احتمال افزایش خطر زوال عقل با مصرف کربوهیدرات‌های نامناسب

نورنیوز-گروه اجتماعی : بر پایه نتایج یک مطالعه بزرگ مبتنی بر جمعیت، مقدار و نوع کربوهیدراتی که افراد مصرف می‌کنند، ممکن است تأثیر قابل‌توجهی بر خطر ابتلا به زوال عقل داشته باشد. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد الگوهای مصرف کربوهیدرات در رژیم غذایی، ارتباط نزدیکی با سلامت بلندمدت مغز دارند.

البته سن همچنان یکی از قوی‌ترین عوامل خطر برای زوال عقل محسوب می‌شود، اما انتخاب‌های سبک زندگی نیز نقش مهمی در محافظت از عملکرد شناختی ایفا می‌کنند. رژیم غذایی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا کربوهیدرات‌ها حدود ۵۵ درصد از انرژی روزانه را تأمین می‌کنند. به دلیل اینکه کربوهیدرات‌ها به طور مستقیم بر متابولیسم گلوکز و انسولین تأثیر می‌گذارند، مقدار و کیفیت کربوهیدرات‌های مصرف‌شده می‌توانند سلامت متابولیک را شکل دهند و بر خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند آلزایمر تأثیر بگذارند.

چرا شاخص گلیسمی اهمیت دارد؟

یکی از معیارهای اصلی مورد استفاده در این مطالعه، شاخص گلیسمی (GI) بود که نشان می‌دهد یک غذای حاوی کربوهیدرات پس از مصرف، با چه سرعتی سطح قند خون را افزایش می‌دهد که این مقیاس از ۰ تا ۱۰۰ متغیر است. مواد غذایی مانند نان سفید و سیب‌زمینی به طور معمول شاخص گلیسمی بالایی دارند، به این معنا که باعث افزایش سریع‌تر قند خون می‌شوند، در حالی که بیشتر میوه‌ها و غلات کامل شاخص گلیسمی پایین‌تری دارند و موجب افزایش آهسته‌تر قند خون می‌شوند.

برای بررسی اینکه این الگوهای غذایی چگونه با خطر زوال عقل مرتبط هستند، پژوهشگران داده‌های بیش از 200هزار بزرگسال در بریتانیا را که در آغاز مطالعه به زوال عقل مبتلا نبودند، تحلیل کردند. از پرسش‌نامه‌های تغذیه‌ای برای برآورد شاخص گلیسمی و همچنین بار گلیسمی رژیم غذایی هر شرکت‌کننده استفاده شد. در طول یک دوره پیگیری میانگین ۱۳.۲۵ ساله، ۲,۳۶۲ نفر از شرکت‌کنندگان به زوال عقل مبتلا شدند. 

براساس استفاده از روش‌های آماری پیشرفته، تیم پژوهشی سطوح شاخص گلیسمی رژیم غذایی را که در آن خطر زوال عقل شروع به افزایش می‌کرد شناسایی کرد و تصویری دقیق از این موضوع ارائه داد که چگونه انتخاب‌های بلندمدت کربوهیدرات می‌توانند بر سلامت مغز تأثیر بگذارند.

بنابر  اعلام دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، نتایج نشان داد که مصرف غذاهایی با شاخص گلیسمی پایین‌تر با کاهش خطر ابتلا به زوال عقل مرتبط است، در حالی که مقادیر بالاتر این شاخص، خطر را افزایش می‌دهد. به طور مشخص، رژیم‌های غذایی با شاخص گلیسمی پایین تا متوسط با ۱۶ درصد کاهش در خطر ابتلا به آلزایمر همراه بودند، در حالی که مقادیر بالاتر با ۱۴ درصد افزایش خطر ارتباط داشتند.

این نتایج نشان می‌دهد که پیروی از رژیم غذایی غنی از مواد غذایی با شاخص گلیسمی پایین، مانند میوه‌ها، حبوبات یا غلات کامل، می‌تواند خطر افت شناختی، آلزایمر و سایر انواع زوال عقل را کاهش دهد. این نتایج بر اهمیت در نظر گرفتن هم مقدار و هم کیفیت کربوهیدرات‌ها در راهبردهای پیشگیری و مدیریت زوال عقل تأکید می‌کند.