نورنیوز – گروه سیاسی: سفر سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به چین در شرایطی انجام شد که سایه جنگ و تهدید همچنان در منطقه و بخصوص تنگه هرمز سنگینی میکند. این سفر، درست در آستانه حضور رئیسجمهور آمریکا در پکن، بهنوعی آزمونی برای سنجش عمق شراکت راهبردی تهران و پکن نیز بود؛ شراکتی که اکنون از سطح همکاریهای اقتصادی فراتر رفته و به سطح هماهنگی سیاسی و امنیتی در برابر یکجانبهگرایی آمریکا رسیده است.
عراقچی در دیدار با همتای چینی خود، با اشاره به حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه خاک ایران، به صراحت تأکید کرد که «ایران بعد از جنگ، ایران قبل از جنگ نیست» و توانمندیهای دفاعی و بازدارندگی جمهوری اسلامی اکنون برای همه بازیگران منطقهای و فرامنطقهای روشن شده است. او با تأکید بر اینکه «جمهوری اسلامی ایران امروز در جایگاهی کاملاً متفاوت و مقتدرانه در معادلات منطقهای و جهانی قرار دارد»، افزود که حمایتهای سیاسی و اقتصادی چین، از جمله وتوی قطعنامههای ضدایرانی در شورای امنیت و تداوم خرید نفت از ایران، نقش تعیینکنندهای در بیاثر شدن تحریمها و شکست راهبرد فشار حداکثری آمریکا داشته است.
به گفته وزیر خارجه ایران، یکی از محورهای اصلی گفتوگو با مقامات پکن، آینده امنیت انرژی و تنگه هرمز بوده است؛ گذرگاهی که بخش مهمی از صادرات نفت و گاز جهان از آن عبور میکند و هرگونه بیثباتی در آن، پیامدهای جهانی بهدنبال خواهد داشت. عراقچی با اشاره به حضور و نقش نیروهای مسلح ایران در این آبراه راهبردی تصریح کرد: «امنیت تنگه هرمز همواره توسط ایران تأمین شده و خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران اجازه نخواهد داد که ماجراجویی قدرتهای فرامنطقهای، امنیت این منطقه حیاتی را به بازی بگیرد.»
عراقچی در گفتوگو با مقامات چینی تصریح کرده است که «ایران مسیر جنگ را انتخاب نکرده و نخواهد کرد، اما در دفاع از مردم و حاکمیت خود تردید نخواهد داشت» و از نگاه تهران، تنها راه جلوگیری از بازگشت به چرخه تنش، «ترکیبی از بازدارندگی میدانی و ابتکار عمل دیپلماتیک» است. او همچنین با اشاره به سفرهای اخیر خود به اسلامآباد، مسقط و مسکو و تماس تلفنی با وزیر خارجه عربستان، تأکید کرده که «هیچ طرحی برای آینده منطقه بدون حضور و نقشآفرینی ایران قابل تحقق نیست.»
پکن؛ ایران شریک «قابل اعتماد و استراتژیک» چین
همزمان با دیدارهای دوجانبه عراقچی در پکن، سخنگوی وزارت خارجه چین نیز در نشست خبری روزانه خود، موضع روشن و کمسابقهای درباره تحولات اخیر اتخاذ کرد. «گوئو جیاکون» با توصیف ایران به عنوان یک «شریک قابل اعتماد و استراتژیک» برای چین، بر ضرورت تضمین عبور ایمن از تنگه هرمز و ادامه مذاکرات تهران و واشنگتن تأکید کرد.
او در سخنانی که بازتاب گستردهای در رسانههای منطقهای داشت، گفت: «برای جلوگیری از گزینه از سرگیری جنگ علیه ایران، ما امیدواریم که طرفین به زودی به درخواستهای جامعه بینالملل برای ارائه یک عبور امن از طریق تنگه هرمز پاسخ دهند.» به گزارش شبکه خبری الجزیره، وی در ادامه خاطرنشان کرد: «توقف کامل اقدامات خصمانه و ادامه مذاکرات بین تهران و واشنگتن از اهمیت بالایی برخوردار است. ما امیدواریم که طرفین از تشدید تنشها خودداری کرده و امنیت را به منطقه تنگه هرمز بازگردانند.»
سخنگوی وزارت خارجه چین همچنین تأکید کرد: «وضعیت موجود در تنگه هرمز پرتنش است و امنیت کشورهای حوزه خلیج فارس نیز باید رعایت شود.» این مواضع که عملاً ترجمان حمایت سیاسی پکن از ابتکارهای دیپلماتیک ایران برای کنترل بحران است، نشان میدهد چین از یک سو خواهان ثبات در جریان انرژی و از سوی دیگر مخالف هرگونه سناریوی جنگ جدید در خاورمیانه است.
بازتاب گسترده سفر عراقچی به چین
بسیاری از رسانه های دنیا سفر عراقچی به چین که در آستانه سفر هفته آینده ترامپ به این کشور انجام گرفت واکنش نشان دادند. سیانبیسی باتاکید بر اینکه زمانبندی سفر عراقچی عمدی است نوشت: چین امروز چهارشنبه برای اولین بار از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه تهران، تنها چند روز پیش از سفر برنامهریزی شده دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، به پکن، میزبان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران بود.
رسانههایی همچون الجزیره انگلیسی، مورنینگ پست چین، الحدث، CGTN ، شبکه RT ترکیه، ژینهائو، بلومبرگ و بسیاری دیگر از رسانههای خارجی این سفر را مهم و راهبردی اعلام کردند.
این رسانهها همچنین از انزوای آمریکا به جهت بسته شدن تنگه هرمز و پر رنگتر شدن سه قطبی ایران، چین و روسیه در معادلات جدید جهانی نام بردند. برخی از این رسانهها همچنین به نقش چین و روسیه در وتوی قطعنامه ضد ایرانی در شورای امنیت نیز اشاره کردند.
دنی راسل، عضو برجسته موسسه سیاستگذاری انجمن آسیا نیز درباره اهمیت این سفر نوشت : برای تهران، سفر به چین راهی برای نشان دادن این است که «منزوی نیست و دوستان و گزینههایی دارد، زیرا رهبری ایران به دنبال تقویت موقعیت چانهزنی خود در بنبست با واشنگتن و جلوگیری از حملات مجدد آمریکا است.
راسل افزود، انتظار میرود تهران از پکن در مورد جریان نفت، کانالهای مالی و حمایت دیپلماتیک در برابر اقدام نظامی مجدد آمریکا تضمین بگیرد. در عوض، ترامپ انتظار دارد پکن ایران را تحت فشار قرار دهد تا تهدید زیرساختها و کشتیرانی تجاری خلیج فارس را متوقف کند و به سمت بازگشایی تنگه هرمز حرکت کند. راسل درادامه نوشت: برای شی، این سفر میتواند فرصتی برای قرار دادن پکن به عنوان یک قدرت مسئول قبل از سفر ترامپ باشد، در حالی که خطرات پیش رو، خود چین را نیز محدود میکند.
این سفر در حالی انجام میشود که دو طرف پیش از دیدار، در حال تبادل ضربات متقابل بودهاند. چین در یک اقدام بیسابقه و بیاعتنایی، با تحریمهای واشنگتن علیه پالایشگاههای چینی که نفت خام ایران را خریداری میکنند، مخالفت کرد و برای اولین بار به «قانون انسداد» استناد کرد و به شرکتها دستور داد که از تحریمهای آمریکا متحده پیروی نکنند.
نورنیوز