نورنیوز-گروه اجتماعی: امتحانات نهایی و کنکور به همدیگر وابسته و هر دو بر اساس قوانین موضوعه شورای عالی انقلاب فرهنگی برنامهریزی و تصمیمگیری شدهاند و در این بین آموزش و پرورش صرفا مجری دستوراتی برای ارائه نتایج امتحانی متقاضیان کنکور به آموزش عالی است.
بدنبال جنگ با دشمن صهیونی آمریکایی و شرایط ویژه کشور، هرچند سال تحصیلی همچنان به صورت آنلاین و آفلاین و مدرسه تلویزیونی ادامه دارد اما مهمترین چالش این روزها «نحوه برگزاری امتحانات داخلی و نهایی» دانشآموزان است. مسئولان وزارتین آموزش و پرورش، علوم و شورای عالی انقلاب فرهنگی همواره از تصمیماتی برنامهریزی شده برای هفتههای آتی و امتحانات میگویند و از سناریوهای تدوین شده برای شرایط «سفید» و «زرد» و «قرمز» تا جریان آموزش، چه به صورت مجازی و چه حضوری برای دانشآموزان تا ۹ خرداد ماه جاری پایان یابد اما پس از آن، فرآیند ثبت نتایج ارزشیابی به ویژه برگزاری امتحانات دو پایه پایانی دبیرستان، مهمترین بحث چالشبرانگیز این روزهای متقاضیان کنکوری شده است.
وزیر آموزش و پرورش و سخنگوی وزارتخانه طی این مدت هرچند در این خصوص سعی در شرح تصمیمات داشتهاند اما تکلیف تمامی دانشآموزان به جز یازدهم و دوازدهمیها مشخص و مقرر شده آزمونهای داخلی پایههای غیر یازدهم و دوازدهم، به استانها، مدارس و مناطق واگذار شده و خود معلمان ارزشیابی انجام دهند به طوریکه طبق اظهارات آقای وزیر، «اگر جنگ ادامه داشته باشد، آزمونها کماکان مجازی خواهد بود و براساس شرایطی که مدیر مدرسه و شورای مدرسه طراحی میکنند، برگزار خواهد شد.
تامین امنیت جانی دانشآموزان در صدر اولویت سیاستگذاران
حذف حضوری امتحانات و دشواری کنترل «تقلب» و افزایش «بیسوادی پنهان»
در صورت تداوم شرایط جنگی کشور، هرچند تامین امنیت جانی در اولویت اول سیاستگذاران است اما نبود امکان برگزاری آزمونهای حضوری، حذف آزمونهای هماهنگ کشوری در برخی از پایههای تحصیلی براساس سیاست اعلام شده از سوی وزارت آموزش و پرورش، کاهش نظارت آموزشی و دشواری کنترل تقلب در آزمونهای مجازی، بسترساز کاهش اعتبار ارزشیابی دانش آموزان میشود. این امر پیامدهایی مانند کاهش اعتماد عمومی به خروجیهای نظام آموزش و پرورش، تضعیف معیارهای سنجش کیفیت تحصیلی، ارتقای بدون شایستگی و افزایش بیسوادی پنهان در دانش آموزان را تشدید می کند.
بالاخره «داخلی» یا «نهایی»؟؛ درگیری ذهنی این روزهای دانش آموزان یازدهم و دوازدهمی
در این بین نحوه برگزاری ازمونهای نهایی برای متقاضیان کنکور و ایجاد کنندگان سوابق تحصیلی فعلا داستانی بدون انتها شده است. وزارت آموزش و پرورش هرچند پیش از این زمان دقیق برگزاری امتحانات نهایی را به صدور مجوزها از سوی مراجع ذیصلاح گره زده بود اما تاکید داشت که حداقل ۱۵ روز بعد از اتمام جنگ، امتحانات نهایی برگزار خواهد شد؛ تاکیدی که دلنگرانیها و ابهامات را برای پشت کنکوریها بیشتر کرد چرا که با توجه به شرایط حاکم بر کشور، زمان برگزاری کنکور و امتحانات نهایی که باید «حضوری» برپا شوند، همچنان نامشخص و تکلیف این قشر نامعلوم است.
بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تاثیر معدل در کنکور سراسری، کنکور و آزمونهای نهایی لازم و ملزوم یکدیگر شدهاند به طوریکه متقاضیان کنکور باید نتایج آزمونهای نهایی خود را دریافت کنند تا تأثیر آن در کنکور مشخص شود، بر همین اساس تا زمانی که این نتایج مشخص نشود، اجرای کنکور نیز میسر نیست و بالعکس. بنابراین از آنجا که زمان دقیق برگزاری کنکور فعلا مشخص نیست، وزارت آموزش و پرورش نیز زمان دقیقی برای برگزاری آزمونهای نهایی پایههای یازدهم و دوازهم اعلام نکرده است.
