نورنیوز-گروه اجتماعی: محمدرضا کریمی، چهارشنبه ۱۲ خرداد در نشست معاونت فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با بیان اینکه دمای خودروی پارکشده در هوای گرم میتواند ظرف ۱۰ دقیقه تا ۲۰ درجه سانتیگراد افزایش یابد، گفت: ماندن در چنین شرایطی یکی از عوامل مهم بروز گرمازدگی شدید و از علل اصلی مرگ کودکان ناشی از گرما در خودروها است.
وی با اشاره به سازوکار تنظیم دمای بدن افزود: هر عاملی که مانع حفظ دمای طبیعی بدن در حدود ۳۷ درجه سانتیگراد شود، میتواند زمینهساز گرمازدگی باشد. در شرایط افزایش دمای داخلی بدن، تعریق بهعنوان مهمترین مکانیسم خنککننده فعال میشود، اما در برخی موارد این فرآیند بهتنهایی قادر به دفع گرمای اضافی نیست و دمای بدن افزایش مییابد.
کریمی، فعالیت شدید در هوای گرم و مرطوب، کمآبی بدن و استفاده از لباسهای ضخیم یا غیرقابلتنفس را از عوامل افزایشدهنده خطر گرمازدگی برشمرد و اظهار کرد: گرفتگی عضلات معمولاً نخستین نشانه هشداردهنده پیش از بروز گرمازدگی است و توجه به این علائم میتواند از پیشرفت عارضه جلوگیری کند.
کودکان و سالمندان در معرض بیشترین خطر
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، کودکان و سالمندان را آسیبپذیرترین گروهها در برابر گرمازدگی دانست و گفت: توانایی کمتر این افراد در تنظیم دمای بدن و همچنین مصرف برخی داروها در سالمندان، خطر بروز گرمازدگی را افزایش میدهد.
وی افزود: برخی داروهای کاهنده فشار خون بهویژه داروهای ادرارآور و مسدودکننده گیرندههای بتا، داروهای آنتیهیستامین، آرامبخشها و برخی داروهای اعصاب و روان میتوانند احتمال گرمازدگی را بیشتر کنند. همچنین مصرف مواد محرک غیرقانونی مانند کوکائین و آمفتامین نیز موجب افزایش شدید دمای بدن میشود.
کریمی چاقی و قرار گرفتن در معرض آبوهوای گرم برای افرادی که به چنین شرایطی عادت ندارند را از دیگر عوامل خطر عنوان کرد.
نشانههای گرمازدگی چیست؟
وی مهمترین علائم گرمازدگی را شامل تعریق شدید، پوست سرد و مرطوب، احساس ضعف و خستگی، گیجی، تپش قلب، تهوع، افت فشار خون هنگام ایستادن، گرفتگی عضلات و سردرد دانست.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز توصیه کرد: در صورت مشاهده علائم گرمازدگی، فرد باید فعالیت خود را متوقف کرده و به محیطی خنک یا سایه منتقل شود، مایعات خنک بنوشد، لباسهای اضافی را خارج کرده و بدن خود را خنک نگه دارد.
وی افزود: اگر علائم پس از یک ساعت بهبود نیافت یا رو به تشدید بود، مراجعه به پزشک ضروری است. همچنین در صورت بروز گیجی، بیقراری، کاهش سطح هوشیاری یا ناتوانی در نوشیدن مایعات، باید فوراً کمک پزشکی دریافت شود.
راهکارهای پیشگیری از گرمازدگی
کریمی استفاده از لباسهای نخی، سبک و روشن، پرهیز از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید در ساعات گرم روز و اجتناب از فعالیتهای شدید بدنی را از مهمترین راهکارهای پیشگیری از گرمازدگی برشمرد.
وی ادامه داد: افرادی که ناچار به فعالیت در فضای باز هستند، باید از کلاه لبهدار، لباس مناسب، کرم ضدآفتاب با SPF حداقل ۱۵ و استراحتهای منظم در محیط خنک استفاده کنند.
به گفته وی، نوشیدن مداوم آب و مایعات بهویژه برای افرادی که داروهای خاص مصرف میکنند یا در معرض گرمای شدید قرار دارند، اهمیت زیادی دارد.
اقدامات اولیه در مواجهه با فرد گرمازده
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به اقدامات اولیه در مواجهه با فرد گرمازده گفت: فرد باید سریعاً به محیطی خنک یا سایه منتقل شود، در مقابل جریان هوا قرار گیرد، به پشت خوابانده شده و پاهای او کمی بالاتر از سطح بدن قرار گیرد.
کریمی افزود: باز کردن لباسها، خنک کردن پوست با آب یا حوله مرطوب، دوش گرفتن با آب خنک و در صورت هوشیاری، مصرف مایعات خنک و نوشیدنیهای حاوی الکترولیت میتواند به بهبود وضعیت فرد کمک کند.
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز بر ضرورت پایش مداوم وضعیت هوشیاری فرد و مراجعه فوری به مراکز درمانی در صورت تشدید علائم تأکید کرد.