نورنیوز-گروه بین الملل: در پیشنویس سند نتیجهگیریهای این اجلاس که توسط خبرگزاری یورونیوز مشاهده شده، آمده است که شورای اروپا از هرگونه تلاش دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ حمایت کرده و آمادگی خود را برای «افزایش نقش در مذاکرات صلح» اعلام میدارد. با این حال، این سند ادعا میکند که تاکنون روسیه «اراده واقعی برای دستیابی به صلحی عادلانه و پایدار از خود نشان نداده است.»
به نوشته یورو نیوز، به این ترتیب این نخستین بار است که سند نتیجهگیریهای اجلاس سران اتحادیه اروپا صحبت از اتخاذ رویکرد مشارکت مستقیم در فرآیند صلح اوکراین که تا کنون از سوی ایالات متحده رهبری شده و هماکنون در بنبست قرار گرفته، کرده است.
این متن فعلا موقت بوده و همچنان ممکن است تغییر کند و در آن به انتصاب یک فرستاده ویژه از سوی اتحادیه اروپا اشارهای نشده است؛ موضوعی که برخی کشورهای عضو بر آن اصرار داشتند و نشان از اختلافنظر میان پایتختهای اروپایی دارد. در این میان کشورهایی همچون آلمان، لهستان، کشورهای حوزه اسکاندیناوی و بالتیک معتقدند در حال حاضر گفتوگو با کرملین به دلیل خواستههای حداکثری آن بیفایده است.
در متن سند مذکور که تاریخ ۱ ژوئن را داشته تصریح شده است: «شورای اروپا از تلاشهای دیپلماتیک به منظور پایان جنگ حمایت کرده و بر آمادگی اتحادیه اروپا برای تشدید تعامل خود در مذاکرات صلح تاکید میکند. شورای اروپا از روسیه میخواهد با یک آتشبس فوری، کامل و بی قیدوشرط موافقت کرده و وارد مذاکرات معنادار در جهت صلح عادلانه و پایدار شود.»
طبق این گزارش تحولات اخیر مربوط به جنگ اوکراین که حاکی از تشدید تنشها بودهاند لحن حاکم بر بحث اروپاییها را در راستای در نظر گرفتن این که این اتحادیه انزوای دیپلماتیک خود را شکسته و مذاکرات مستقیم با روسیه برقرار کند، تغییر داده است.
این موضوع از اوایل ماه مه، پس از آنکه ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، با ابراز نارضایتی از توجه کاخ سفید به غرب آسیا از اروپاییها خواست یک نماینده مشترک تعیین و مذاکرات را احیا کنند، شتاب گرفت. از جمله نامهایی که بهطور غیررسمی برای این ماموریت خطیر مطرح شد آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا، الکساندر استاب، رئیسجمهور فنلاند، ماریو دراگی، نخستوزیر پیشین ایتالیا و آنگلا مرکل، صدراعظم پیشین آلمان بودهاند.
کاستا که ریاست این نشست را بر عهده خواهد داشت، یکی از نخستین رهبرانی بود که علنا به نفع مذاکرات مستقیم – به شرط فراهم بودن شرایط مناسب – سخن گفت.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، هفته گذشته گفت که اتحادیه اروپا «هرگز» یک میانجی بیطرف میان اوکراین و روسیه نخواهد بود. او پس از میزبانی یک نشست غیررسمی وزیران امور خارجه در قبرس گفت: «ما نمیتوانیم بیطرف باشیم و با آنها بهطور مساوی رفتار کنیم، زیرا ما بهوضوح در کنار اوکراین بودهایم.»
در عوض، او استدلال کرد که کشورهای عضو باید تلاش کنند بر سر مجموعهای مشترک از امتیازات و شروطی که روسیه باید پای میز مذاکره محقق کند، توافق کنند. کالاس گفت: «تمام تلاشهای ما باید مکمل تلاشهای آمریکا باشد و وزیران نیز در اینباره بسیار صریح بودند. ما بهجای ایالات متحده وارد نمیشویم، بلکه در واقع به موضوعاتی میپردازیم که در این مذاکرات به آنها پرداخته نشده است.»
انتظار میرود زلنسکی در نشست ژوئن با ۲۷ رهبر اتحادیه اروپا گفتوگو کند، هرچند هنوز تایید نشده که وی این کار را بهصورت حضوری انجام خواهد داد یا از راه دور. رئیسجمهور اوکراین در مصاحبهای که اخیرا با شبکه سیبیاس داشت از فرمت ای۳ (متشکل از آلمان، فرانسه و بریتانیا)، کشورهای نوردیک و ترکیه بهعنوان میانجیهای بالقوه نام برد. او گفت: «در نهایت چه کسی نماینده اروپا خواهد بود؟ این تصمیمی است که اوکراین و اروپا باید بگیرند. اما این نکته نیز کماهمیت نیست که روسیه باید برای گفتوگو و حضور اروپایی آماده باشد.»