نورنیوز-گروه سیاسی: «اسماعیل بقایی» سخنگوی وزارت امور خارجه در گفتوگو با شبکه آمریکایی VICE NEWS در پاسخ به سوالی درباره پیشنهاد ایران برای پایان دادن به خصومتها با ایالات متحده که از طریق پاکستان منتقل شده بود، گفت: «ما هیچ امتیازی از ایالات متحده نمیخواهیم؛ ما صرفاً خواهان حقوق خود هستیم. تحریمها باید لغو شوند، داراییهای مسدودشده ایران باید آزاد شده و در اختیار کشور قرار گیرد.»
وی با تاکید بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران افزود: «ایران از سال ۱۹۷۰ عضو پیمان عدم اشاعه هستهای بوده و از سال ۱۹۷۴ نیز مدافع خاورمیانه عاری از سلاح هستهای است. رهبر معظم انقلاب، آیتالله خامنهای، نیز فتوایی صادر کردهاند که توسعه سلاح هستهای را حرام اعلام میکند.»
بقایی با اشاره به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ تصریح کرد: «این ایالات متحده بود که در سال ۲۰۱۸ بهصورت یکجانبه از برجام خارج شد. ایران یک سال کامل صبر کرد تا سایر اعضا خروج آمریکا را جبران کنند، اما وقتی این اتفاق نیفتاد، تصمیم گرفت تعهدات خود را بهصورت گامبهگام کاهش دهد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره چرایی ادامه برنامه هستهای ایران با وجود منابع گسترده نفت و گاز گفت: «ایران کشوری بزرگ با زیرساخت صنعتی پیشرفته است و برای توسعه و رفاه خود به انرژی هستهای نیاز دارد. انرژی هستهای فقط برای تولید برق نیست و کاربردهای فراوانی در حوزههایی مانند پزشکی و سلامت دارد.»
وی همچنین در واکنش به اظهارات رئیسجمهور آمریکا مبنی بر اینکه ایران برای توافق «التماس» میکند، گفت: «ما بهعنوان ملتی سربلند و عضوی مستقل در سازمان ملل، تصمیمات خود را بر اساس منافع ملیمان اتخاذ میکنیم و در موضوع منافع ملی و عزت کشور، استوار و مصمم باقی میمانیم.»
بقائی درباره راهحل پایان جنگ و تنشها تاکید کرد: «ایران آغازگر این جنگ نبود. این ایالات متحده بود که همراه با اسرائیل جنگی تجاوزکارانه علیه ایران آغاز کرد. دو بار تلاش کردیم مسئله را از راه دیپلماتیک حل کنیم، اما آمریکا میز مذاکره را نابود کرد و به نهاد دیپلماسی خیانت کرد.»
وی با بیان اینکه «تنها بازیگری در منطقه که واقعاً صلح نمیخواهد رژیم اسرائیل است»، افزود: «مردم منطقه، سیاست خاورمیانهای آمریکا را صرفاً پیروی از خواستههای اسرائیل میدانند.»
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش دیگری از این گفتوگو، ادعای نزدیک بودن ایران به ساخت سلاح هستهای را «دروغ بزرگ» توصیف کرد و گفت: «سه دهه است که میگویند ایران چند هفته یا چند ماه با سلاح هستهای فاصله دارد. برنامه ایران تحت شدیدترین نظام بازرسی در تاریخ آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار داشته است.»
بقایی همچنین درباره تحولات تنگه هرمز اظهار کرد: «ایران همواره حافظ این آبراه بوده است. در شرایط جنگی، حق داریم اجازه ندهیم دشمنان از این گذرگاه برای آسیب رساندن به امنیت ملی ایران استفاده کنند.»
وی تاکید کرد: «آمریکا و اسرائیل از خاک همسایگان ما در خلیج فارس برای حمله به ایران سوءاستفاده کردند و ما ناچار بودیم برای حفاظت از مردممان اقدام کنیم.»
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره آینده بحران نیز گفت: «این مسئله تا حد زیادی به اقدامات و واکنشهای آمریکا بستگی دارد. هرچه زودتر تصمیم بگیرند بهصورت عقلانی و مسئولانه از این باتلاق خارج شوند، برای منطقه، جامعه بینالمللی و حتی مردم آمریکا بهتر خواهد بود.»