بر همین اساس چشمانداز دقیقی برای برگزاری حضوری آزمونها در این مقاطع وجود ندارد اما تاکید شده حداقل دو هفته بعد از تثبیت شرایط ، «آزمون نهایی» برگزار خواهد شد در غیر این صورت، به مدارس مجوز داده خواهد شد تا آزمونها را بهصورت «داخلی» برگزار کنند تا دانشآموزان بتوانند فارغالتحصیل شوند تا بعدا درباره نحوه برگزاری کنکور تصمیمگیریهای لازم توسط مراجع ذیصلاح از جمله شورای عالی انقلاب فرهنگی اتخاذ شود.
در این میان فرهادی سخنگوی وزارت آموزش و پرورش عنوان کرده «اگر امتحانات نهایی برگزار نشود باید منتظر مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی باشیم. با توجه به تصویب "تاثیر سوابق تحصیلی" در کنکور توسط شورای مذکور، بنابراین "آزمون داخلی" پایههای یازدهم و دوازدهم در صورتی برقرار خواهد شد که موضوع "آزمون نهایی" «منتفی» باشد.»
سناریوهای آموزش و پرورش برای امتحانات نهایی
وزیر آموزش و پرورش هفته گذشته حجت را تمام کرد تا به درگیریهای ذهنی بین داخلی یا نهایی بودن امتحانات پاسخ داده باشد: «آزمونهای هماهنگ کشوری نداریم. پایه ۱۱ و ۱۲ چون امتحان نهایی دارند و تاثیر ۶۰ درصد در کنکور دارد، بنابراین امتحانات نهایی ۱۵ روز بعد از عادی شدن شرایط برگزار میشود.»
وی سناریوهای چیده شده را اینگونه تشریح کرد: «اگر جنگ ادامه داشته باشد تا نیمه مرداد صبر میکنیم؛ اگر تا ۱۰ مرداد شرایط جنگی ادامه داشته باشد در شورای عالی آموزش و پرورش مصوب کردیم از تمام دانشآموزان پایه یازدهم و دوازدهم آزمون داخلی برگزار شود تا فارغ التحصیل شوند چون همه اینها در دانشگاه شرکت نمی کنند. این در حالیست که متقاضیان کنکور باید حتما در آزمون نهایی شرکت کنند چون تاثیر پایه یازدهم و دوازدهم در کنکور قطعی است؛ ملاحظه دانش آموزان را خواهیم کرد و به آنها فرصت بیشتری داده میشود تا مطالعه کنند و امتحانات نهایی برگزار شود.
تکلیف «سربازی» دوازدهمیها چه میشود؟
این اظهارات اما سوالات دیگری را در ذهنها ایجاد میکند؛ اینکه آیا دانشآموزان متقاضی کنکور باید دو بار امتحان دهند؟ یکبار «داخلی» و یکبار هم «نهایی» آنهم در صورت عادی شدن شرایط ؟ اگر شرایط کنونی کشور چند ماه دیگر تداوم یابد تکلیف چیست؟ دانش آموز فارغالتحصیل شده باید بعد از گذشت چه مدت نامشخصی دوباره همان دروس را بخوانند و دوباره امتحان دهد؟ حتی با درک شرایط کنونی، آیا تدابیری برای برگزاری دورههای تکمیلی و یادآوری مباحث درسی و رفع اشکال با تامین منابع مالی و انسانی اندیشیده شده است؟ برنامه وزارتخانه برای پر کردن فاصله زمانی فارغالتحصیلی دانشآموزان تا برگزاری دوباره امتحانات به صورت نهایی برای متقاضیان کنکور چیست؟
در این میان یکی از مباحث مهم مطروحه بحث فارغالتحصیلی پسران دوزادهمی از منظر موضوع «سربازی» آنهاست؛ اینکه با عدم برگزاری به موقع کنکور و ایجاد وقفه تحصیلی، تکلیف این دسته از حیث تعداد دفعات شرکت در کنکور و غیبت و یا مشمولیت سربازیشان چه میشود؟ که خُراشادیزاده مدیر کمیسیون اساسنامهها و مقررات تحصیلی شورای عالی آموزش و پرورش در گفتوگویی با ایسنا به این سوالات پاسخ و با استناد بر دستورالعمل جامع معافیت تحصیلی میگوید: مشمولانی که قبل از ورود به سن مشمولیت (سربازی) موفق به اخذ مدرک دیپلم (پایه دوازدهم) میشوند از تاریخ مشمولیت، یک سال مهلت معرفی دارند و در صورت پذیرفته شدن در دانشگاهها یا مراکز آموزش عالی، صدور معافیت تحصیلی برای آنان بلامانع است.
