نورنیوز-گروه اجتماعس : دکتر محمدرضا شالبافان ، درباره ضرورت حمایتهای روانی و اجتماعی پس از جنگ اظهار کرد: با توجه به آسیبهای ناشی از جنگ، در جمعیت عمومی و شهروندان، نیاز ویژه به حمایتهای روانی_اجتماعی به طور کامل احساس میشود. بر اساس دستورالعملهای بالادستی وزارت بهداشت، دفتر سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد مسئول تشکیل کارگروههای معتبر و همچنین اجرای مداخلات بینبخشی است که به طور معمول با همکاری سایر نهادها مانند بهزیستی، هلال احمر، آموزش و پرورش، سازمان مدیریت بحران و همچنین شهرداریها در برخی شهرستانها شهرداری انجام میشود.
او درباره ماهیت خدمات در حوزه سلامت روان توضیح داد: براساس هماهنگیهای انجام شده و تجربه شرایط مشابه مانند جنگ ۱۲روزه، ارائه خدمات از شروع جنگ آغاز شده و همچنان ادامه دارد. مداخلات انجامشده به طور کلی بر پایه اطلاعرسانی عمومی و افزایش سواد سلامت روان افراد، آموزش خودمراقبتی و نحوه مدیریت شرایط بحرانی است. همچنین حضور تیمهای روانشناسی در صحنه، مطابق با نیاز سازمان مدیریت بحران و ستاد بحران هر استان از دیگر اقدامات به حساب میآید و روانشناسان به محل آسیبدیده مراجعه میکنند.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت ادامه داد: ارائه خدمات روانشناسان فقط به حضور آنها در صحنه محدود نمیشود، بلکه حضور در بیمارستانها برای ارائه خدمات روانشناختی افرادی که آسیب دیدهاند و برای دریافت خدمات به بیمارستانها مراجعه کردهاند، از دیگر اقدامات به شمار میرود. علاوه بر حمایتهای روانشناختی، خدمات مددکاری نیز در مراکز درمانی ارائه میشود.
شالبافان درباره ارائه خدمات به بستگان افراد آسیبدیده نیز توضیح داد: همچنین افرادی که بستگان آنها آسیبدیدهاند یا شهید شدهاند، کسانی که منازل خود را از دست دادهاند و در محلهای اسکان موقت مستقر هستند با هماهنگی و درخواست ستاد مدیریت بحران در هر استان تحت حمایت قرار میگیرند.
این روانپزشک با بیان اینکه خدمات غربالگری عمومی برای مسائل روانی مرتبط با سانحه در حال انجام است، گفت: آمار و ارقام نشان میدهد، روانشناسان دانشگاههای علومپزشکی حدود ۳۴۰هزار نفر را غربالگری کردهاند و برای دریافت اقدامات درمانی در صورت هرگونه اختلال به مراکز جامع سلامت، مراکز سلامت روان جامعهنگر (سراج) ارجاع میشوند که خدمات دارویی و غیرداوریی را با حضور روانپزشک، روانشناس و مددکار اجتماعی ارائه میدهند.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت درباره راهاندازی خط مشاوره سلامت روان توضیح داد: خط ۱۹۰ (لاین ۹) به منظور ارائه مشاوره روانی رایگان شهروندان ایرانی در میانه بحران (جنگ) فعال شد. خوشبختانه، این خدمات با اقبال مردم مواجه شد؛ اعداد نشان میدهد که ۶هزار تماس در برخی روزها داشتهایم. اگرچه تعداد تماسها با سپری شدن روزهای حاد بحرانی کاهش یافته اما ارائه خدمات ادامه دارد. حدود ۷۰۰ روانشناس درباره ارائه خدمات خط ۱۹۰ طی دوران بحران دخیل بودند.
این روانپزشک گفت: تعداد قابلتوجهی از اساتید روانشناسی دانشگاههای علوم پزشکی، نظارت و کمک به روانشناسان همکار را برعهده داشتند. به نحوی که اساتید یک یا دو استان به صورت برخط در هر شیفت حضور داشتند و پاسخگوی روانشناسان در صورت بروز هرگونه مشکل بودند. همچنین در صورت مواجهه با موارد پیچیده، اساتید روانشناسی با افراد صحبت کنند.
شالبافان با بیان اینکه راهاندازی خط مشاوره یک اتفاق مهم به شمار میرود، گفت: وجود سیستم ارجاع در خط ۱۹۰، اقدامی ارزشمند به حساب میآید؛ چرا که شهروندان در صورت وجود هرگونه مشکل میتوانند پس از پایان تماس از خدمات مراکز جامع سلامت و مراکز سراج در قالب برنامه پزشکی خانواده استفاده کنند. خدمات پس از پایان تماس، ویژگی منحصربفرد خط ۱۹۰ است و امیدواریم همچنان با استقبال مردم مواجه شود. همچنین خط ۱۹۰ میتواند سطح سواد سلامت روان را افزایش دهد و بسیاری از خدمات که میتوانند به صورت تلفنی انجام شوند با صرفهجویی وقت و هزینه مردم به صورت موثر ارائه شوند.