بقایی با اشاره به استفاده آمریکا از پایگاههای منطقهای علیه ایران اظهار کرد: «ما ماهها پیش به همسایگانمان هشدار داده بودیم که اجازه ندهند آمریکا از خاک و پایگاههای نظامی آنها برای آغاز جنگ علیه ایران استفاده کند.»
وی افزود: «ما قصد گسترش جنگ را نداشتیم، اما اگر این روند ادامه پیدا کند، هیچکس نخواهد توانست مرزهای جنگ را کنترل کند. جنگ مانند آتش است؛ اگر آن را خاموش نکنید، گسترش پیدا خواهد کرد.»
بقایی در پاسخ به سوالی درباره نگاه غرب به ایران نیز گفت: «آمریکاییها از نوعی غرور ذاتی رنج میبرند و طرف گفتوگوی خود را بهعنوان شریکی برابر در نظر نمیگیرند. این نگاه موجب شکلگیری دیوار ضخیمی از بیاعتمادی و سوءتفاهم شده است.»
وی تاکید کرد: «شما نمیتوانید انتظار داشته باشید ایران تحت فشار امتیاز بدهد، در حالی که حقوق مشروعش نادیده گرفته میشود. شما نمیتوانید ایران را مجبور به تسلیم کنید.»
سخنگوی وزارت امور خارجه خطاب به مردم و جوانان غرب گفت: «آنها باید فرهنگ، تاریخ و تمدن ایران را از منابع دستاول بشناسند و به کارزارهای تبلیغاتی رسانههای جریان اصلی غرب اعتماد نکنند. مردم ایران هیچ دشمنیای با هیچ ملتی ندارند.»
بقائی با اشاره به سابقه روابط ایران و آمریکا افزود: «از کودتای ۱۹۵۳ تاکنون آمریکا هیچ اقدامی برای بازگرداندن اعتماد انجام نداده است. برعکس، حمایت از صدام حسین، اعمال تحریمهای فلجکننده و آغاز جنگهای تجاوزکارانه را در کارنامه خود دارد.»
وی در پایان تاکید کرد: «ایران قربانی یک اقدام تجاوزکارانه تحریکنشده شده است. ما بهترین را آرزو میکنیم، اما آموختهایم برای هر سناریویی آماده باشیم.»
بقایی: رفت و آمدها به تهران تداوم همان روند دیپلماتیک است
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با بیان اینکه تمرکز فعلی مذاکرات بر پایان جنگ در همه جبهههاست، ورود به جزئیات برنامه هستهای در این مرحله را رد کرد ودلیل آن را تجربه تلخ زیادهخواهیهای گذشته دانست.
اسماعیل بقائی در یک گفتگوی تلویزیونی با بیان اینکه تمرکز فعلی مذاکرات بر پایان جنگ در همه جبهههاست، ورود به جزئیات برنامه هستهای در این مرحله را رد کرد و دلیل آن را تجربه تلخ زیادهخواهیهای گذشته طرف مقابل عنوان کرد.
وی با اشاره به اینکه روند جاری و حضور مقام های ارشد پاکستان در تهران به این معنا است که ما به یک نقطه عطف یا وضعیت تعیینکنندهای رسیدیم؛ توضیح داد: نمیتوانیم بگوییم که به جایی رسیدیم که توافق نزدیک است؛ دیپلماسی زمانبر است و طرفین از هر فرصتی برای انتقال دیدگاههای خود استفاده میکنند.
بقائی به بیان تازهترین تحولات مرتبط با روند مذاکرات ایران و آمریکا پرداخت و گفت: روند جاری و حضور مقام های ارشد پاکستان در تهران به این معنا است که ما به یک نقطه عطف یا وضعیت تعیینکنندهای رسیدیم. قبلاً هم اگر خاطرتان باشد، سفری آقای عاصم منیر به تهران داشتیم و این روند ادامه دارد.
