نورنیوز-گروه اقتصادی: بهنام بخشی - سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران- در گفتوگویی، با اشاره به وضعیت منابع آبی پایتخت و با بیان اینکه تهران در پنج سال گذشته خشکسالی پیوسته را تجربه کرده است، اظهار کرد: کمبارشیهای این سالها شرایط سختی برای تأمین و آبرسانی در تهران رقم زد، اما مجموعه آبفای استان تهران در سه رویکرد یعنی مدیریت تأمین، توزیع و مصرف، تمامی اقدامات فنی و مدیریتی را در دستورکار قرار داد.
وی افزود: طی پنجاه سال گذشته معمولاً اگر دو سال کمبارشی داشتیم، سال بعد با پربارشی جبران میشد، اما پس از ورود به سال سوم خشکسالی، آبفای تهران با اجرای اقدامات فنی و سرعت بخشی به ابرپروژههای بزرگی همچون رینگ تهران موسوم به قمر بنیهاشم، ارتقای بهرهوری چاههای آبرسانی و به حداقل رساندن هدررفت آب شبکه، توانست وضعیت را تثبیت کند و امروز تهران براساس تایید مراجع بالادستی و ذیصلاح جزو استانهایی است که کمترین میزان هدررفت آب شبکه را دارد.
بخشی، تهران را «شهر حساس به آب» معرفی و تصریح کرد: پایتخت با افزایش جمعیت، ساختوساز و توسعه شهری با ناترازی شدید بین منابع و مصارف روبهروست. سال گذشته با وجود سختی خشکسالیهای پیدرپی، با پیگیریهای ویژه رئیسجمهوری و وزیر نیرو، پروژه انتقال آب از طالقان به تهران به سرعت اجرا و بخشی از نگرانیهای ناشی از کمبود آب برطرف شد.
به گفته سخنگوی آبفای تهران، در سال گذشته شبکههای معاند تلاش داشتند بحران روز صفر آبی را در تهران پررنگ کنند، اما با همراهی مردم و اقدامات جهادی و مدیریت فرهنگی، هیچ قطعی گستردهای در تهران رخ نداد.
سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران تصریح کرد: مقوله امیدوارکننده دیگر، همراهی چشمگیر مردم و ارتباط ذهنی و رفتاری آنان با شعار «تهران، شهر حساس به آب» بود؛ در ابتدای اجرای این طرح اعلام کردیم تهران از یک حساسیت در تأمین آب برخوردار است چراکه بهواسطه کاهش بارندگیها در سالهای اخیر، ذخایر آبی سدهای پنجگانه تامین آب سطحی تهران در شرایط مطلوبی قرار نداشته است.
وی با بیان اینکه پایتخت برای برخورداری از یک شرایط پایدار آبرسانی، سالانه به ۲۸۰ میلیمتر بارندگی نیاز دارد، افزود: در پنج سال گذشته، میانگین بارشهای سالانه به کمتر از این میزان رسیده و حتی در سال آبی گذشته مجموع بارشها به ۱۶۰ میلیمتر کاهش یافته است.
لزوم تداوم مدیریت مصرف آب توسط شهروندان
او تصریح کرد: سال آبی جاری نیز با کاهش قابل توجه بارندگیها در پاییز آغاز شد و اگرچه بارندگیهای مناسب اواخر زمستان و ابتدای بهار امسال بارقه امید را رقم زد، اما فقر بارندگیهای پنج سال گذشته را جبران نکرد که ناگزیر این کمبود باید از طریق مدیریت مصرف برطرف شود.
وی تاثیر اجرای طرحهای فرهنگی بهویژه «تهران، شهر حساس به آب» و پویش «نصفش کنیم» را در جلب مشارکت شهروندان تهرانی برای مدیریت مصرف آب بسیار موثر خواند و گفت: تا ابتدای سال ۱۴۰۴، حدود ۲۹ درصد از مشترکان تهرانی خوشمصرف بودند، اما با اجرای مجموعه اقدامهای فنی و بهویژه فرهنگی، شاخص مشترکان خوشمصرف تا پایان سال گذشته به ۴۰ درصد رسید.
بخشی گفت: مشترکان خوشمصرف به مشترکانی اطلاق میشود که مصرف ماهانه آنان به ازای هر خانواده ۱۲ هزار لیتر است در حالی که مشترکان پرمصرف تا دو برابر این میزان (بین ۱۲ هزار تا ۲۴ هزار لیتر در ماه به ازای خانواده) و مشترکان بدمصرف بیش از ۲۴ هزار لیتر در ماه مصرف دارند.
محدودیت موقت آب برای مشترکان پر مصرف
وی تمام تلاش مجموعه مدیریتی آبفای استان تهران را توزیع عادلانه آب و برقراری یک روال پایدار و بدون افت فشار در شبکه اعلام و تصریح کرد: به همین منظور، ناچاریم برای مشترکانی که بالاتر از الگوی تعیینشده، مصرف دارند پس از صدور اخطارهای قبلی، محدودیتهای موقت ایجاد کنیم.
