نورنیوز-گروه اجتماعی: دکتر مصطفی نوریزاده، استاد دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران و دانشگاه بولنت اجویت ترکیه در یادداشتی نوشته است: هرچند میزان شیوع این ویروس در جهان نسبتاً پایین است، اما بهویژه در قاره آمریکا، نرخ مرگومیر میتواند بین ۳۰ تا ۵۰ درصد متغیر باشد.
هانتا ویروسی جدید نیست اما سالانه چند صد تا چند هزار مورد بیشتر گزارش نمیشود. این بیماری بیشتر در مناطق روستایی، انبارهای غله، محیطهای آلوده به فضولات جوندگان و مناطقی که تماس انسان با موشها بیشتر است دیده میشود.
امسال نیز گزارشهایی از موارد پراکنده در آسیا، اروپا و آمریکا منتشر شده که شامل چند سویه محدود ابتلا بوده است.
علائم اولیه هانتاویروس شبیه آنفلوآنزا و سایر ویروسهای سرماخوردگیست که این علایم شامل تب، خستگی، درد عضلانی و سردرد در مراحل ابتدایی و در مراحل پیشرفتهتر، بیماران ممکن است دچار تنگی نفس شدید، افت فشار خون و نارسایی تنفسی یا کلیوی شوند. درمان اختصاصی یا واکسن عمومی برای این بیماری هنوز وجود ندارد و درمانها عمدتاً حمایتی هستند.
آیا هانتاویروس مانند کرونا همهگیر (پاندمی) میشود؟
مسلما خیر. یکی از مهمترین تفاوتهای هانتاویروس با ویروسهایی مانند کووید-۱۹، نحوه انتقال آن است. هانتاویروس بهطور معمول از انسان به انسان بهراحتی منتقل نمیشود و انتقال اصلی آن از طریق تماس با ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان آلوده است. اما در برخی گونههای خاص، مانند ویروس Andes، انتقال محدود انسانی گزارش شده که آن هم در شرایط تماس نزدیک و طولانیمدت در محیطهای بسته است.
به همین دلیل، برخلاف کرونا، این ویروس توانایی ایجاد یک همهگیری گسترده جهانی را ندارد.
پیشگیری و کنترل
پیشگیری از هانتاویروس بیشتر بر پایه کنترل محیطی است:
- جلوگیری از ورود جوندگان به خانهها و انبارها
- رعایت بهداشت محیط و مواد غذایی
- استفاده از دستکش و ماسک هنگام پاکسازی مکانهای آلوده
- ضدعفونی کردن سطوح با محلولهای مناسب
- آموزش عمومی در مناطق پرخطر
پیشنهادهایی برای دولت و وزارت بهداشت
برای مدیریت بهتر خطر، دولتها میتوانند اقدامات زیر را انجام دهند:
- گسترش استفاده از کیتهای تشخیصی PCR در مرزها و بیمارستانها برای افرادی که از مناطق پرریسک وارد کشور میشوند یا علایم دارند.
- ایجاد سیستم پایش اپیدمیولوژیک در مناطق روستایی
- افزایش ظرفیت آزمایشگاههای ویروسشناسی
- اجرای پروتکلهای قرنطینه برای موارد مشکوک
- مدیریت کنترل جمعیت جوندگان در مناطق پرریسک
در یکی از موارد اخیر مرتبط با یک کشتی کروزی که منشا اصلی هانتا ویروس امسال بوده، چند مسافر از جمله سه شهروند ترکیهای پس از بررسیهای اولیه در معرض احتمالی ویروس قرار گرفتند. اگرچه نتیجه تست اولیه آنها منفی اعلام شد، اما به دلیل دوره نهفتگی بیماری، همچنان در قرنطینه و تحت نظارت پزشکی قرار دارند. این اقدام احتیاطی نشان میدهد که حتی در صورت منفی بودن آزمایش، پایش و کنترل دقیق برای جلوگیری از هرگونه انتقال احتمالی ضروری است.
در مجموع، هانتاویروس یک تهدید جدی اما محدود است که برخلاف بیماریهایی مانند کووید-۱۹ ظرفیت همهگیری گسترده ندارد. با این حال، به دلیل نرخ مرگومیر قابل توجه در برخی گونهها، همچنان نیازمند آمادگی بهداشتی، نظارت مستمر و اقدامات پیشگیرانه در سطح ملی و بینالمللی است.
تا امروز سه فوتی از این بیماری گزارش شده و کشورهایی از جمله هلند، آلمان، فرانسه و آمریکا مبتلا گزارش کردهاند.
ایسنا