نورنیوز-گروه اجتماعی: آسم همچنین شایعترین علت بستری کودکان در مراکز درمانی و غیبت از مدارس در سطح جهان محسوب میشود. عدم حضور در محل کار از دیگر پیامدهای ابتلا به این بیماری است که گریبان بزرگسالان را میگیرد. اگرچه این بیماری کشندگی بالایی ندارد، اما میتواند ناتوانی طولانیمدت ایجاد کند.
به گفته رئیس اداره بیماریهای مزمن تنفسی وزارت بهداشت، نتایج آخرین مطالعه کشوری نشان میدهد، شیوع علائم آسم در میان کودکان و نوجوانان ۱۱ درصد و شیوع میان جمعیت بزرگسال نیز ۹ درصد است.
انسداد هوایی دائمی و پیشرونده برخی بیماریها
دکتر مهدی نجمی_رئیس اداره بیماریهای مزمن تنفسی وزارت بهداشت در گفتوگو با ایسنا، با بیان اینکه آسم یک بیماری التهابی مزمن است که با انسداد برگشتپذیر راههای هوایی همراه است، اظهار کرد: منظور از برگشتپذیر این است که راههای هوایی ممکن است به دلیل تاثیر برخی عوامل مسدود شوند. در چنین شرایطی، راههای هوایی تنگ میشوند و عبور هوا از راههای هوایی دچار مشکل میشود و در نتیجه منجر به بروز علائم آسم یعنی سرفه، تنگینفس و خسخس سینه شده و در حقیقت سبب احساس فشار روی قفسه سینه میشود. انسداد راههای هوایی ممکن است در گذر زمان با مصرف دارو برطرف شود.
حملات شدید آسم میتواند کشنده باشد
این پزشک با بیان اینکه انسداد راه هوایی برخی بیماریها به صورت دائمی و پیشرونده است، توضیح داد: به طور مثال، انسداد هوایی در بیماری "COPD" «بیماری مزمن انسداد ریه» انسداد راه هوایی به صورت دائمی و پیشرونده است. انسداد راههای تنفسی با علائمی مانند سرفه، خسخس سینه، تنگی نفس و احساس فشار روی قفسه سینه همراه است؛ شدت علائم براساس وضعیت بیماری افراد متفاوت است. حملات بسیار شدید آسم میتواند کشنده باشد؛ این حملات به اقدام فوری و اورژانسی نیاز دارند.
وضعیت شیوع علائم آسم در کودکان و بزرگسالان
رئیس اداره بیماریهای مزمن تنفسی وزارت بهداشت درباره وضعیت ابتلا به آسم در کشور توضیح داد: نتایج آخرین مطالعه کشوری نشان میدهد، شیوع علائم آسم در میان کودکان و نوجوانان ۱۱ درصد و شیوع میان جمعیت بزرگسال نیز ۹ درصد است. این مطالعه براساس یک پرسشنامه در ارتباط با علائم آسم انجام شده، شرکتکنندگان در این مطالعه درباره علائمی که بیشترین احتمال بروز آسم را به همراه دارند مورد پرسش قرار گرفتهاند.
نجمی درباره تشخیص قطعی بیماری آسم گفت: شرکتکنندگان برای تشخیص قطعی آسم میبایست توسط پزشکان در مرحله بعدی معاینه و اسپیرومتری شوند. هزینه ارزیابیها تشخیص آسم بسیار زیاد است؛ به همین دلیل، بسیاری از کشورهای فقط با استفاده از پرسشنامهها به بررسی علائم آسم میپردازند و نتایج بروز علائم این بیماری را اعلام میکنند.
