نورنیوز-گروه بین الملل: رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و نامزد دبیرکلی سازمان ملل در اندیشکده شورای روابط خارجی درباره تغییرات اخیر در توازن قدرت جهانی و پیامدهای آن بر پرونده هستهای ایران گفت: تا سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷، قطعنامههای شورای امنیت درباره ایران با اجماع گسترده و بدون اختلاف تصویب میشد، اما این روند در سالهای بعد بهطور قابل توجهی تغییر کرده است.
گروسی با تأکید بر پیچیدگی تلاشها برای پایان دادن به تنشها میان ایران و آمریکا تصریح کرد که مسیر دیپلماتیک باید ادامه یابد و فرصت کافی برای رسیدن به راهحلهای سیاسی فراهم شود.
مدیرکل آژانس همچنین هشدار داد که هرگونه توافق احتمالی درباره برنامه هستهای ایران، بدون نقش مشخص و مؤثر آژانس بینالمللی انرژی اتمی در فرآیند نظارت، عملاً ناقص خواهد بود و طرفها ممکن است دچار «توهم دستیابی به توافق» شوند.
وی در ادامه، بر ضرورت حضور آژانس از ابتدای هر توافق تأکید کرد و گفت هر سازوکاری که بدون نظارت این نهاد شکل بگیرد، از کارایی لازم برخوردار نخواهد بود.
رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنین تأکید کرد که ناتوانی در رسیدن به «زمینه مشترک» محدود به پرونده ایران نیست، بلکه نشاندهنده یک بحران ساختاری گستردهتر در شورای امنیت است.
به گفته وی، ظرفیت شورا برای دستیابی به توافقات جامع بین اعضای آن به طور قابل توجهی کاهش یافته است. با این وجود، گروسی خاطرنشان کرد که این به معنای فلج شدن کامل سازمان ملل متحد نیست. در عوض، شورای امنیت در شرایط فعلی به سمت رویکردی «معاملهای»تر حرکت میکند. او توضیح داد که تصمیمگیری در آینده به طور فزایندهای بر اساس «مورد به مورد» و بسته به جزئیات هر موضوع انجام خواهد شد، نه از طریق توافقات گسترده و فراگیر.
این اظهارات در زمانی مطرح میشود که برخی از تحلیلگران تحولات اخیر و تنشهای نظامی بین آمریکا، اسرائیل و ایران را نشانههایی از یک نظم جهانی جدید در حال ظهور و تغییر در مراکز قدرت در صحنه بینالمللی میدانند.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنین در آغاز کنفرانس بازبینی ان پی تی از رهبران جهان خواست تا قاطعانه از پیمان مهم منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) که برای جلوگیری از گسترش تسلیحات هستهای طراحی شده، حمایت کنند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اشاره به اینکه ۱۹۱ کشور از زمان لازمالاجرا شدن این توافق در سال ۱۹۷۰ به آن استناد کردهاند، خطاب به نمایندگان گفت: «ما اینجا هستیم تا یکی از مهمترین ابزارها در حقوق بینالملل و در کل سیاست بینالملل را بررسی کنیم.»
خبرگزاری آناتولی گزارش داد، گروسی در ادامه با بیان اینکه این پیمان عامل اطمینان در جهانی است که در آن هنجارهای بینالمللی در حال کمرنگ شدن هستند، افزود: «این پیمان یک نقطه بیسابقه از ثبات در زمانی است که جهان شاهد افزایش تنشها، جنگها و ناآرامیهای بینالمللی است.»
مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنین به کشورها تاکید کرد تا از پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای حمایت کنند.
وی همچنین نشانههای امیدوارکنندهای از تلاشها برای توقف گسترش سلاحهای هستهای ارائه داد و گفت: «جهان به طرز وسوسهانگیزی به رسیدن به جهانشمولی نزدیک شده است، چرا که اکنون هر کشور عضو، توافقنامههای نظارت هستهای بینالمللی را امضا کرده است.»
گروسی همچنین از افزایش چشمگیر کشورهایی که برای تامین انرژی مورد نیاز خود به نیروی هستهای روی آوردهاند، خبر داد و خاطرنشان کرد که تقاضا «در هر قارهای» در حال افزایش است و دیگر محدود به گروه کوچکی از قدرتهای هستهای سنتی نیست.
وی خاطرنشان کرد: «ما شاهدیم که هر روز از بنگلادش گرفته تا ترکیه و مصر بسیاری از کشورها به سمت استفاده از نیروی هستهای برای تامین انرژی خود سوق مییابند.»