نورنیوز-گروه اجتماعی: فرشاد نیکویی، در گفتگو با رادیو سلامت با تأکید بر اینکه امروزه نقش ژنتیک در بروز دیسک کمر پررنگتر از سبک زندگی شناخته شده است، گفت: ممکن است یک وزنهبردار هرگز دیسک کمر را تجربه نکند، اما یک کارمند با فعالیت اداری سبک، دچار این عارضه شود. هشتاد درصد افراد جامعه حداقل یک بار در طول زندگی خود کمردرد را تجربه میکنند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، با بیان اینکه دیسک بین مهرهای، قسمتی است که بین دو مهره در ستون فقرات قرار میگیرد و نقش کمک فنر را ایفا میکند، افزود: دیسک به مهرهها کمک میکند حرکت کنند، فشارهای وارد بر ستون فقرات را تحمل کنند و حرکت در سطوح مختلف مانند خم شدن، چرخیدن و بلند شدن را ممکن میسازد.
این جراح ارتوپد و فلوشیپ جراحی ستون فقرات، با اشاره به اینکه ۸۰ درصد افراد جامعه حداقل یک بار در طول عمر خود کمردرد را تجربه میکنند، ادامه داد: دیسک بین مهرهای یک قسمت حاوی آب زیاد است که نقش کمک فنر را دارد. در طول زمان، آب آن کم میشود و خاصیت فنری خود را از دست میدهد که به آن آرتروز ستون فقرات میگویند. در موارد حادتر، مانند بلند کردن جسم سنگین یا ضربه، دیسک از جای خود خارج شده و وارد کانال نخاعی میشود که به آن «دیسک بیرون زده» میگویند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، شایعترین علامت دیسک کمر را درد در ناحیه کمر دانست و تصریح کرد: اگر دیسک خارج شود و به عناصر عصبی فشار بیاورد، باعث درد در ناحیه باسن، پشت ران و پشت ساق پا میشود که بیماران آن را با نام «درد سیاتیک» میشناسند.
نیکویی با اشاره به باورهای رایج درباره علت دیسک کمر، بیان کرد: تا چند سال قبل تصور میشد افرادی که سبک زندگی نامناسب دارند و کارهای سنگین انجام میدهند، بیشتر دچار کمردرد میشوند، اما امروزه نقش ژنتیک بسیار پررنگتر شناخته شده است. مقاومت دیسک افراد در برابر فشارها با هم متفاوت است و این موضوع ریشه ژنتیکی دارد. ممکن است یک وزنهبردار هرگز دیسک کمر را تجربه نکند، اما یک خانم با کار اداری سبک دچار این عارضه شود.
وی در ادامه به عوامل قابل کنترل برای پیشگیری از آسیبهای دیسک کمر اشاره کرد و گفت: حفظ وزن مناسب، انجام حرکات روزانه درست، کمتر نشستن (به ویژه برای افرادی که هشت ساعت پشت صندلی مینشینند)، انجام ورزشهای کششی و تقویت عضلات اطراف ستون فقرات و اندام تحتانی، از مهمترین روشهای پیشگیری است. نحوه نشستن، بلند کردن اجسام سنگین و خم شدن صحیح نیز باید رعایت شود.
نیکویی درباره «خشکی بین مهرهها»، گفت: خشکی دیسک به این معنا است که آن فنر دیگر نمیتواند فشارهای ستون فقرات را به خوبی تحمل کند. بیماران معمولاً صبح بعد از بیدار شدن، در چند قدم اول احساس خشکی شدید میکنند که پس از چند دقیقه راه رفتن و افزایش جریان خون، این احساس برطرف میشود.
وی در خصوص استفاده از کمربندهای طبی نیز هشدار داد و خاطرنشان کرد: بستن طولانی مدت کمربند طبی باعث میشود عضلات اطراف ستون فقرات ضعیف شوند، در حالی که عضلات، محافظ اصلی اسکلت هستند. استفاده از این وسایل کمکی فقط در کوتاهمدت (چند ساعت یا دو هفته) توصیه میشود و بستن طولانیمدت اثر عکس دارد و مشکلات را تشدید میکند.