عوارض آسم در کودکان و بزرگسالان
کاهش کیفیت زندگی مبتلایان به آسم
رئیس اداره بیماریهای مزمن تنفسی وزارت بهداشت درباره پیامدهای آسم گفت: آسم، شایعترین علت بستری کودکان در مراکز درمانی و غیبت از مدارس در سطح جهان محسوب میشود. این مولفهها از اهمیت بیماری آسم و شیوع بالای آن در میان کودکان و نوجوانان حکایت میکند. پیامدهای بیماری آسم به کودکان و نوجوان محدود نمیشود؛ چرا که یکی از علل غیبت در محل کار به حساب میآید. آسم، کشندگی بالایی ندارد؛ اما در صورتی که شدت بیماری زیاد باشد و درمان فوری به افراد نرسد، میتواند کشنده باشد. اگرچه این بیماری کشندگی بالایی ندارد، اما میتواند ناتوانی طولانیمدت ایجاد کند و کیفیت زندگی مبتلایان و خانواده بیماران را کاهش دهد.
او ادامه داد: هنگامی که علائم آسم بروز میکند، مبتلایان به ناچار از فعالیتهای روزانه و شغلی خود فاصله میگیرند. چنین شرایطی، ناتوانیهایی در طول زندگی بیماران و خانوادههای آنها ایجاد میکند. آسم، همراه همیشگی بیماران است؛ به همین دلیل، ناتواناییهای ناشی از آسم میتواند مشکلاتی ایجاد کند.
داروهای «سریعالاثر» و «کنترلکننده» درمان آسم
رئیس اداره بیماریهای مزمن تنفسی وزارت بهداشت درباره درمان آسم گفت: ترکیبات دارویی استنشاقی درمان آسم به تدریج بهتر و مؤثرتر شدهاند و کیفیت درمان بیماران را ارتقا دادهاند.
او درباره داروهای درمان آسم توضیح داد: داروهای «سریعالاثر» و «کنترلکننده» دو گروه داروهای درمان بیماران مبتلا به آسم به شمار میرود. اسپری «سالبوتامول» با بدنه آبیرنگ، دارویی آشنا برای عموم جامعه به شمار میرود و در گروه داروهای سریعالاثر قرار دارد. هنگامی که حمله آسم رخ میدهد، این دارو میتواند علائم بیماری را به سرعت برطرف کند. نام دیگر داروهای سریعالاثر، داروهای نجاتبخش است؛ چرا که جان بیمار را نجات میدهد.
این پزشک درباره داروهای کنترلکننده اظهار کرد: داروهای اصلی درمان آسم به حساب میآیند و میتوانند بیماری را در شرایط کنترلشده نگهدارند. استروئیدهای استنشاقی مانند «فلوتیکازون» از معروفترین داروهای کنترلکننده درمان اسم است.
نجمی درباره داروهای ترکیبی درمان آسم گفت: اسپریهای ترکیبی نیز روانه بازار شدهاند؛ این اسپریها، اثربخشی بهتری دارند و کنترل بیماری در این شرایط بیشتر است.
ضرورت استفاده از تجهیزات کمکدرمانی
این پزشک با بیان اینکه استفاده از تجهیزات کمکدرمانی حائز اهمیت است، گفت: «محفظههای مخصوص» که تجهیزات کمکدرمانی آسم به شمار میروند؛ اسپری ورودی به بدن را بیشتر میکند و اثربخشی دارو بالاتر میرود. پیشرفتهای پزشکی و تجهیزات کمکدرمانی، اثربخشی درمان بیماری را افزایش دادهاند. به تبع این موضوع، کیفیت زندگی بیماران نیز افزایش یافته است.
او با بیان اینکه استفاده از تجهیزات کمکدرمانی در میان بیماران چندان رواج ندارد، توضیح داد: استفاده از تجهیزات کمکدرمانی میتواند میزان اسپری ورودی به بدن را ۵ تا ۷ برابر افزایش دهد. استفاده صحیح از اسپریها، اثربخشی درمان را افزایش میدهد.