وی با بیان اینکه هماکنون ۶۰ درصد باقی مشترکان شرکت آبفای استان تهران شامل حدود ۵۶ درصد مشترکان پرمصرف و ۴ درصد مشترکان بدمصرف هستند، تصریح کرد: در سال جاری جامعه هدف ما برای اجرای طرحهای مدیریت مصرف آب بر مشترکان پرمصرف و بدمصرف و تشویق آنان برای سوق دادن به سمت گروه خوشمصرف متمرکز خواهد بود.
بخشی با بیان اینکه بخش عمدهای از این طرحها، ترویج راهکارهای بدون هزینه مدیریت مصرف و تشویق مشترکان پرمصرف و بدمصرف برای بهکارگیری این راهکارها خواهد بود، تصریح کرد: برخی راهکارهای ساده شامل نیم دور کاهش فشار ورودی آب آپارتمانها، کاهش مدت زمان حمام، قراردادن سایهبان برای کولرها در فصل گرم یا استفاده از کولرهای کممصرف، میتواند مصارف آبی را به میزان قابل توجهی کنترل کند.
به گفته او، تجربه سال گذشته و راهکار مهم و دقیق اتخاذ شده از سوی مشترکان خوش مصرف، سبب شد که روزانه ۲۰ لیتر و ماهانه معادل ۶۰۰ لیتر و یا ۱۲۰۰ بطری آب نیم لیتری در مصارف صرفهجویی و تداوم این مسیر سبب شود که شمار مشترکین خوشمصرف افزایش و به تبع آن شمار پرمصرفها کاهش پیدا کند.
اکنون هر شهروند روزانه حدود ۶۵ لیتر بالاتر از این الگو مصرف میکند که با ادامه راهکارهای ساده و کمهزینه مانند نصب ادوات کاهنده آب بر روی شیرآلات خانگی تا ۳۰ درصد صرفهجویی محقق میشود.
وی افزود: در مجموع، سال گذشته با مشارکت و همراهی مشترکان در اجرای راهکارهای مدیریت مصرف، سرانه مصرف خانگی شهروندان ۲۵ لیتر در شبانهروز کاهش یافت که وزیر نیرو بهتازگی گزارش کاهش سرانه مصرف را به هیات دولت ارائه کرد.
وی الگوی مصرف مطلوب را ۱۳۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانهروز عنوان کرد و گفت: اکنون هر شهروند روزانه حدود ۶۵ لیتر بالاتر از این الگو مصرف میکند که با ادامه راهکارهای ساده و کمهزینه مانند نصب ادوات کاهنده آب بر روی شیرآلات خانگی تا ۳۰ درصد صرفهجویی محقق میشود.
بخشی با بیان اینکه شهروندان تهرانی از طریق تماس با سامانه ۱۲۲، میتوانند درخواستهای خود را برای استفاده از لوازم کاهنده مصرف در این سامانه ثبت کنند، اظهار کرد: اجرت نصب این کاهندهها صفر و به صورت رایگان توسط کارشناسان آبفا انجام میشود و هزینه ادوات کاهنده نیز به صورت تسهیلات یکساله و در قبوض مشترکان محاسبه و دریافت میشود.
بهگفته وی، استفاده از این تجهیزات، تا ۵۰ درصد مبالغ قبض آب را کاهش میدهد و ضمن تاثیر مثبت در اقتصاد خانواده، بر مدیریت مصرف آب مخازن ذخیره ساختمانها موثر است.
سخنگوی شرکت آبفای استان تهران همچنین درباره وضعیت کنونی منابع آب تهران، گفت: میزان ذخایر آبی سدهای پنجگانه تامینکننده آب تهران تا پایان دهه اول اردیبهشتماه حدود ۳۴۵ میلیون مترمکعب ثبت شده است که درمقایسه با زمان مشابه سال گذشته ۹۰ میلیون مترمکعب کاهش دارد.
وی میزان بارشهای استان تهران را از ابتدای سال آبی جاری تا پایان دهه نخست اردیبهشتماه ۱۶۶ میلیمتر عنوان و تاکید کرد: این میزان بارندگی با وجود بهبود نسبت به سال آبی گذشته، اما همچنان نسبت به میانگین بلندمدت ۳۵ درصد کاهش نشان میدهد که امیدواریم در روزهای آینده بارشها افزایش و کسری ذخایر منابع تأمینکننده آب سطحی برطرف شود تا بتوانیم به سفرههای زیرزمینی و آبخوانها استراحت دهیم چراکه آبهای زیرزمینی امانت نسلهای آینده هستند.
به گفته سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران، در سالهای گذشته ۷۰ درصد آب تهران از منابع سطحی و ۳۰ درصد از منابع زیرزمینی تامین میشد، اما در خشکسالیهای اخیر، این میزان به حدود ۶۰ درصد تأمین آب از منابع زیرزمینی و ۴۰ درصد از منابع سطحی تغییر یافته است.
