نورنیوز-گروه حوادث: ساعت حدود ۲۳ شامگاه سوم خرداد (یکشنبه) بود که زنگ تلفن قاضی ویژه قتل عمد مشهد به صدا درآمد و ماموران انتظامی از نزاعی خونبار خبر دادند که طی آن چندین نفر با شلیک گلوله و سلاح سرد مجروح و جوان ۳۵ ساله ای نیز به قتل رسیده بود.
به دنبال دریافت این خبر، بی درنگ قاضی دکتر صادق صفری در حالی عازم بیمارستان رضوی شد که بر اساس تجربه قضایی و احتمال ادامه دامنه درگیری، دستوراتی را برای حفظ امنیت منطقه صادر کرد. چرا که در محله مذکور درگیری های مسلحانه دیگری بر سر اختلافات مواد مخدر رخ داده بود.
طولی نکشید که جسد مرد حدود ۳۵ ساله در سردخانه بیمارستان مورد بررسی های کارشناسی و معاینات پزشکی قرار گرفت و مشخص شد که «سلیمان-ز» بر اثر اصابت حدود ۵۰ گلوله وینچستر به ناحیه زیر شکم و ۶ گلوله به پشت دست راست به قتل رسیده است. اما تعداد دیگری از افراد هم مجروح و به بیمارستان شهید هاشمی نژاد انتقال یافته اند.
به همین دلیل مقام قضایی به صورت تلفنی دستور دستگیری عاملان شرکت در نزاع مسلحانه دسته جمعی و مخلان نظم و امنیت عمومی را صادر کرد و سپس در حالی که گروه کارآگاهان ویژه پرونده های جنایی نیز در کنارش قرار گرفته بودند، برای واکاوی ماجرای نزاع مسلحانه مرگبار به سوی بیمارستان شهید هاشمی نژاد حرکت کرد.
بررسی های تخصصی در مرکز درمانی حکایت از آن داشت که یکی از مجروحان قبل از رسیدن مقام قضایی به بیمارستان، از مرکز درمانی مرخص شده اما هنوز ۴ نفر دیگر که هدف اصابت گلوله های ساچمه ای و سلاح سرد قرار گرفته بودند، بستری هستند.
در حالی که هیچ کدام از مجروحان حادثه به نقش خودشان در نزاع و درگیری اشاره ای نداشتند و همه از یک طایفه بودند، در اظهارات اولیه خود به مسلح بودن طرف های مقابل تاکید کردند.
یکی از مصدومان که مورد اصابت تیغه چاقو و ضربه چماق قرار گرفته بود، به قاضی ویژه قتل عمد گفت: نزاع مرگبار بین دو گروه از طایفه «ص» و «ر» بود که ما هم مصدوم شدیم. وی ادامه داد: جوانی به نام «امین-ر» سلاح وینچستر داشت که کلا ۴ گلوله شلیک کرد و افراد دیگری هم هدف اصابت گلوله ها قرار گرفتند. اما من با ضربه چاقو و چماق مجروح شدم.
یکی دیگر از مجروحان که گلوله های ساچمه ای بر روی ساق پایش خودنمایی می کردند نیز گفت: در میان نزاع کنندگان فقط «امین» سلاح وینچستر داشت و یکی دیگر هم کلت جنگی را به دست گرفته بود ولی متوجه نشدم که او به سوی کسی تیراندازی می کند.
سومین مجروح این نزاع خونبار نیز گفت: من بر اثر اصابت چوب یا شمشیر و از ناحیه دست صدمه دیدم اما ۲ نفر از طرف های مقابل اسلحه داشتند.
مصدوم دیگر این حادثه دلخراش که در تاریکی شب ماجرای وحشتناکی را رقم زدند، به قاضی دکتر صادق صفری گفت: من از ناحیه پای چپ مورد اصابت گلوله های وینچستر قرار گرفتم ولی نفهمیدم چه کسی به سوی سلیمان شلیک کرد. با این وجود همه افرادی که در محل درگیری بودند یک نفر را عامل شلیک های مرگبار معرفی می کردند.
با انجام تحقیقات میدانی در مرکز درمانی، دامنه تحقیقات قضایی به منطقه اسماعیل آباد کشید و قاضی شعبه ۲۵۵ دادسرای عمومی و انقلاب دستورهای ویژه ای برای شناسایی و دستگیری متهمان و مخلان نظم و امنیت عمومی را صادر کرد و بدین ترتیب گروه تخصصی کارآگاهان پلیس آگاهی مشهد در حالی به سرپرستی سروان آرمین منفرد (افسر پرونده) وارد عمل شدند که هنوز علت اصلی انگیزه نزاع خونبار مذکور مشخص نیست.
