نورنیوز-گروه بین الملل: روزنامه «تلگراف» شامگاه یکشنبه در گزارشی نوشت: «مقامات آمریکایی پیشنهادی را برای دور زدن بریتانیا و انجام معاملهای مستقل برای کنترل دیهگو گارسیا، پایگاه نظامی مهم راهبردی بریتانیا و آمریکا، در بحبوحه عدم اطمینان در مورد آینده آن، تهیه کردهاند.»
این روزنامه انگلیسی به نقل از منابعی ادعا کرد: «این یکی از چندین گزینهای است که دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در سندی با هدف ارائه جایگزینهایی برای طرح کر استارمر، نخستوزیر بریتانیا مبنی بر واگذاری کنترل جزایر به موریس، متحد چین و ایران، تهیه کرده است.»
یک مقام آمریکایی آگاه از این مذاکرات به تلگراف گفت: «کاخ سفید بهطور منظم با داونینگ استریت در مورد تضمین آینده دیهگو گارسیا در حال مذاکره بوده است.»
این منابع افزودند: «اگرچه خرید این جزایر راهحل اصلی برای کاخ سفید نیست، اما این ایده مستقیما با اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده مطرح شده که این موضوع را به اطلاع رئیسجمهور این کشور رسانده است.»
تلگراف استدلال کرد: «جنگ علیه ایران و افزایش نیروی دریایی چین ممکن است درخواستها برای حفظ زنجیرهای جهانی از پایگاههای نظامی راهبردی را دوباره برانگیخته باشد.»
این روزنامه چاپ انگلیس ادعا کرد: «کاخ سفید مرتبا با داونینگ استریت در مورد تضمین آینده دیگو گارسیا در حال مذاکره بوده است. بر این اساس، اعضای ارشد دولت ترامپ نگرانند که واگذاری کنترل آن به موریس، متحد چین، راه را برای جاسوسی از طریق دریا باز کند. همچنین، مقامات آمریکایی در ماههای اخیر بر اهمیت جزایر چاگوس و بر قابلیتهای فوق سری آن تاکید کردهاند.
«بن جودا» مشاور ویژه سابق «دیوید لمی» در زمان تصدی وزارت امور خارجه بریتانیا اخیرا به تلگراف گفت: «این پایگاه هوایی تاسیسات فوق سری و فوق حساسی دارد که برای آنچه بریتانیا میتواند در جهان انجام دهد بسیار مهم هستند.»
وی افزود: «به محض اینکه بفهمید قضیه چیست، با منطق دولت پنهان بریتانیا مواجه میشوید، که میگوید ما باید به هر قیمتی به این چیز دسترسی داشته باشیم. اگر مجبور باشیم همه کارها را خودمان انجام دهیم، هرگز نمیتوانیم آن را تکرار کنیم.»
تلگراف در این گزارش خاطر نشان کرد: «هنوز قیمتی برای جزایر چاگوس مورد بحث قرار نگرفته است. بریتانیا در ابتدا قصد داشت این جزایر را به موریس بدهد و سپس حدود ۳۵ میلیارد پوند (۴۶.۷ میلیارد دلار) برای ۹۹ سال اجاره پایگاه نظامی بپردازد.»
پایگاه آمریکا در دیگو گارسیا که اولین بار در سال ۱۹۷۱ ساخته شد، به یکی از مهمترین داراییهای فرامرزی واشنگتن تبدیل شده است و در دو جنگ علیه عراق به آمریکا کمک کرده و به عنوان نقطه فرود حیاتی برای بمبافکنهایی که ماموریتهایی را در سراسر آسیا انجام میدهند، خدمت میکند.
موریس برای دههها ادعای حاکمیت بر این جزایر داشته است. در سال ۲۰۱۹، دیوان بینالمللی دادگستری رای داد که بریتانیا باید جزایر را «در اسرع وقت» به موریس بازگرداند. اگرچه این رای الزامآور نبود و بریتانیا با فشار زیاد بینالمللی برای اجرای آن مواجه شده است و دولتهای متوالی بریتانیا آن را به عنوان آزمونی برای تعهد این کشور به قوانین بینالمللی مطرح کردهاند.
پایگاه هوایی دیگو گارسیا در مجمعالجزایر چاگوس در اقیانوس هند قرار دارد و نقش حیاتی در عملیات نظامی آمریکا در خاورمیانه، آسیای جنوبی و آفریقا ایفا میکند. این پایگاه در جنگهای عراق (۱۹۹۱ و ۲۰۰۳)، افغانستان (۲۰۰۱) و اخیرا در تجاوز علیه ایران (۲۰۲۶) به عنوان مرکز لجستیک و سوخترسانی برای بمبافکنهای بی-۵۲ و بی-۱ استفاده شده است.