نورنیوز-گروه اقتصادی: با سرعت گرفتن گذار انرژی و جست و جوی کشورها برای پروژههای زیرساخت در مقیاس گسترده و مطمئن به منظور تامین تقاضای آتی، برق آبی موقعیت خود به عنوان محبوبترین منبع نیروی تجدیدپذیر در جهان را تحکیم می کند.
براساس پایش های انجام شده در سال های گذشته برق آبی در یک ششم از تولید برق جهان سهم دارد و از این نظر پس از زغال سنگ و گاز طبیعی قرار می گیرد.
براساس گزارش منابع رسمی، چین در مجموع با بیش از ۳۴۰ گیگاوات ظرفیت برق آبی نصب شده که بیش از سه بربر ظرفیت ۱۱۲ گیگاوات برزیل است، در سطح جهانی در رتبه اول قرار دارد. آمریکا (۸۴ گیگاوات)، کانادا (۸۱ گیگاوات) و روسیه (۵۰ گیگاوات) در رتبه های سوم، چهارم و پنجم قرار دارند و پس از آنها کشورهای هند (۴۷ گیگاوات)، نروژ (۳۳ گیگاوات)، ترکیه (۳۰ گیگاوات) و ژاپن (۲۳ گیگاوات) قرار می گیرند.
در سالهای اخیر کشورهای آسیایی و آمریکای جنوبی که در صدر آنها چین و برزیل قرار دارند، پرچمدار افزودن ظرفیت جهانی برق آبی بوده اند در حالی که وضعیت قاره های دیگر نسبتا یکنواخت بوده است. پیش بینی می شود مجموع ظرفیت برق آبی نصب شده در آسیا از ۴۶۲ گیگاوات در سال ۲۰۱۷ به ۵۱۴ گیگاوات در سال ۲۰۲۲ رشد کند. مجموع ظرفیت در آمریکای جنوبی طی همین مدت از ۱۷۵ گیگاوات به ۱۹۲ گیگاوات رشد می کند.
طبق آمار، ایران در سال ۲۰۱۷ توانسته است با بهرهبرداری از ۵۲۰ مگاوات واحدهای جدید برقآبی در میان کشورهای پیشتاز این بخش قرار بگیرد و رتبه هفتم جهان را به لحاظ افزایش ظرفیت نیروگاههای برقآبی به خود اختصاص بدهد.
حال بهبود نسبی بارش ها در ایران، نویدی برای توسعه استفاده از این انرژی است. آنطور که عیسی بزرگ زاده - سخنگوی صنعت آب کشور اخیرا درباره وضعیت تولید برق آبی کشور گفته است نیروگاههای برقآبی در نقاط مختلف کشور پراکنده هستند، اما بخش قابل توجهی از ظرفیت در حوزه رودخانه کارون قرار دارد.
به گفته او، در حال حاضر سدهای این حوضه حدود ۸۰ درصد پرشدگی دارند و شرایط برای تولید برقآبی مناسب ارزیابی میشود.
ظرفیت نصبشده نیروگاههای برقآبی کشور بیش از ۱۲ هزار مگاوات اعلام شده و پیشبینی میشود در زمان اوج مصرف، تولید این نیروگاهها به بیش از ۱۰ هزار مگاوات برسد و حتی در مقاطعی به حدود ۱۲ هزار مگاوات نزدیک شود. بنابراین میزان تولید انرژی در این بخش حدود ۴۰ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته که موضوع میتواند در تابستان به شبکه برق کشور کمک کند.
البته سخنگوی صنعت آب تأکید می کند که مدیریت منابع آب همچنان ضروری است و اگر رهاسازی آب برای مصارف خارج از چارچوب افزایش یابد، ممکن است ذخایر برای دورههای بعدی باقی نماند؛ بنابراین لازم است با همکاری استانداری خوزستان و وزارت جهاد کشاورزی، مدیریت مصرف آب در چارچوب قوانین ادامه پیدا کند.
با توجه به روند رو به رشد مصرف برق در کشور و محدودیتهای موجود در توسعه سریع زیرساختهای تولیدی، ناترازی انرژی به یکی از مهمترین چالشهای حوزه برق بدل شده است. از این رو، توان عملیاتی نیروگاههای برقآبی، به عنوان منابعی سریعالورود و منعطف میتواند در کنار نیروگاههای حرارتی، نقش مؤثری در عبور از پیک مصرف ایفا کند.
بدون شک تداوم روند مدیریت منابع آبی، اولویتبندی مصرف در زمانهای اوج، و بهرهگیری از ظرفیتهای تولیدی موجود، لازمه حفظ پایداری شبکه برق کشور در تابستان پیشرو خواهد بود؛ فصلی که همواره با آزمونی جدی برای صنعت برق همراه است.