نورینوز-گروه اقتصادی: گندم به عنوان مهمترین محصول استراتژیک بخش کشاورزی، نقشی تعیینکننده در امنیت غذایی کشور دارد و میزان تولید آن، هر سال یکی از مهمترین شاخصهای بخش کشاورزی محسوب میشود. در سال زراعی جاری، بارندگیهای مناسب در بسیاری از استانهای کشور، شرایط مطلوبتری را برای مزارع گندم بهویژه اراضی دیم فراهم کرده و همین مسئله امیدها نسبت به افزایش تولید را بالا برده است.
بخش قابل توجهی از مزارع گندم ایران به صورت دیم کشت میشود و عملکرد این مزارع وابستگی مستقیمی به میزان و پراکنش بارشها دارد. به همین دلیل، بارندگیهای امسال در استانهای گندمخیز کشور، تاثیر قابل توجهی بر وضعیت رشد مزارع گذاشته است. عطالله هاشمی – رئیس بنیاد ملی گندمکاران – پیشتر با اشاره به شرایط مناسب بارندگیها اعلام کرده بود که وضعیت مزارع دیم نسبت به سال گذشته بهبود یافته و بر همین اساس پیشبینی میشود امسال حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون تن گندم در کشور تولید شود.
به گفته وی، بارشهای مناسب در مناطق غربی، شمال غربی و برخی استانهای مرکزی کشور موجب شده عملکرد مزارع دیم شرایط مطلوبتری پیدا کند و همین مسئله میتواند میزان تولید را افزایش دهد.
کارشناسان بخش کشاورزی معتقدند افزایش تولید گندم، علاوه بر تقویت ذخایر استراتژیک کشور، میتواند نقش مهمی در کاهش وابستگی به واردات و تامین پایدار نیاز داخلی داشته باشد. از سوی دیگر، توسعه کشت دیم در شرایط محدودیت منابع آبی، اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ چراکه این نوع کشت، وابستگی کمتری به منابع آب زیرزمینی دارد و در صورت بارندگی مناسب، میتواند سهم قابل توجهی در تولید داخلی ایفا کند. در سالهای اخیر، سیاستگذاران بخش کشاورزی بارها بر ضرورت افزایش بهرهوری در تولید گندم و تقویت خودکفایی در این محصول تاکید کردهاند؛ موضوعی که با بهبود شرایط اقلیمی امسال، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
افزایش تولید در سایه بارندگیها و نگرانی گندمکاران از مطالبات معوق
طی روزهای گذشته عطالله هاشمی از خرید یک میلیون و ۴۰۰ هزار تن گندم از کشاورزان خبر داد و اعلام کرد که این میزان نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۸۰ هزار تن کمتر است. بر اساس آمار وزارت جهاد کشاورزی، سال گذشته تا پایان اردیبهشت حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تن گندم از کشاورزان خریداری شده بود.
این کاهش در حالی رخ داده که به گفته فعالان بخش کشاورزی، وضعیت تولید امسال نسبت به پارسال بهتر ارزیابی میشود و بارندگیها شرایط مطلوبتری را برای مزارع فراهم کرده است. مطالبات معوق؛ دغدغه تکراری گندمکاران در کنار مسئله خرید تضمینی، تاخیر در پرداخت مطالبات کشاورزان همچنان یکی از مهمترین دغدغههای گندمکاران به شمار میرود؛ موضوعی که هر سال همزمان با فصل برداشت مطرح میشود.
رئیس بنیاد ملی گندمکاران با انتقاد از روند پرداختها گفته است که دولت با گذشت ۴۵ روز از آغاز خرید تضمینی، هنوز «ریالی» به گندمکاران پرداخت نکرده است. ادامه این روند میتواند انگیزه کشاورزان برای تحویل محصول به مراکز دولتی را کاهش دهد و فروش گندم به دلالان را افزایش دهد؛ مسئلهای که حتی احتمال ورود گندم به چرخه خوراک دام را نیز تقویت میکند.
تامین ۴۰ هزار میلیارد تومان برای پرداخت پول گندمکاران
پس از دل نگرانیها برای پرداخت مطالبات گندمکاران و دغدغه برای خرید تضمینی این محصول استراتژیک، مجید آنجفی – معاون امور زراعت وزارت جهادکشاورزی- در گفتوگویی با این وزارتخانه با بیان اینکه با وجود کاهش بارندگی در پاییز سال گذشته، پیشبینی میشود تولید گندم در سال زراعی جاری به ۱۳.۵ تا ۱۴ میلیون تن برسد، اظهار کرد: با دستور مستقیم رئیسجمهوری و پیگیریهای معاون اول و وزیر جهاد کشاورزی، منابع مالی مربوط به پرداخت پول گندمکاران به مبلغ ۴۰ هزار میلیارد تومان تامین شده و پرداخت آن بهزودی آغاز میشود.
وی با تاکید بر اهمیت پرداخت بهموقع مطالبات کشاورزان افزود: پرداخت بهموقع پول گندمکاران نقش مهمی در استمرار کشت و تولید این محصول استراتژیک و تامین امنیت غذایی کشور دارد. خرید تضمینی گندم بر مبنای هر کیلوگرم ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان انجام میشود و بخش دیگری از مطالبات گندمکاران نیز بهتدریج پرداخت خواهد شد.
آنجفی با اشاره به روند تولید گندم در سال زراعی جاری تصریح کرد: تاکنون حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن گندم تحویل مراکز رسمی شده که از این میزان، حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن مربوط به استان خوزستان است. در سال زراعی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ نیز نزدیک به هشت میلیون تن گندم به صورت تضمینی خریداری شد.
معاون وزیر جهاد کشاورزی درباره وضعیت تولید محصولات زراعی اظهار کرد: با وجود کاهش بارندگی بهویژه در پاییز سال گذشته و پراکنش نامناسب بارشها، توزیع مناسب نهادههایی همچون کود و بذر و همچنین تغذیه مطلوب خاک مزارع، موجب شده امسال در تولید گندم و جو افزایش تولید داشته باشیم.
وی پیشبینی کرد تولید جو در سال زراعی جاری حدود یک میلیون تن افزایش یابد و افزود: در تولید ذرت دانهای و علوفهای نیز افزایش تولید قطعی خواهد بود و شرایط برای تولید دانههای روغنی نیز مناسب ارزیابی میشود.
آنجفی در پایان همچنین با اشاره به وضعیت کشت دانههای روغنی گفت: سطح زیرکشت کاملینا در سال زراعی جاری نسبت به سال گذشته دو برابر شده و چشمانداز مناسبی برای تولید کلزا وجود دارد. وی اصلاح قیمت خرید تضمینی و برنامهریزی برای نحوه خرید کلزا را از جمله اقدامات انجامشده برای حل مشکلات کلزاکاران عنوان کرد.