نورنیوز-گروه اقتصادی: در ماههای گذشته، بازار موبایل در ایران در شرایط پیچیدهای قرار دارد. از یک سو، مدیریت تنشهای ارزی در برخی بخشها موفقیتهایی را به همراه داشته است، اما از سوی دیگر، مشکلات عمدهای در زمینه عرضه کالا، تغییرات تعرفهای و افزایش هزینههای حمل و نقل باعث شده، قیمتها در بازار به طور مداوم و به صورت افسارگسیخته افزایشی شود.
در این رابطه رضا عالیان - سخنگوی سابق انجمن موبایل، تبلت و لوازم جانبی ایران - در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به عوامل اثرگذار بر افزایش قیمت موبایل در بازارهای ایران گفت: تنشهای ارزی در ایران از قدیم به عنوان یکی از عوامل موثر بر اقتصاد شناخته شده و در سالهای اخیر، شاهد نوسانات زیادی در نرخ ارز بودیم که اثرات شدیدی بر بازارهای مختلف، به ویژه بازار کالاهای وارداتی داشته است. اما آنچه که امروز بیشتر قابل توجه است، این است که نسبت به سالهای گذشته، وضعیت تنش ارزی تا حدی کنترل و از شدت آن کاسته شده است.
عدم تناسب در عرضه و تقاضا
وی افزود: یکی از اصلیترین عواملی که در حال حاضر بازار موبایل ایران را تحت تاثیر قرار داده، مسئله عدم تناسب عرضه و تقاضا است؛ در شرایطی که تقاضا برای کالاها، به ویژه کالاهای مصرفی و تکنولوژیک، همچنان بالا است، عرضه به دلیل مشکلات مختلف واردات و موضوع جنگ اخیر به شدت کاهش یافته است.
این عضو انجمن موبایل ایران تصریح کرد: در گذشته، این تصور وجود داشت که تقاضا در بازار کاهش یافته و به همین دلیل قیمتها افزایش نمییابند. اما واقعیت این است که تقاضا در بازار تنها به مصرفکنندگان نهایی محدود نمیشود و در لایههای مختلف بازار، به ویژه در بین عمدهفروشان و پخشکنندگان، تقاضا برای جایگزینی کالاهایی که به فروش رسیده، همچنان بالاست.
عالیان گفت: این امر باعث میشود که کالا در سطح عمدهفروشی یا پخشکنندهها کاهش پیدا کند و در همان زمان تامین آن به دلیل مشکلات در واردات یا تولید دچار اختلال میشود و تنش قیمتی به طور اجتنابناپذیر در بازار شکل میگیرد.
تغییر در تعرفههای گمرکی
وی افزود: در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ تغییرات قابل توجهی در تعرفههای گمرکی پیشبینی شده که یکی از این تغییرات، محاسبه نرخ گمرکی بر اساس دلار ۱۴۰ هزار تومانی برای واردات موبایل است که نسبت به دلار ۷۰ هزار تومانی که در گذشته استفاده میشد، افزایشی قابل توجه و به عبارتی دو برابری دارد و این تغییر باعث شده که قیمت گمرکی کالاها به شدت افزایشی شود و تاثیرات این افزایش قیمتها در بازار مصرف مشاهده شود.
این فعال حوزه موبایل اظهار کرد: در واقع، کالاهایی که پیشتر با نرخهای گمرکی پایینتری وارد میشدند، اخیرا با قیمتهایی بالاتر وارد شدند و این امر به خودی خود باعث افزایش قیمت نهایی کالا در بازار شد.
عالیان افزود: تا امروز بخش عمدهای از واردات موبایل از مسیر کشور امارات متحده عربی بود در ایام جنگ این واردات متوقف شده و امروز نیز باید از مسیرهای جایگزین اقدام کرد. چراکه این کاهش واردات، به همراه تغییرات در نرخ تعرفهها، تاثیر زیادی در ایجاد تنشهای قیمتی در بازار موبایل و سایر کالاهای مصرفی داشته است.