شناخت عواملخطر بیماری آسم
تاثیر حیوانات خانگی بر شدت بیماری
رئیس اداره بیماریهای مزمن تنفسی وزارت بهداشت درباره ضرورت توجه به سواد سلامت گفت: پیشگیری از ارکان اصلی کنترل بیماری آسم به شمار میرود. شناخت و پرهیز از عوامل خطر، نقش مهمی در کنترل بیماری دارد.
نجمی با بیان اینکه پیشگیری از عوامل خطر بیماری آسم بسیار اهمیت دارد، خاطرنشان کرد: پیشگیری از عوامل خطر آسم در راس تمام مسائل قرار دارد. مبتلایان به آسم میبایست نسبت به ماهیت و عوامل خطرزای این بیماری آگاهی داشته باشند و تا حد امکان از عوامل خطر دوری کنند. آگاهی و پیشگیری از عوامل خطر میتوانند تاثیر بسیار زیادی بر شدت بیماری داشته باشند. مبتلایان به آسم به طور معمول نسبت به پوست، پر و پشم حیوانات خانگی حساسیت دارند؛ این در حالی است که برخی بیماران از سگ، گربه و پرنده نگهداری میکنند.
او ادامه داد: حساسیت به پوست، مو و پشم حیوانات و نگهداری از حیوانات خانگی، ریشه در دو موضوع دارد. این احتمال وجود دارد که نسبت به حساسیت خود آگاه نیستند یا در برابر موضوع عدم نگهداری حیوانات خانگی در محیط زندگی مقاومت میکنند. نگهداری از حیوانات خانگی برای کودکان مبتلا به آسم مضر است و همچنین نگهداری از حیوانات خانگی سبب میشود تا بیماری افراد کنترل نشود؛ در نتیجه ناچار به افزایش دوز دارو هستند. اگر بیماران نسبت به عوامل خطر آگاه باشند و از این موارد دوری کنند در مسیر کنترل بیماری گام برمیدارند.
دسترسی مناسب به اسپریهای استنشاقی
او با بیان اینکه مشکل خاصی در زمینه دسترسی بیماران به اسپریهای استنشاقی نداریم، افزود: شرایط تحریمی، میزان واردات داروها را تحت تاثیر قرار داده و نسبت به گذشته کمتر است. پیشرفتهای خوبی در زمینه تولید اسپریهای استنشاقی به دست آوردهایم. شرایط به نحوی است که بیماران مشکلی در زمینه دسترسی به اسپریهای استنشاقی ندارند. گزارشی درباره عدم دسترسی به اسپریهای استنشاقی واصل نشده؛ البته شاید این مساله بعضا در برخی مناطق کشور پیش آمده باشد.
تزریق واکسن آنفلوآنزا در زمان مناسب
رئیس اداره بیماریهای مزمن تنفسی وزارت بهداشت با اشاره به عوارض عفونتهای تنفسی در مبتلایان آسم، گفت: بهتر است که مبتلایان به آسم نسبت به تزریق واکسن آنفلوآنزا در زمان مناسب اقدام کنند؛ چراکه ابتلا به عفونتهای تنفسی میتواند بیماری را شعلهور کند و کنترل آن را از بین ببرد. پزشکان به مبتلایان آسم توصیه میکنند طی شهریور که رفتهرفته در مسیر اپیدمی آنفلوآنزا قرار میگیریم، واکسن آنفوآنزا را تزریق کنند.
نجمی درباره ضرورت افزایش آگاهی در زمینه بیماری آسم توضیح داد: «روز جهانی آسم» فرصت مناسبی برای افزایش دانش و آگاهی عموم جامعه، بیماران و خانوادههای افراد مبتلا درباره آسم و روشهای کنترل این بیماری است. هرچقدر میزان آگاهی جامعه نسبت به آسم افزایش یابد به کنترل بیشتر این بیماری کمک میکند و هزینههای درمان بیماری در سطح خانواده و جامعه را کاهش میدهد و ارتقاء زندگی بیماران را درپی دارد.