نورنیوز-گروه بین الملل: «حمد بن جاسم آل ثانی» در مصاحبه با شبکه الجزیره در ارزیابی خود از اوضاع داخلی ایران افزود: ایرانیها از جنگ برای توسعه قابلیتهای نظامی و فناوری خود سود خواهند بُرد، همانطور که کشورهای خلیج فارس نیز باید این کار را انجام دهند.
وی خطرناکترین نتیجه جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را بحران در تنگه هرمز دانست و هشدار داد که تلاش نتانیاهو تغییر شکل منطقه است.
نخست وزیر سابق قطر که در برنامه «المقابله» شبکه الجزیره سخن میگفت، تاکید کرد که منطقه در حال تغییر ساختار اساسی است و آنچه امروز اتفاق میافتد صرفا" یک بحران گذرا نیست، بلکه یک تغییر راهبردی است که میتواند خاورمیانه را برای دهههای آینده شکل دهد.
وی با بیان اینکه جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران برای او تعجبآور نبوده است، توضیح داد که در توئیتی که سال گذشته منتشر کرد، نسبت به آن هشدار داده و از کشورهای خلیج فارس خواسته بود تا با تلاش برای راهحلهای سیاسی و مذاکرات، برای جلوگیری از آن اقدام کنند.
با این حال، «حمد بن جاسم آل ثانی» اشاره کرد که این هشدار تا زمانی که درگیری واقعا" آغاز نشد، به اندازه کافی جدی گرفته نشد.
حمد بن جاسم آل ثانی تاکید کرد که پروژه نظامی علیه ایران یک تصمیم آنی نبود، بلکه بخشی از یک دستور کار بلندمدت بود که توسط «جناح تندرو» در اسرائیل به رهبری بنیامین نتانیاهو اتخاذ شده است.
نخست وزیر سابق قطر افزود که اسرائیل از دوران «بیل کلینتون» رئیس جمهور پیشین آمریکا تلاش کرده است تا آمریکا را به بهانه برنامه هستهای ایران به سمت اقدام نظامی علیه این کشور سوق دهد.
وی با بیان اینکه اسرائیل و نیابتیهای آن در آمریکا، دههها برای آمادهسازی افکار عمومی در آمریکا جهت رویارویی نظامی با ایران تلاش کردهاند، تاکید کرد که دولتهای قبلی آمریکا، به رغم همدردی با اسرائیل، مشتاق یک جنگ تمام عیار علیه ایران نبودند.
نخست وزیر سابق قطر که در دوره ای مسئولیت وزارت امور خارجه این کشور را نیز برعهده داشته است، افزود: دولت «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا نیز در دوره اول ریاست جمهوریاش برای جنگ علیه ایران تردید داشت و در این مورد حتی با چهرههای جنگطلبی مانند «جان بولتون» اختلاف آشکاری داشت.
حمد بن جاسم آل ثانی افزود: اما این بار نتانیاهو موفق شد دولت آمریکا را متقاعد کند که جنگ علیه ایران کوتاه و سریع خواهد بود و رژیم ایران ظرف چند هفته سقوط خواهد کرد.
وی گفت: تکرار تجربیات گذشته و مانند آنچه در ونزوئلا اتفاق افتاد و برداشتهای داخل واشنگتن مبنی بر اینکه تغییر نظام ایران اکنون از طریق حملات نظامی و فشار متمرکز امکانپذیر است، ترامپ را به جنگ علیه ایران ترغیب کرد.
بزرگترین بازنده
شیخ حمد بن جاسم با اعتقاد به اینکه آمریکا در توسل به نیروی نظامی اشتباه کرد، اظهار داشت که قدرت واقعی آمریکا همیشه در توانایی آن در اجتناب از استفاده از زور بوده است، نه در استفاده از آن.
وی با بیان اینکه جنگ در نهایت همه را به همان میز مذاکرهای که قبل از شروع درگیری وجود داشت، بازگرداند، افزود: به نظر من چنانچه مذاکرات ژنو (مذاکرات ایران و آمریکا قبل از جنگ تحمیلی سوم) چنانچه برای دو هفته دیگر تمدید شده بود ممکن بود از این فاجعه جلوگیری کند.
نخست وزیر سابق قطر اظهار داشت که بزرگترین بازندگان جنگ، کشورهای خلیج فارس، اروپا و آسیا بودند و این جنگ در جهت منافع نتانیاهو بود زیرا توانست پروژه خود را بر اساس تغییر شکل منطقه و تحمیل ائتلافهای جدید با زور پیش ببرد.