بقائی در پاسخ به این پرسش که این به معنای تغییر در روند مذاکرات نیست، گفت: بله، نمیتوانیم بگوییم که به جایی رسیدیم که توافق نزدیک است؛ ضرورتاً خیر، اینطور نیست. روند ادامهدار است و نه غیرطبیعی و نه طبیعی. من قبلاً هم گفتم که اختلاف نظرها بین ایران و آمریکا آنقدر عمیق و زیاد است، بهویژه بعد از جنایاتی که در دو سه ماه اخیر مرتکب شدهاند. نمیتوان گفت با چند بار رفت و آمد یا مذاکرات ظرف چند هفته یا چند ماه حتماً به نتیجه خواهیم رسید. دیپلماسی زمانبر است و طرفین از هر فرصتی برای انتقال دیدگاههای خود استفاده میکنند.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این سوال که «احتمالاً کدام یک از بندهای مورد اختلاف اکنون بیشتر مورد توجه قرار دارد؟» گفت: مذاکرات بر خاتمه جنگ تمرکز دارد و مباحث مرتبط با موضوع هستهای در این مرحله قرار نیست جزئیاتش مورد بحث قرار گیرد. بحث خاتمه جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان، موضوع بسیار مهمی است. همچنین وضعیت تنگه هرمز و موضوع تعرض آمریکا به کشتیها، که خودشان آن را محاصره دریایی ایران نامیدهاند، باید بررسی شود. اینها موضوعات مهمی هستند که همچنان مورد بحث قرار دارند.
بقائی همچنین در پاسخ به این سوال که «آیا طرف آمریکایی مشخصا مطالبه هستهای دارد؟» گفت: نظر ما روشن است. در این مرحله تمرکز ما روی خاتمه جنگ است. دلیل اینکه در مورد جزئیات مباحث مرتبط با موضوع صحبت نمیکنیم، مشخص است. ما دو بار این کار را کردیم و زیادهخواهی طرف مقابل باعث شد وارد جنگ شویم. این تجربه را نمیتوانیم نادیده بگیریم. بنابراین، با داشتن چنین تجربهای، باید ابتدا به خاتمه جنگ برسیم با مختصاتی که منافع و نگرانیهای ما را تأمین کند و در مرحله بعد درباره سایر موضوعات صحبت کنیم یا نکنیم. فعلاً تمرکز ما روی خاتمه جنگ است.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این سوال که «طرف آمریکایی بهانهای دارد مبنی بر اینکه اگر بخواهد بحثهای هستهای را بعداً مورد مناقشه قرار دهد، مباحثی مثل دسترسی به مواد غنیسازی که در جایی قرار دارد و بازرسان آژانس باید به آن دسترسی داشته باشند، مطرح میشود. پاسخ ما چیست؟» گفت: اینکه آمریکاییها خواستههای خود را که عموماً زیادهخواهانه و نامعقول هستند، مطرح میکنند و از هر فرصتی برای انتقال این موضوعات استفاده میکنند، شکی نیست. این بحثها مدام مطرح میشود اما در مورد مباحث هستهای تکلیف بسیار روشن است. ما عضو انپیتی هستیم و به عنوان عضو انپیتی حق داریم از انرژی هستهای برای مقاصد صلحآمیز استفاده کنیم.
بقائی با بیان اینکه درباره مباحث مرتبط با اورانیوم غنیشده با درجه بالا در ایران، مواضع ما بهروشنی مشخص شده است، گفت: بنابراین، اگر بخواهیم در این مرحله به جزئیات این موضوع بپردازیم، به نتیجه نخواهیم رسید. دلیل این امر کاملاً روشن است؛ ما قبلاً این مسیر را طی کردهایم و اختلافنظرها به حدی زیاد بوده که نتوانستهایم به توافق برسیم. از سوی دیگر، طرف مقابل به خاطر خواستههای نامعقول خود نهایتاً باعث شد که میز مذاکره از بین برود و مرتکب جنایات و تجاوزاتی علیه ایران شود.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این سوال که « آیا هیئتی از قطر در ایران حضور داشته است یا خیر؟» گفت: بله، امروز یک هیئت از قطر مذاکراتی با وزیر محترم داشته است. در این روزها، بسیاری از کشورها، چه کشورهای منطقه و چه کشورهای خارج از منطقه، تلاش میکنند تا به پایان جنگ و جلوگیری از تشدید تنشها کمک کنند. این تلاشها از نظر ما ارزشمند است. با این حال، میانجی رسمی مذاکرات همچنان پاکستان باقی مانده است.