نورنیوز-گروه اقتصادی: یکی از دغدغههای اصلی قشر کارگر در بازار کار، ترس از بیکاری ناگهانی و اخراجهای سبکسرانه بدون دلیل موجه است. بسیاری از کارفرمایان با بهانهتراشیهای مختلف و ایجاد شرایط دشوار، تلاش میکنند نیروی کار را بهزور از سمت خود عزل کنند، در چنین شرایطی، شناخت دقیق حقوق قانونی، میتواند سپری محکم در برابر این اجحافها باشد.
وحید حاجیزاده، کارشناس روابط کار، با تبیین قوانین حاکم بر فرآیند اخراج، به این پرسش پاسخ داد؛ آیا کارفرما در صورت اخراج بدون دلیل، موظف به پرداخت خسارت خاصی علاوه بر حقوق معوقه است یا خیر؟
کارشناس روابط کار تأکید کرد: در موارد اخراج موجه، کارگر مستحق دریافت «مزایای سنوات» است و در اخراج غیرموجه، حکم «بازگشت به کار» همراه با دریافت حقوق معوقه از تاریخ اخراج تا بازگشت صادر میشود.
تفاوت حکم مراجع حل اختلاف در اخراج موجه و غیرموجه
حاجیزاده اظهار کرد: بر اساس قانون کار، پیشبینی خاصی تحت عنوان «خسارت اخراج» برای جبران معنوی یا دیگر ضرر و زیانها بهعمل نیامده است؛ اما مراجع حل اختلاف بسته به ماهیت اخراج، دو حکم متفاوت صادر میکنند که هر کدام حقوق مالی مشخصی برای کارگر دارد.
اخراج موجه، دریافت مزایای سنوات خدمت
وی افزود: در صورتی که مراجع رسیدگیکننده، اخراج کارگر را «موجه» تشخیص دهند (یعنی کارفرما دلیل قانونی و مستندی برای اخراج داشته باشد)، طبق قانون، بهازای هر سال سابقه کار، معادل 30روز حقوق پایه تحت عنوان «مزایای سنوات خدمت» به کارگر تعلق میگیرد، این مبلغ در واقع جبرانکننده زحمات سالها کار است و کارگر دیگر به شغل بازنمیگردد.
اخراج غیرموجه، بازگشت به کار و دریافت حقوق معوقه
کارشناس روابط کار با تأکید بر حمایت قانون از کارگران در موارد اخراج سبکسرانه خاطرنشان کرد: اما در اکثریت پروندههایی که کارفرمایان بدون دلیل موجه و تنها بهبهانههای واهی نیروی کار را اخراج میکنند، مراجع حل اختلاف اخراج را «غیرموجه» تشخیص میدهند، در این حالت، حکم صادره «بازگشت به کار» است.
حاجیزاده تصریح کرد: کارگر اخراجشده نهتنها به جای خود بازمیگردد، بلکه کارفرما موظف است تمام «حقالسعی» (حقوق و دستمزد) کارگر را از تاریخ اخراج تا تاریخ بازگشت مجدد به کار، به او پرداخت کند، این یعنی کارفرما نمیتواند با اخراج سبکسرانه، از پرداخت حقوق ماهها کارکرد کارگر فرار کند.
پیام نهایی به کارفرمایان و کارگران
در پایان، کارشناس روابط کار به کارفرمایانی که سعی در اجحاف حقوق کارگران دارند هشدار داد که نظام حقوقی ایران، بهویژه در تشخیص عدمتوجیه اخراجهای بیدلیل، کاملاً بهنفع کارگر عمل میکند و کارفرما را مجبور به جبران کامل خسارات مالی ناشی از بیکاری قهری میکند، همچنین از کارگران خواسته شد در صورت مواجهه با اخراجهای بیدلیل، با مراجعه به شوراهای حل اختلاف و ارائه مستندات، از حقوق قانونی خود دفاع کنند.