نورنیوز-گروه اقتصادی: مشاهدات میدانی از میادین میوه و ترهبار و مراکز عرضه محصولات پروتئینی نیز نشان میدهد بازار این روزها با وفور عرضه مرغ و تخممرغ روبهروست؛ بهگونهای که علاوه بر فروشگاهها و میادین، تخممرغ بهصورت گسترده در وانتهای سیار نیز عرضه میشود. بررسیهای میدانی خبرنگار ایسنا از میادین میوه و ترهبار حاکی از آن است که هر کیلوگرم مرغ تازه کامل با قیمت ۳۵۰ تا ۳۷۰ هزار تومان به فروش میرسد. این در حالی است که انواع قطعات مرغ با قیمتهای بالاتری عرضه میشوند.
بر این اساس، سینه مرغ بدون استخوان به ازای هر کیلوگرم حدود ۶۰۰ هزار تومان قیمتگذاری شده و ران مرغ بدون پوست نیز با نرخ ۶۳۵ هزار تومان به فروش میرسد. همچنین قیمت فیله مرغ گرم بسته به کیفیت، برند و محل عرضه بین ۴۸۵ تا ۸۵۰ هزار تومان در هر کیلوگرم متغیر است.
در بخش تخممرغ نیز فراوانی عرضه بیش از هر چیز به چشم میخورد. در میادین میوه و ترهبار، هر شانه تخممرغ با قیمت ۳۴۰ تا ۳۶۰ هزار تومان عرضه میشود. با این حال، عرضهکنندگان سیار و فروشندگان کنار خیابان و پشت وانتها نیز سهم قابل توجهی از بازار را در اختیار گرفتهاند و همین محصول را با قیمتهایی بین ۲۸۰ تا ۳۲۰ هزار تومان به فروش میرسانند. برخی فروشندگان علت افزایش عرضه تخممرغ در هفتههای اخیر را رشد تولید همزمان با کاهش مصرف فصلی عنوان میکنند. به گفته آنها، با گرم شدن هوا و تغییر الگوی مصرف خانوارها، تقاضا برای تخممرغ نسبت به ماههای سرد سال کاهش یافته و در مقابل تولید همچنان در سطح بالایی قرار دارد؛ موضوعی که موجب شده حجم بیشتری از این محصول روانه بازار شود.
مشاهدات میدانی نشان میدهد برخلاف برخی ماهها که کمبود عرضه یا نوسانات شدید قیمت، بازار محصولات پروتئینی را تحت تاثیر قرار میدهد، این روزها مشکل اصلی بازار نه کمبود کالا بلکه کاهش تقاضاست. قفسههای فروشگاهها و غرفههای میادین مملو از مرغ و تخممرغ است و فروشندگان از کاهش مراجعه مشتریان و افت حجم خرید خانوارها نسبت به گذشته سخن میگویند. در چنین شرایطی، فعالان صنعت طیور معتقدند تداوم شکاف میان هزینههای تولید و قیمت فروش، بهویژه در بازار تخممرغ، میتواند در ماههای آینده چالشهایی را برای تولیدکنندگان ایجاد کند؛ هرچند در حال حاضر مصرفکنندگان با بازاری مواجه هستند که از نظر تامین کالا با کمبود و محدودیت خاصی روبهرو نیست.
فرزاد طلاکش- دبیرکل فدراسیون طیور ایران- در گفتوگوی درباره وضعیت بازار مرغ و چالش تولیدکنندگان اظهارکرد: هفته گذشته قیمت مرغ به دلایل مختلفی با افت قابل توجهی مواجه شد. یکی از مهمترین دلایل این موضوع، گرمای شدید هوا بود که باعث شد مرغداران، بهویژه در استانهای شمالی، برای جلوگیری از تلفات احتمالی، مرغهای خود را زودتر روانه بازار کنند و در نتیجه عرضه از تقاضا پیشی گرفت. این شرایط موجب کاهش قیمت مرغ زنده در مرغداریها و همچنین کاهش قیمت برای مصرفکنندگان شد، اما طی یکی دو روز گذشته و از روز گذشته، قیمتها تا حدی به شرایط واقعی خود بازگشتهاند.
دبیرکل فدراسیون طیور ایران با بیان اینکه قیمت مرغ زنده اکنون بین ۲۷۰ تا ۲۸۰ هزار تومان است، گفت: این نرخ را میتوان قیمت منطقی دانست؛ چراکه با قیمت تمامشده فعلی صنعت همخوانی دارد. البته نوسانات چندان غیرطبیعی نیست و در مقاطع مختلف سال در بازار مرغ رخ میدهد. اگر شرایط و محدودیتهای اضافی نیز به بازار تحمیل شود، ممکن است دامنه نوسانات بیشتر شود. با این حال، قیمت ۳۶۰ تا ۳۸۰ هزار تومانی برای مصرفکننده، نرخ غیرمعقولی نیست و در محدوده طبیعی قرار دارد.