وی گفت که نخست وزیر اسرائیل آشکارا در مورد «نقشه جدید» برای منطقه و از ائتلاف های اجباری و از پروژه «اسرائیل بزرگ»سخن می گوید و جنگ اخیر علیه ایران بصورت مستقیم در خدمت این دیدگاه بوده است.
حمد بن جاسم آل ثانی در ارزیابی خود از رفتار ایران در طول جنگ گفت که تهران در تحمل ضربه اولیه موفق بود، سپس به سمت توافق رفت زیرا از این بحران مزایای جدیدی به دست آورده بود، که مهمترین آنها آوردن تنگه هرمز به قلب درگیری بود.
وی مسئله تنگه هرمز را خطرناکترین نتیجه جنگ کنونی توصیف کرد و گفت که بحران با تنگه آغاز نشد، بلکه با تبدیل تنگه هرمز به یک نقطه کانونی بینالمللی جدید در درگیری به پایان رسید که تهدیدی مستقیم برای کشورهای خلیج فارس و اقتصاد جهانی است.
نخست وزیر سابق قطر افزود که اکنون تنگه هرمز، بخشی از قلمرو حاکمیتی ایران و نه یک آبراه بینالمللی است.
کشورهای خلیج فارس نمی توانند جدا از ایران زندگی کنند
وی تاکید کرد که کشورهای خلیج فارس و نه آمریکا، بیشترین آسیب را از بسته شدن تنگه هرمز دیدند، زیرا اقتصاد کشورهای خلیج فارس به ثبات منابع دریایی و انرژی وابسته است، در حالی که شرکتهای بزرگ نفتی از افزایش قیمتها سود بردند.
با این حال، حمد بن حاسم آل ثانی تأکید کرد که کشورهای خلیج فارس نمیتوانند وارد یک جدایی دائمی از ایران شوند، زیرا جغرافیا همزیستی را دیکته میکند.
وی افزود که آنچه مورد نیاز است، یک باز کردن صفحه جدید احساسی نیست، بلکه یک بازنگری واقعی و صادقانه در رابطه با تهران است.
نخست وزیر قطر تاکید کرد که هرگونه گفت وگوی آینده با ایران باید جمعی و در سطح خلیج فارس باشد و نه از طریق تماسهای پراکنده و منزوی، زیرا به نظر او، فقدان یک موضع واحد در خلیج فارس چیزی است که به اسرائیل اجازه نفوذ در منطقه و ترغیب واشنگتن به جنگ را داده است.
حمد بن حاسم آل ثانی در یکی از صریحترین اظهارات خود در این مصاحبه گفت که بزرگترین خطر برای کشورهای خلیج فارس نه ایران و نه اسرائیل و نه حتی پایگاههای آمریکایی است، بلکه اختلافات داخلی خود کشورهای خلیج فارس است.
وی اظهار داشت که اگر کشورهای خلیج فارس واقعا متحد بودند، هیچ قدرت بینالمللی نمیتوانست به منافع آنها تجاوز کند و یا تصمیمات مهم آنها را نادیده بگیرد.
به عنوان مثال به این واقعیت اشاره کرد که دهههاست توافق تجارت آزاد با اروپا امضا نشده است، زیرا به گفته او، اروپاییها موضع واحدی در کشورهای خلیج فارس نمیبینند که آنها را مجبور به دادن امتیازات واقعی کند.
ناتوی خلیج فارس
نخست وزیر سابق قطر خواستار ایجاد «ناتوی خلیج فارس» شد که با تعداد محدودی از کشورهای همسو از نظر سیاسی و استراتژیک آغاز شود و سپس به تدریج گسترش یابد.
او اشاره کرد که ناتو در اتحادیه اروپا نیز قبل از گسترش، با تعداد کمی از کشورها شروع به کار کرد.
نخست وزیر سابق قطر تاکید کرد که موفقیت هر پروژه مشترک خلیج فارس نیازمند یک چارچوب قانونی و نهادی پایدار است که مورد احترام همه، بزرگ و کوچک، باشد و عربستان سعودی میتواند ستون فقرات طبیعی این پروژه را نمایندگی کند.
