نورنیوز-گروه بین الملل: «توماس فریدمن»، نویسنده آمریکایی، در مصاحبهای در طول این قسمت استدلال کرد که جهان وارد مرحله جدیدی شده است که مبتنی بر «قدرت از طریق اختلال» به جای «قدرت از طریق تخریب» است.
او توضیح داد که بازیگران کوچکتر اکنون قادر به ایجاد اختلال در قدرتهای بزرگ با استفاده از ابزارهای کمهزینه مانند پهپادها و فناوریهای دیجیتال هستند.
فریدمن اظهار داشت که این جنگ نشان داد که «کوچک میتواند بزرگ عمل کند و بزرگ میتواند کوچک عمل کند».
وی خاطرنشان کرد که ایران با تهدید تنگه هرمز با پهپادهای کمهزینه، توانست تقریباً ۲۰ درصد از واردات انرژی جهانی را مختل کند، وضعیتی که او آن را یک رابطه «نامتقارن» توصیف کرد که محاسبات ایالات متحده را مختل کرد و بهم ریخت.
این نویسنده آمریکایی افزود که دولت ترامپ «واقعاً نمیداند چگونه از این مخمصه خارج شود» و بهترین سناریو برای واشنگتن، آتشبس است که به ایران اجازه میدهد بخشی از برنامه هستهای خود را در ازای کاهش تحریمها و حفظ نظام ایران محفوظ دارد.
فریدمن در مورد تغییرات ژئوپلیتیکی گفت که جهان به سمت دوران «جغرافیای دیجیتال» حرکت میکند، جایی که توانایی ایجاد اختلال در زیرساختها، انرژی و اقتصاد، تأثیرگذارتر از برتری نظامی سنتی میشود.
او استدلال کرد که ایجاد اتحادها بر اساس وابستگی متقابل، عامل تعیینکننده در تعیین نفوذ جهانی در دوره آینده خواهد بود.
فریدمن از رویکرد دولت ترامپ در قبال اتحادهای بینالمللی انتقاد کرد و گفت که دولت ایالات متحده «به معاملات متکی است و به اتحادها اعتقادی ندارد» و استدلال کرد که این طرز فکر «با دنیای دیجیتالی که به سمت آن حرکت میکنیم، سازگار نیست».
بحران اعتماد بین اروپا و واشنگتن
از سوی دیگر، ژنرال بازنشسته «وسلی کلارک» اظهار داشت که متحدان اروپایی از قبل از برنامههای ترامپ برای جنگ با ایران مطلع نشده بودند و افزود که با توجه به ماهیت سیستمهای دموکراتیک و نیاز به مجوز داخلی قبل از ورود به جنگ، کشورهای ناتو نمیتوانند «فقط وقتی ایالات متحده از آنها بخواهد، وارد عمل شوند».
«چارلز کپشن»، محقق آمریکایی نیز معتقد است که بحران اعتماد بین اروپا و واشنگتن ناشی از مسائل قبلی، از جمله تعرفهها، صحبت از خروج از ناتو و مواضع ترامپ نسبت به متحدان اروپاییاش است.
کپشن گفت که اروپاییها «انگیزههای ترامپ را زیر سوال میبرند» و از خود میپرسند که آیا میتوانند به ایالات متحده به عنوان یک متحد بلندمدت، علیرغم ادعای او مبنی بر اینکه نهادهای سنتی آمریکایی هنوز از اتحادهای بینالمللی حمایت میکنند، همچنان اعتماد کنند یا خیر.
در مورد منطقه خلیج فارس، «دکتر خالد الجابر»، مدیر کل شورای امور بینالملل خاورمیانه، تأیید کرد که این جنگ واقعیت جدیدی را بر مفهوم امنیت منطقهای تحمیل کرده است و توضیح داد که کشورهای خلیج فارس اکنون امنیت و دفاع را «در خط مقدم اولویتهای خود» در دوره آینده میبینند.
الجابر بدون اشاره به جنگ افروزیهای آمریکا در منطقه مدعی شد ادامه تهدیدات در تنگه هرمز میتواند منطقه را به سمت وضعیت «نه صلح و نه جنگ» سوق دهد و هشدار داد که توانایی مداوم ایران در تولید موشک و پهپاد، حتی پس از هرگونه توافق احتمالی، خطرات را تداوم خواهد بخشید.
او همچنین تأکید کرد که کشورهای خلیج فارس ممکن است اتحادهای دفاعی خود را متنوع کرده و وابستگی انحصاری خود به ایالات متحده را کاهش دهند و با توجه به تأثیر قابل توجه هرگونه اختلال در تنگه هرمز بر اقتصاد جهانی، احتمال گسترش همکاری با سایر قدرتها مانند کره جنوبی، اوکراین و چین را مطرح کرد.
«ملیسا طوفانیان»، مقام سابق آمریکایی نیز اظهار داشت که جنگ با ایران به وجهه ایالات متحده در میان متحدانش آسیب میرساند و تأکید کرد که بسیاری از کشورهای منطقه ممکن است ماهیت اتحاد خود با واشنگتن را مورد بازنگری قرار دهند و به سمت ایجاد روابط گستردهتر با سایر قدرتهای بینالمللی حرکت کنند.
طوفانیان اظهار داشت که «متحدان ایالات متحده با کمبود اعتماد» نسبت به دولتهای آینده ایالات متحده مواجه خواهند شد و افزود که بازسازی روابط استراتژیک و دیپلماتیک «زمان زیادی طول خواهد کشید».