به گفته طلاکش؛ اگر قیمتها کمتر از این سطح باشد، ممکن است انگیزه تولید در میان مرغداران کاهش یابد و در ماههای آینده با افزایش شدیدتر قیمتها مواجه شویم.
انتقاد از اصلاح نشدن اعتبار کالابرگ
دبیرکل فدراسیون طیور ایران با انتقاد از عملکرد دولت در حوزه کالابرگ الکترونیکی گفت: دولت وعده داده بود که پس از آزادسازی ارز، هر میزان افزایش در نرخ ارز مرکز مبادله رخ دهد، به همان نسبت اعتبار اختصاصیافته به کالابرگ نیز اصلاح شود، اما این اتفاق رخ نداده است. از سوی دیگر، قرار بود کالابرگ صرفا برای خرید کالاهای اساسی و نیازمند حمایت ویژه، مورد استفاده قرار گیرد، اما در حال حاضر امکان خرید کالاهای غیرضروری نیز با آن وجود دارد. نرخ ارز از حدود ۱۱۲ هزار تومان به حدود ۱۵۲ هزار تومان رسیده، اما هیچ تغییری در اعتبار کالابرگ اعمال نشده است. این مسئله هم موجب کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان میشود و هم نقدشوندگی محصولات تولیدکنندگان، از جمله مرغداران، را با مشکل مواجه میکند. در حال حاضر یکی از مهمترین مسائل روز صنعت طیور همین موضوع است.
کاهش تولید همگام با افت مصرف
وی درباره میزان عرضه مرغ در بازار نیز گفت: نوسان عرضه چندان زیاد نیست. در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، عرضه حدود ۳۰ درصد کاهش یافته، اما تقاضای مردم نیز تقریبا به همین میزان افت کرده است. در حال حاضر ماهانه حدود ۲۰۰ تا ۲۱۰ هزار تن مرغ در کشور عرضه میشود و حتی تغییر ۱۰ هزار تنی در این حجم میتواند کل بازار را تحت تاثیر قرار دهد.
وی تأکید کرد: بازار مرغ بسیار حساس است و گاهی کاهش یا افزایش ۱۰۰ تا ۲۰۰ تن عرضه در یک روز نیز میتواند موجب نوسان قیمتها شود.
تخممرغ پایینتر از قیمت تمامشده فروخته میشود
طلاکش درباره وضعیت بازار تخممرغ نیز اظهار کرد: از نگاه مصرفکنندگان، شرایط بازار تخممرغ مناسب است؛ زیرا قیمتها پایینتر از سطح متعارف قرار دارد، اما این وضعیت برای تولیدکنندگان قابل تحمل نیست و استمرار آن میتواند مشکلات جدی ایجاد کند. در حال حاضر قیمت تمامشده هر کیلوگرم تخممرغ بین ۲۳۰ تا ۲۵۰ هزار تومان است، اما طی هفته گذشته این محصول به طور میانگین با قیمت ۱۸۵ تا ۱۹۰ هزار تومان در مرغداریها به فروش رسیده است.
دبیرکل فدراسیون طیور ایران افزود: این وضعیت میتواند در نیمه دوم سال نگرانیهایی ایجاد کند. هرچند دولت مجوز صادرات تخممرغ را اعلام کرده است، اما بازارهای هدف صادراتی نیز شرایطی مشابه ایران دارند و در ماههای گرم سال و ایام محرم، مصرف در این کشورها نیز کاهش مییابد؛ بنابراین صادرات کمککننده خواهد بود، اما تاثیر آن محدود است.
وی بار دیگر بر ضرورت اصلاح کالابرگ تاکید کرد و گفت: افزایش اعتبار کالابرگ میتواند به رشد مصرف تخممرغ که یکی از ارزانترین منابع پروتئینی است، کمک کند.
کاهش فعالیت برخی واحدهای تولیدی به دلیل کمبود نقدینگی
طلاکش در پایان درباره تاثیر شرایط اقتصادی بر تولیدکنندگان اظهار کرد: بخشی از واحدهای کوچک پرورش مرغ گوشتی به دلیل مشکلات شدید نقدینگی تعطیل شدهاند و برخی واحدهای مرغ تخمگذار نیز ظرفیت تولید خود را کاهش دادهاند. با توجه به اینکه مصرف حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد کاهش یافته، تولید نیز تقریبا به همان میزان افت کرده است. مشکلات فعلی صنعت طیور ناشی از جنگ یا تحریم نیست، بلکه به بحران نقدینگی پس از آزادسازی ارز بازمیگردد؛ موضوعی که دولت باید برای آن حمایتهای لازم را انجام میداد، اما تاکنون اقدام موثری در این زمینه صورت نگرفته است.
ایسنا