با شروع فصل گرما، سه میلیون کولر آبی در تهران فعال میشوند بنابراین استفاده از کولرهای کممصرف در مدیریت مصرف آب موثر است چراکه هر کولر آبی بهطور متوسط ۲۰۰ لیتر آب در شبانهروز مصرف دارد و این رقم در صورت قرارگرفتن در آفتاب یا کارکرد دور تند تا ۳۵۰ لیتر افزایش مییابد.
وی ادامه داد: در سال گذشته به دلیل وضعیت شکننده منابع سطحی تأمینکننده آب تهران، ناچار شدیم افت فشار شبانه را در دستورکار قرار دهیم اما به دلیل همراهی مثبتی که در ایام جنگ تحمیلی شاهد بودیم، تمام تلاشمان بر این است که بدون تنش، شرایط را در حوزه آبرسانی تهران بدون افت فشار پیش ببریم.
شهروندان برای روشن کردن کولرها عجله نکنند
سخنگوی آبفای تهران تصریح کرد: اگر در روزهای آینده مردم برای روشن کردن کولرها عجله نکنند و مدیریت مصرف را همچنان در دستورکار قرار دهند، تمام عزم مدیریت مجموعه بر این است که شبکه به صورت پایدار و بدون افت فشار، ماههای گرم آینده را سپری کند.
وی با بیان اینکه با شروع فصل گرما، سه میلیون کولر آبی در تهران فعال میشوند، استفاده از کولرهای کممصرف را در مدیریت مصرف آب موثر خواند و اظهار کرد: هر کولر آبی بهطور متوسط ۲۰۰ لیتر آب در شبانهروز مصرف دارد و این رقم در صورت قرارگرفتن در آفتاب یا کارکرد دور تند تا ۳۵۰ لیتر افزایش مییابد؛ بنابراین نصب سایهبان و استفاده از سامانههای کممصرف برای مدیریت مصارف آب اثربخش و ضروری است.
بخشی سپس به ظرفیتهای ایجاد شده توسط شرکت آبفای استان تهران برای بازچرخانی آب و استفاده از پساب اشاره کرد و گفت: در حال حاضر، توسعه تصفیهخانههای فاضلاب تهران با سرعت مطلوبی پیش میرود و حدود ۵۰۰ میلیون مترمکعب ظرفیت سالانه تولید پساب ایجاد شده است که بخش عمدهای از آن میتواند در آبیاری فضای سبز، صنایع و کشتهایی نظیر زراعت چوب به عنوان منبع پایدار تامین آب مورد استفاده قرار گیرد.
بهگفته وی، با هماهنگی و تفاهمهای انجام شده با شهرداری تهران، هماکنون بخشی از پساب تصفیهشده برای آبیاری فضای سبز شهری مورد استفاده قرار میگیرد که این ظرفیت در حال گسترش است و در کنار آن، چاههای با قابلیت آب شرب شهرداری به ظرفیت شبکه آبرسانی تهران منتقل میشود تا با یک کار مشارکتی، هم طراوت شهر حفظ شود و هم منابع تامین آب شرب با ظرفیت کاملتر در اختیار آبفا قرار گیرد.
آب استان تهران سالم و سازگار با بدن انسان است
سخنگوی آبفای استان تهران تاکید کرد: پایداری کیفیت آب جزو خطوط قرمز مجموعه مدیریتی آبفا تهران است و تمام مراحل تصفیه و پایش با دقت در آزمایشگاههای تخصصی و نظارت وزارت بهداشت انجام میشود و آب تهران جزو آبهای سالم و سازگار با بدن انسان است؛ بنابراین استفاده از دستگاههای تصفیه خانگی نهتنها ضرورتی ندارد بلکه گاهی موجب هدررفت سه لیوان آب برای تصفیه یک لیوان میشود.
او همچنین درباره فرسودگی شبکه، گفت: شبکه آبرسانی استان تهران حدود ۲۲ هزار کیلومتر طول دارد که بعضی مناطق قدمتی ۷۰ ساله دارند، اما به دلیل پایش دائمی، اصلاح سالانه و رصد مهندسی دقیق، تهران جزو استانهایی با هدررفت واقعی زیر ۱۰ درصد است.
بهگفته وی، سالیانه حدود ۱۰ هزار کیلومتر پایش و چندین هزار کیلومتر عملیات اصلاح و بازسازی بر روی شبکه ۱۸ هزار کیلومتری توزیع و حدود ۴ هزار کیلومتری انتقال آب استان تهران انجام میشود ضمن آنکه از شهروندان نیز درخواست میشود هرگونه آبزدگی یا نشتی در معابر را از طریق سامانههای ۱۲۲ (آبفا) یا ۱۳۷ (شهرداری) گزارش دهند تا در سریعترین زمان نسبت به رفع نشتی و هدررفت آب اقدام شود.
بخشی در پایان گفت: با همکاری مردم و استمرار مدیریت مصرف، امیدواریم تابستان امسال تهران را بدون تنش آبی، با فشار پایدار و کیفیت مطلوب شبکه با موفقیت سپری کنیم.