی میتواند آنها را به هدف مستقیم حملات دشمنان واشنگتن تبدیل کند. این نگرانی بهویژه با گسترش استفاده از پهپادهای ارزانقیمت و موشکهای بالستیک تشدید شده است. امروز ساخت هزاران پهپاد و موشک برای کشورهایی مانند ایران بسیار ارزانتر از ایجاد سامانههای دفاعی لازم برای مقابله با آنهاست.
نویسنده در پایان هشدار میدهد که اگر کشورهای بیشتری از اعطای دسترسی نظامی به آمریکا خودداری کنند، توان واشنگتن برای مداخله در سراسر جهان بهشدت کاهش خواهد یافت. این روند میتواند به پایان هژمونی نظامی آمریکا پس از جنگ جهانی دوم منجر شود.