حمد بن حاسم آل ثانی در مورد حضور آمریکا در خلیج فارس گفت که پایگاههای آمریکایی در دهههای گذشته عامل بازدارنده قابل توجهی بودهاند، اما آمریکا برای همیشه به این منطقه علاقهمند نخواهد ماند، زیرا اولویتهای استراتژیک آن به تدریج به سمت آسیا و اقیانوس آرام و مقابله با چین در حال تغییر است.
وی در ارزیابی خود از وضعیت داخلی ایران گفت که نظام ایران پس از جنگ از نظر سیاسی قویتر ظاهر شد و هرگونه تلاشی برای سرنگونی آن با توسل به نیروی نظامی از همان ابتدا یک توهم بود.
حمد بن حاسم آل ثانی در بخشی از گفت وگوی خود به توانایی مذاکره کنندگان ایرانی اشاره کرد و گفت که ایرانیها درک عمیقی از طرف مقابل دارند و میدانند چگونه مذاکرات را مدیریت کنند
وزیر سابق امور خارجه قطر تاکید کرد که تصمیمگیری در داخل ایران فردی نیست، بلکه جمعی است و شامل نهادهای متعددی از جمله ریاست جمهوری، سپاه پاسداران و رهبری انقلاب میشود.
فاجعه اخلاقی و سیاسی در غزه
حمد بن جاسم آل ثانی در مورد مسئله فلسطین، تحلیل مفصلی از وقایع هفتم اکتبر ۲۰۲۳ ارائه داد و اظهار داشت که اگرچه با کشتار غیرنظامیان توسط هر طرفی مخالف هستم اما واکنش وحشیانه اسرائیل به غزه را یک فاجعه اخلاقی و سیاسی میدانم.
وی اظهار داشت که آنچه رخ داد، همدردی بیسابقه بینالمللی را با فلسطینیان به ویژه در اروپا و آمریکا به همراه داشت و روایت اسرائیل به دلیل حجم تخریب و کشتار غیرنظامیان از جمله کودکان و زنان، شروع به فروپاشی کرد.
با این حال، او همچنین ابراز عقیده کرد که فلسطینیان به ویژه حماس باید به دقت، سود و زیان را می سنجیدند، زیرا هزینه انسانی جنگ بسیار زیاد بود.
نخست وزیر سابق قطر گفت که اسرائیل میتوانست با این حمله به شیوه سیاسی و امنیتی متفاوتی برخورد کند، همانگونه که هند پس از حملات بمبئی انجام داد، اما اسرائیل به جای آن، تلافی بیرحمانه و کشتار جمعی را انتخاب کرد.
وی جامعه جهانی را به رها کردن مساله فلسطین متهم کرد و گفت که اتحادیه عرب بصورت کامل غایب شده است و به نظر میرسد که خود رهبری فلسطین از وقایع جاری در غزه جدا شده است.
نخست وزیر سابق قطر همچنین با اشاره به اطلاعاتی مبنی بر پرداخت پول برای تشویق ساکنان به ترک نوار غزه، هشدار داد که غزه در حال تبدیل شدن به یک پروژه آوارگی و املاک و مستغلات است.
حمد بن حاسم آل ثانی با رد هرگونه پیشنهاد خلع سلاح حماس بدون یک افق سیاسی، تاکید کرد که خود قوانین بینالمللی حق مقاومت در برابر اشغالگری را به رسمیت میشناسد.
وی افزود که هرگونه صحبت در مورد خلع سلاح باید با بحث روشنی در مورد کشور فلسطین، مرزهای آن و حقوق سیاسی آن همراه باشد.
نخست وزیر سابق قطر از موضع عربستان در مخالفت با عادیسازی روابط با اسرائیل قبل از تاسیس کشور فلسطین تمجید کرد و گفت: ریاض با اتخاذ موضع مهمی، محاسبات نتانیاهو را مختل کرد، زیرا او روی توافق قریبالوقوع با عربستان شرط بسته بود.
نیروهای لبنانی خطر درگیری داخلی را درک میکنند
وی در ادامه این گفت و گو، وقوع یک جنگ داخلی گسترده در لبنان را رد کرد و گفت که نیروهای لبنانی وجود دارند که خطر درگیری داخلی را درک میکنند.
حمد بن جاسم آل ثانی همچنین گفت که رژیم اسرائیل در واقع به هیچ آتشبسی در لبنان پایبند نبوده است و از همه پروندهها برای خدمت به پروژه سیاسی و نظامی خود استفاده میکند.