سوالات متداول درباره این پرونده قضایی:
(حقوقی) ۱: مجازات شرکت در نزاع دسته جمعی مسلحانه در قانون چیست؟ بر اساس ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، هرگاه عده ای با یکدیگر نزاع کرده و موجب اخلال در نظم و امنیت عمومی شوند، هر یک از شرکت کنندگان به حبس تعزیری از ۶ ماه تا ۳ سال محکوم می شوند. اگر در این نزاع ها از سلاح گرم استفاده شود (مانند وینچستر و کلت در این پرونده)، مجازات به حبس درجه یک تا چهار (از ۲ تا ۲۵ سال) افزایش می یابد. علاوه بر این، شرکت کنندگان در نزاع به دلیل ایجاد رعب و وحشت و تیراندازی در منطقه مسکونی، می توانند به اتهام «محاربه» نیز تحت تعقیب قرار گیرند که مجازات آن سنگین تر است.
(کارشناسی) ۲: اصابت ۵۰ گلوله وینچستر به بدن مقتول چه نکاتی را از نظر کارشناسی آشکار می کند؟ از نظر کارشناسی پزشکی قانونی و بالستیک، اصابت حدود ۵۰ گلوله وینچستر به بدن مقتول نکات مهمی را نشان می دهد:
۱. وینچستر یک سلاح شکاری نیمه خودکار است که معمولاً در فواصل نزدیک کشندگی بالایی دارد.
۲. شلیک ۵۰ گلوله نشان می دهد که قاتل یا قاتلان قصد قطعی برای قتل داشته اند و تیراندازی به صورت کنترل نشده و بسیار خشمگینانه انجام شده است.
۳. این تعداد گلوله نشان دهنده درگیری بسیار شدید و احتمالاً چندین فرد مسلح است.
۴. تمرکز گلوله ها در زیر شکم و پشت دست راست نشان می دهد که مقتول احتمالاً در حال فرار بوده یا سعی در محافظت از خود داشته است.
۵. پزشکی قانونی می تواند بر اساس زاویه گلوله ها، فاصله تیراندازی و نوع مهمات، اطلاعات بیشتری درباره نحوه قتل به دست آورد.
(حقوقی) ۳: اگر قاتل در میان عوامل نزاع شناسایی نشود، چه کسی مسئول قتل است؟ در پرونده های نزاع دسته جمعی، اگر قاتل اصلی شناسایی نشود، همه شرکت کنندگان در نزاع که از سلاح گرم استفاده کرده اند، به عنوان «شرکت در قتل عمد» قابل تعقیب هستند. بر اساس قانون مجازات اسلامی، اگر گروهی با هم تصمیم به ارتکاب جرم بگیرند و کسی کشته شود، هر یک از آن ها می توانند به عنوان مباشر یا شریک جرم محکوم شوند. در این پرونده، اگرچه مجروحان می گویند فقط «امین-ر» سلاح وینچستر داشته است، اما پلیس باید بررسی کند که آیا افراد دیگر نیز در تیراندازی نقش داشته اند یا خیر. در صورت عدم شناسایی قاتل اصلی، همه افراد مسلح حاضر در صحنه به اتهام مشارکت در قتل قابل محاکمه هستند.
(کارشناسی) ۴: چرا مجروحان حاضر به همکاری با پلیس برای شناسایی عاملان تیراندازی نیستند؟ از نظر کارشناسی پلیس آگاهی، عدم همکاری مجروحان دلایل متعددی می تواند داشته باشد:
۱. ترس از انتقام: در مناطقی که درگیری های طایفه ای و قومی رایج است، مجروحان ممکن است از انتقام جویی طرف مقابل هراس داشته باشند.
۲. وفاداری به طایفه: با توجه به اینکه همه مجروحان از یک طایفه هستند (طایفه «ص»)، ممکن است نخواهند افراد طایفه خود را لو بدهند.
۳. شرکت در نزاع: خود مجروحان نیز ممکن است در نزاع شرکت داشته و از لو رفتن نقش خود در ماجرا بترسند.
۴. اختلافات قبلی: ممکن است بین اعضای دو طایفه، درگیری های طولانی مدت وجود داشته باشد و ماجرای این نزاع بخشی از آن اختلافات باشد.
پلیس باید با روش های اطلاعاتی و استفاده از شاهدان غیردرگیر، هویت قاتل را شناسایی کند.
(حقوقی) ۵: آیا مجروحان حادثه نیز می توانند به دلیل شرکت در نزاع تحت تعقیب قرار گیرند؟ بله. صرف مجروح شدن در یک نزاع، فرد را از مسئولیت کیفری معاف نمی کند. اگر ثابت شود که مجروحان نیز در شروع یا ادامه نزاع نقش داشته اند (مثلاً با حمل سلاح، تحریک طرف مقابل یا شرکت در درگیری)، می توانند به اتهام «مشارکت در نزاع دسته جمعی» و «اخلال در نظم عمومی» تحت تعقیب قرار گیرند. در این پرونده، مجروحان در اظهارات خود اشاره کرده اند که طرف مقابل مسلح بوده است اما نگفته اند که خودشان چه نقشی داشته اند. پلیس باید بررسی کند که آیا مجروحان نیز سلاح حمل می کرده اند یا خیر. حتی اگر سلاحی حمل نمی کردند، حضور فیزیکی در صحنه نزاع مسلحانه و عدم تلاش برای ترک محل، می تواند به عنوان «معاونت در نزاع» تلقی شود و مجازات مستقلی داشته باشد.