وی در توضیحات بیشتر عنوان میکند: مشمولانی که بعد از ۲۰ سالگی از مقطع دیپلم (پایه دوازدهم) فارغ التحصیل میشوند چنانچه شروع سال تحصیلی که در پایان آن سال فارغ التحصیل شدهاند قبل از ۲۰ سالگی باشد، در صورتی که در همان سال در دانشگاه و یا مراکز آموزش عالی مورد پذیرش قرار گیرند، صدور معافیت تحصیلی برای آنان "بلامانع" است.
به گفته وی این دسته از مشمولان که بعد از ۲۰ سالگی در پایه دوازدهم فارغ التحصیل شدهاند تا پایان ۲۱ سالگی مهلت معرفی برای تعیین تکلیف وضعیت خدمتی خود دارند و در صورت اعزام به خدمت بدون غیبت، ترخیص آنان برای ثبت نام در مقاطع کارشناسی و بالاتر به شرط قبولی در کنکور سراسری همان سال (سال فراغت از تحصیل دیپلم) نیز بلامانع است.
دانش آموزان متقاضی کنکور باید یکبار آزمون «داخلی» و یکبار آزمون «نهایی» داده و ایجاد «سابقه تحصیلی» کنند
خراشادیزاده در خصوص آن دسته از داوطلبان کنکوری که برای ایجاد سابقه تحصیلی، علاوه بر آزمونهای داخلی، باید در آزمون نهایی نیز شرکت و ایجاد سابقه کنند؛ میگوید: این مسئله جدیدی نیست؛ حتی دانشآموزانی که قبل از سال ۸۴ فارغالتحصیل شدهاند نیز «سابقه تحصیلی» ندارند و برای شرکت در کنکور سراسری باید سابقه ایجاد کنند.
وی ادامه میدهد: همچنین دانشآموزانی که فنی حرفهای و کاردانش هستند نیز درس نهایی نداشتند و ایجاد سابقه نکردهاند لذا باید این سابقه را با شرکت در آزمونهای نهایی ایجاد کنند؛ البته این مشمول افرادی میشود که تصمیم دارند درکنکور شرکت کنند و از سهمیه ۶۰ درصدی تاثیر سوابق تحصیلی در کنکور استفاده کنند؛ این افراد باید تدابیر لازم را بیندیشند و برای آزمونهای مذکور از قبل مطالعه داشته و آمادگی لازم را کسب کرده باشند.
چند پیشنهاد برای برگزاری آزمونهای نهایی
بلاتکلیفی در زمان برگزاری امتحانات نهایی در حالی دانش آموزان را در شرایط خوف و رجا قرار داده است که به استناد مصوبه «ماده واحده ساماندهی ارزشیابی پایانی دورههای مختلف تحصیلی در شرایط اضطرار» که به تصویب شورای عالی آموزش وپرورش رسیده است، به وزارت آموزش و پرورش اجازه داده میشود با رعایت اصول ایمنی، عدالت آموزشی، امکان دسترسی و حفظ سلامت دانش آموزان، در خصوص نحوه برگزاری ارزشیابی پایان تمام دورههای تحصیلی با استفاده از شیوههای مختلف (حضوری، مجازی، ترکیبی و ارزشیابی تکوینی طول سال تحصیلی) اقدام کند.
کارشناسان توصیهها و پیشنهاداتی در این باره دارند به طوریکه پیشنهاد شده این امتحانات در سال تحصیلی کنونی به صورت داخلی و با تفویض اختیارات لازم به استانها از نظر شیوه برگزاری انجام و در فرصت مناسب تا قبل از فارغ التحصیلی در پایه دوازدهم، امکان شرکت در آزمونهای نهایی و تولید سابقه تحصیلی به صورت فوق العاده برای آنها فراهم شود.
همچنین پیشنهاد میشود با توجه به ضرورت امتحانات نهایی برای تولید سابقه تحصیلی دانش آموزان سال دوازدهم جهت شرکت در کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ و به جهت جلوگیری از مشکلات ثانویه برای برگزاری کنکور سراسری، امتحانات نهایی دانش آموزان پایه دوازدهم، با توجه به شرایط و سناریوهای استمرار جنگ، به تأخیر افتاده و با تمهید الزامات ایمنی لازم برای برگزاری حضوری این امتحانات از جمله تدارک و آماده سازی مکانهای امن همچون متروها، پناهگاههای زیرزمینی، پارکینگهای طبقاتی دارای تهویه مناسب و ... به صورت حضوری حداکثر تا مردادماه برنامه ریزی شوند.
جهت کوتاه کردن زمان برگزاری حضوری آزمونهای نهایی پایه دوازدهم و تسریع در فرایند تصحیح آنها نیز پیشنهاد شده می توان از آزمونهای چهارگزینه ای استاندارد در کنار آزمونهای تشریحی استفاده کرد.
ایسنا