نورنیوز-گروه بین الملل: شبکه سیانان در گزارشی اعلام کرد همزمان با گسترش بحرانهای جهانی و ادامه تلاشهای دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ با ایران، صدها دیپلمات و مقام باسابقه وزارت خارجه آمریکا از سمتهای خود کنار گذاشته شده یا استعفا کردهاند؛ وضعیتی که به گفته دیپلماتهای سابق، توان دیپلماتیک واشنگتن را به شدت تضعیف کرده است.
بر اساس این گزارش، وزارت خارجه آمریکا هفته گذشته اخراج نزدیک به 250 افسر سرویس خارجی را تنها از طریق یک ایمیل کوتاه نهایی کرد. در بخشی از این ایمیل آمده بود: «جدایی شما در چارچوب کاهش نیرو از امروز اجرایی است. بابت خدمت شما به وزارتخانه سپاسگزاریم.»
این تعدیل نیرو که از جولای 2025 آغاز شده بود، بیش از هزار کارمند خدمات کشوری را نیز دربر گرفت و حتی برخی دفترهای تخصصی به طور کامل تعطیل شدند؛ دفترهایی که مقامهای سابق معتقدند میتوانستند در مدیریت بحران جنگ ایران و پیامدهای آن برای اقتصاد جهانی نقش مهمی ایفا کنند.
طبق این گزارش، علاوه بر اخراجها، شمار زیادی از دیپلماتهای باسابقه نیز بازنشسته شدهاند. انجمن خدمات خارجی آمریکا برآورد کرده است که حدود 2000 افسر خدمات خارجی تنها در سال گذشته وزارت خارجه این کشور را ترک کردهاند.
دیوید کاستلانسیک که پس از 36 سال خدمت بازنشسته شده، به شبکه سیانان گفت: «تعداد افرادی که تصمیم به ترک گرفتند، بیسابقه بود.»
این گزارش همچنین میگوید بیش از 100 سفارت آمریکا در سراسر جهان، از جمله در خاورمیانه، اوکراین و روسیه، همچنان فاقد سفیر تأییدشده از سوی سنای آمریکا هستند؛ موضوعی که به گفته دیپلماتهای سابق، واشنگتن را در مقایسه با رقبایی مانند چین در موقعیت ضعیفتری قرار داده است.
در همین حال، مذاکرات حساس درباره پایان جنگ ایران و بحران اوکراین عمدتاً توسط حلقه محدودی از مشاوران نزدیک، شرکای تجاری و اعضای خانواده دونالد ترامپ هدایت میشود؛ آن هم بدون حضور گسترده دیپلماتهای حرفهای و کارشناسان منطقهای.
دیپلماتهای سابق این روند را «تهیسازی سیستماتیک» وزارت خارجه آمریکا توصیف کردهاند؛ نهادی که مارکو روبیو در نخستین روز حضورش وعده تقویت آن را داده بود.
جان باس، سفیر پیشین آمریکا نیز به سیانان گفت: «فکر میکنم مورخان در آینده به این دوره به عنوان یکی از بزرگترین اشتباهات خودخواسته آمریکا نگاه خواهند کرد.»
در مقابل، وزارت خارجه آمریکا این انتقادها را رد کرده است. تامی پیگوت، سخنگوی این وزارتخانه، ادعا کرد که بازسازی ساختار وزارت خارجه باعث حذف موقعیتهای تکراری، کاهش بوروکراسی و تقویت بدنه دیپلماتیک شده و هیچ تأثیر منفی بر توان آمریکا در مدیریت بحرانها نداشته است.
یکی از بخشهای جنجالی این گزارش به حذف کامل دفتر دیپلماسی انرژی خاورمیانه و آسیا مربوط میشود؛ دفتری که روی امنیت انرژی، مواد معدنی حیاتی و محدودسازی صادرات نفت ایران کار میکرد.
اریک هولمگرن، مدیر سابق این دفتر، گفت تیم او روی دشوارتر کردن صادرات نفت خام ایران و مدیریت بحران تنگه هرمز کار میکرده و میتوانسته هشدارهای مهمی درباره پیامدهای جنگ ارائه دهد.
او همچنین گفت این دفتر روی کاهش وابستگی انرژی عراق به ایران و قراردادهایی به ارزش 12 میلیارد دلار برای شرکتهای آمریکایی فعال در بخش انرژی عراق کار میکرده است.
به نوشته سیانان، منتقدان دولت ترامپ معتقدند که در بحبوحه تخلیه شهروندان آمریکایی از خاورمیانه و بحران ناشی از جنگ ایران، استفاده نکردن از تجربه دیپلماتهای باسابقه و کارشناسان منطقهای، آسیب جدی به توان تصمیمگیری واشنگتن وارد کرده است.
دیپلماتهای سابق همچنین میگویند در دولت ترامپ، «وفاداری سیاسی» بیش از تخصص و تجربه اهمیت پیدا کرده و همین مسئله موجب کنار گذاشته شدن بخش بزرگی از بدنه حرفهای دستگاه دیپلماسی آمریکا شده است.