وی با اشاره به افزایش هزینه حمل و نقل در ایام اخیر گفت: یکی دیگر از عواملی که در حال حاضر موجب افزایش قیمتها در بازار موبایل ایران شده، افزایش هزینههای حمل و نقل است. طبق گزارشهای مختلف، هزینههای حمل و نقل چندین برابر افزایش یافته که این موضوع به دلیل مشکلات حمل و نقل جهانی، افزایش قیمت سوخت و همچنین محدودیتهای مربوط به تحریمها رخ داده و این افزایش هزینهها در نهایت به قیمت نهایی کالا در بازار ایران منتقل میشود و باعث شده که موبایل با قیمتهای بالاتر وارد کشور شود که در نتیجه، فروشندگان برای جبران این هزینههای اضافی، قیمتهای خود را افزایش میدهند.
توقف ثبت سفارش!
این سخنگوی سابق انجمن موبایل ایران با انتقاد از توقف ثبت سفارش واردات موبایل گفت: یکی دیگر از مشکلات عمدهای که در حال حاضر در بازار موبایل ایران وجود دارد، بسته شدن ثبت سفارش کالاها است. در حال حاضر، ثبت سفارش غیر از کالاهای اساسی تا تاریخ ۱۵ اردیبهشت ماه بسته شده و احتمالا این محدودیت تا پایان فصل بهار و حتی فصل تابستان تمدید خواهد شد که باعث میشود واردات موبایل به حالت رکود رفته و بازار با کمبود کالا مواجه شود و این مشکل به ویژه در بازارهای مصرفی که به واردات وابستهاند، خود را بیشتر نشان میدهد و باعث ایجاد تنشهای قیمتی جدید در بازار میشود و در حال حاظر بازار موبایل ایران نسبت به اواخر سال گذشته به صورت میانگین شاهد افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی قیمت مویابل بوده و حتی در برخی از روزها و به صورت مقطعی نسبت به قبل از عید تا ۵۰ درصد افزایش را نیز تجربه کرد.
احتمال افزایش قاچاق کالا از طریق رویه مسافری
عالیان در تشریح پیامدهای مسائل فوق و تاثیر آن بر افزایش روند و رویه قاچاق موبایل به داخل کشور اظهار کرد: در سال گذشته، بخش زیادی از واردات کالاها از طریق رویه مسافری انجام شد. طبق آمار، سال گذشته واردات موبایل به روش مسافری (غیر تجاری) نسبت به سال قبل (۱۴۰۳) حدود ۷۰ درصد افزایش داشت که این امر باعث افزایش قاچاق کالا و سوءاستفاده از این رویه شده که تاثیر زیادی بر بازار دارد.
وی گفت: بخش قابل توجهی از موبایلها از طریق مسافران و به صورت غیرقانونی وارد میشود برای مثال در سال گذشته از دو میلیارد دلار موبایلی که به کشور وارد شد، نزدیک به ۵۰۰ هزار دلار به روش مسافری و غیر تجاری به کشور وارد شده است.
تمایل به سمت تعمیرات بیشتر شده تا خرید موبایل نو
سخنگوی سابق انجمن موبایل ایران در پایان تصریح کرد: یکی دیگر از چالشهای موجود در بازار، وضعیت بازار دست دوم است. در شرایطی که قیمت کالاهای جدید به شدت افزایش یافته، بسیاری از مردم به سمت نگهداری دستگاههای قبلی خود روی آوردهاند و ترجیح میدهند از آنها استفاده کنند و این تغییر در الگوی مصرف، به دلیل کاهش قدرت خرید مردم است که باعث شده تا تقاضا برای تعمیرات افزایش یابد و سیاری از مردم به جای خرید دستگاههای جدید، به خرید لوازم جانبی و اکسسوریها روی آوردهاند، چرا که این کالاها هزینه کمتری دارند و میتوانند نیازهای تکنولوژیکی مصرفکنندگان را تا حدی برآورده کنند.