نورنیوز-گروه بین الملل: حال، این پرسش را باید مطرح کرد و پاسخ داد که چگونه میتوان روانشناسی سیاسی نتانیاهو را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد؟
در پاسخ باید به عناصر برجسته و مهم شکلدهنده به رفتار سیاسی نتانیاهو توجه کرد که عبارتند از «هویت برگرفته از تعلق ایدئولوژیک به صهیونیسم تجدیدنظرطلب»، «شخصیت شکل گرفته در دوزیست سیاسی یعنی زندگی در ایالات متحده و اسرائیل» و «خشونتپرستی افراطی برای هژمونی منطقهای رژیم صهیونیستی.»
شناخت روانشناسی سیاسی نتانیاهو، بدون درک سیر تحول و توسعه صهیونیسم تجدیدنظرطلب بعنوان یک ایدئولوژی رادیکال امکانپذیر نیست و البته در این میان، نقش پدر نتانیاهو حائز اهمیت میباشد. توضیح آنکه در مراحل آغازین و تاسیس رژیم صهیونیستی، بین فعالهای سیاسی صهیونیستی گرایشهای مختلفی وجود دارد. یک گرایش که غالب شد، گرایش صهیونیستی سوسیالیستی بن گوریون، اولین نخستوزیر این رژیم بود. این گرایش، برای برپایی رژیم صهیونیستی، به اصطلاح عملگراتر از بقیه جناحها و گرایشها بود و به زد و بند و داد و ستد سیاسی با انواع کنشگران معتقد بود و تن میداد. در مقابل بن گوریون، زیف جابوتینسکی قرار داشت که بر این دیدگاه پافشاری میکرد که باید با اعمال قدرت و خشونت، اعراب و فلسطینیها و دیگر کنشگران را مجبور به پذیرش واقعیت صهیونیستی کرد. در این نحله فکری، هر چیز که از آن بعنوان سازش تلقی میشد، مردود قلمداد میگردید.
تنش بین بن گوریون و جابوتینسکی بالا گرفت و جابوتینسکی به ایالات متحده رفت و سازمانی از صهیونیستهای خشونتگرا را راهاندازی کرد. پدر نتانیاهو، یعنی بنزیون نتانیاهو، منشی مورد اعتماد و حواری خاص جابوتینسکی شد. بنزیون در ایالات متحده ماند و به کار آکادمیک پرداخت و استاد مطالعات صهیونیستی در دانشگاه کرنل شد و آثاری را در مورد تاریخ تحول صهیونیسم با قرائت خاص ایدئولوژیک منتشر ساخت. تخصص و تمرکز او بر وضعیت یهودیان در دوران تفتیش عقاید در اسپانیا بود. اثر معروف او «ریشههای تفتیش عقاید در اسپانیای قرن پانزدهم» است. قرائت و روایت او از زندگی یهودیان در آن دوران این بود که بدرفتاری با یهودیان، ریشه در گرایشهای نژادپرستانه دارد و ربطی به رفتار یهودیان ندارد. البته کار تحقیقاتی و روایت او، توسط دیگر پژوهشگران تاریخ اروپا مورد نقد جدی واقع شد، اما پیام و پیآمد روایت او این بود که ضعف یهود در اروپا، باعث حرکتهای ضد یهودی و آنتی سمیتیزم شده است. او این مسئله را نژادی قلمداد کرد.
روایت جابوتینسکی و بنزیون نتانیاهو، در دهههای بعد از تاسیس رژیم صهیونیستی، محور ایدئولوژیک حزب لیکود گردید. حزب لیکود در دهه ۷۰ میلادی، یعنی بعد از سه دهه پس از تشکیل رژیم صهیونیستی، قدرت را از دست رقیب یعنی حزب کارگر بن گورین گرفت و از نخستوزیر مناخیم بگین به بعد، این هویت گران در رژیم صهیونیستی تقویت شد و به مرور به اوج رسید. نتانیاهو، تبلور این هویت گرانی ایدئولوژیک است.
اما این تمام ماجرا نیست. شخصیت نتانیاهو در امر زیست سیاسی متفاوت شکل گرفته است. او که متولد تلآویو است و به همراه پدر و خانواده به آمریکا رفته بود، دبیرستان را در ایالات متحده گذراند و برای سربازی به اسرائیل بازگشت و دورانی را در نیروهای نخبه ارتش این رژیم سپری کرد و برای تحصیلات دانشگاهی به آمریکا بازگشت و در امآیتی در بوستون، مدیریت و معماری خواند.
مدتی در آمریکا کار کرد اما سپس به اسرائیل بازگشت. در اوائل دهه ۸۰ میلادی در نهادهای دیپلماتیک اسرائیل در آمریکا یعنی سفارت در واشنگتن و نمایندگی اسرائیل در ملل متحد در نیویورک کار کرد. آنچه او را از سایر رهبران رژیم صهیونیستی متفاوت میکند، نه فقط تسلط به زبان انگلیسی با لهجه آمریکایی، بلکه آشنایی کامل با بازاریابی سیاسی در ایالات متحده است.
سیاست در آمریکا نیز مانند یک بازار بوده و کالاهای سیاسی، مورد داد و ستد و خرید و فروش قرار میگیرند. او کالاهای سیاسی خشونتگرای صهیونیستی را به بسیاری از نخبگان آمریکایی فروخت و البته برخی هم از خرید این کالا و بستهبندیهای آن سر باز زدند و سر باز میزنند.
حتی در داخل جامعه یهودیان آمریکا، ایدههای کالای سیاسی نتانیاهو مورد استقبال همه قرار نگرفته است. یکی از کالاهای سیاسی او که پیوسته در سه دهه گذشته عرضه کرده است، لزوم حمله آمریکا به ایران میباشد. اخیراً جان کری، وزیر خارجه اوباما اعلام کرد که نتانیاهو سالها با رؤسای جمهور آمریکا، ازجمله اوباما در مورد لزوم حمله صحبت کرده بود اما این ترامپ بود که این کالاها را خریداری نمود.
در ورای بستهبندی سیاسی نتانیاهو، همان ایدئولوژی خشونتگرای صهیونیسم تجدیدنظرطلب قرار دارد که بر این باور است با خشونت میتوان سلطه و هژمونی صهیونیسم را برقرار کرد. اگر برای صهونیستهای تجدیدنظرطلب اولیه، در دعوا با بن گوریون برای اعمال هژمونی بر اعراب و فلسطین، موضوع اصلی بود، برای نتانیاهو اعمال هژمونی منطقهای از طریق خشونت بیحد و مرز، نه فقط علیه فلسطینیها، بلکه در تمامیت حوزههای پیرامونی موضوع اصلی است.
رژیم صهیونیستی در دو سال گذشته به هفت کشور منطقه تعرض نظامی کرده، از راهاندازی اسرائیل بزرگ سخن گفته و به هیچ چارچوبی پایبند نبوده است. نباید فراموش کرد که در ذات ایدئولوژی صهیونیسم، خشونت قرار دارد. اما نتانیاهو، خشونتپرستی افراطی میباشد.
مخلص کلام اینکه شناخت روانشناسی سیاسی نتانیاهو با مطالعه در هویت تجدیدنظرطلبان صهیونیستی، شخصیت شکل گرفته او در آمریکا و اسرائیل و پرستش خشونت، روشنکننده جنایتکاری است که در تاریخ سابقه ندارد.و البته او باید مهار شود و مانند هر جنایتکار دیگر تاریخ، مهارشدنی است.
اطلاعات