نورنیوز-گروه بین الملل: مجلس نمایندگان آمریکا چهارشنبه شب به وقت محلی با تصویب قطعنامهای در چارچوب «قانون اختیارات جنگی»، گامی مهم در جهت محدود کردن اختیارات دونالد ترامپ برای ادامه عملیات نظامی علیه ایران برداشت؛ اقدامی که بسیاری از ناظران آن را نشانه افزایش مخالفتها با تداوم جنگ و یکی از جدیترین چالشهای سیاسی رئیسجمهور آمریکا در ماههای اخیر ارزیابی میکنند.
بر اساس نتیجه رأیگیری، این قطعنامه با ۲۱۵ رأی موافق در برابر ۲۰۸ رأی مخالف به تصویب رسید. اهمیت این رأیگیری در آن است که علاوه بر حمایت یکپارچه دموکراتها، تعدادی از نمایندگان جمهوریخواه نیز برخلاف مواضع کاخ سفید به این طرح رأی مثبت دادند و زمینه تصویب آن را فراهم کردند.
به گزارش رسانههای آمریکایی، پس از اعلام نتیجه رأیگیری، فضای صحن مجلس نمایندگان با تشویق و ابراز رضایت نمایندگان موافق همراه شد؛ اتفاقی که نشاندهنده وزن سیاسی این مصوبه در فضای داخلی آمریکا است.
افزایش شکاف میان کنگره و کاخ سفید
تصویب این قطعنامه در شرایطی رخ داده که دولت ترامپ طی ماههای گذشته تلاش کرده بود از ادامه مخالفتهای کنگره با جنگ جلوگیری کند. «مایک جانسون» رئیس مجلس نمایندگان که از متحدان اصلی ترامپ محسوب میشود، حدود دو هفته پیش بررسی این طرح را متوقف کرده بود تا مانع از تصویب آن شود.
با این حال طولانی شدن درگیریها، افزایش هزینههای جنگ و ناتوانی دولت آمریکا در دستیابی به راهحلی سریع برای پایان بحران، موجب شد مخالفتها در میان قانونگذاران افزایش یابد.
یکی از نقاط عطف این رأیگیری، تغییر موضع «جرد گلدن» نماینده دموکرات ایالت مین بود. او که در سه نوبت قبلی با طرحهای مشابه مخالفت کرده بود، این بار به جمع حامیان قطعنامه پیوست و به آن رأی مثبت داد؛ موضوعی که باعث شد تمامی اعضای حزب دموکرات در حمایت از این مصوبه متحد شوند.
در همین حال، برخی نمایندگان جمهوریخواه نیز برخلاف خواست کاخ سفید از این طرح حمایت کردند. «توماس مَسی» و «برایان فیتزپاتریک» از جمله چهرههای جمهوریخواهی بودند که به محدود شدن اختیارات جنگی ترامپ رأی مثبت دادند؛ اقدامی که از نگاه تحلیلگران نشانهای از افزایش اختلافات درون حزب جمهوریخواه درباره ادامه جنگ علیه ایران است.
شبکه فاکسنیوز نیز در تحلیل این رأیگیری آن را یک «شکست کمسابقه» برای ترامپ توصیف کرد و نوشت که برای نخستین بار ائتلافی از نمایندگان هر دو حزب توانستهاند علیه سیاست جنگی رئیسجمهور آمریکا صفآرایی کنند.
واکنش تند کاخ سفید به مصوبه مجلس نمایندگان
با وجود تصویب قطعنامه در مجلس نمایندگان، مسیر قانونی آن هنوز به پایان نرسیده است. این طرح باید در سنای آمریکا نیز مورد بررسی قرار گیرد؛ نهادی که پیشتر نیز در ماه مه میلادی طرح مشابهی را برای محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ در قبال ایران پیش برده بود.
در آن رأیگیری، چهار سناتور جمهوریخواه در کنار تقریباً تمامی سناتورهای دموکرات از طرح حمایت کرده بودند. با این حال هنوز زمان دقیق بررسی مصوبه جدید مجلس نمایندگان در سنا مشخص نشده است.
واکنش کاخ سفید به این تصمیم نیز سریع و تند بود. یک مقام ارشد دولت آمریکا در گفتوگو با شبکه «ایبیسی نیوز» تصویب این قطعنامه را مغایر با قانون اساسی آمریکا دانست و تأکید کرد که دولت همچنان از اختیارات رئیسجمهور برای هدایت عملیات نظامی دفاع خواهد کرد.
از سوی دیگر، رهبران دموکرات کنگره این رأیگیری را پیروزی مهمی برای مهار جنگ توصیف کردند. «حکیم جفریز» رهبر دموکراتهای مجلس نمایندگان پیش از رأیگیری گفته بود: «این جنگ بیمحابا و پرهزینه باید هرچه زودتر پایان یابد.»
همزمان، کارشناسان و تحلیلگران سیاست خارجی نیز این تحول را با دقت دنبال میکنند. «تریتا پارسی» معاون اندیشکده کوئینسی، تصویب قطعنامه را مهمترین پیشرفت تاکنون در تلاشهای کنگره برای محدود کردن جنگ با ایران دانست و تأکید کرد که این اتفاق ضربهای جدی به حامیان ادامه درگیری محسوب میشود.
به گفته او، هرچند این مصوبه بهصورت خودکار ترامپ را مجبور به تغییر سیاست نمیکند، اما پیام سیاسی روشنی برای کاخ سفید دارد؛ پیامی که نشان میدهد حمایت از ادامه جنگ در واشنگتن دیگر اجماع گذشته را ندارد.
ناظران سیاسی معتقدند رأی مجلس نمایندگان نه تنها بر آینده سیاست آمریکا در قبال ایران تأثیرگذار خواهد بود، بلکه میتواند به یکی از محورهای اصلی رقابتهای سیاسی داخلی آمریکا نیز تبدیل شود. در شرایطی که جمهوریخواهان کنترل هر دو مجلس کنگره را در اختیار دارند، تصویب چنین قطعنامهای نشان میدهد که حتی در میان همحزبیهای ترامپ نیز نگرانیها درباره هزینههای سیاسی، اقتصادی و امنیتی ادامه جنگ رو به افزایش است.
اکنون نگاهها به سنای آمریکا دوخته شده است؛ جایی که سرنوشت نهایی این قطعنامه مشخص خواهد شد و میتواند مسیر آینده سیاست واشنگتن در قبال ایران را تحت تأثیر قرار دهد.