نورنیوز- گروه بین الملل: «جیک سالیوان» مشاور امنیت ملی سابق آمریکا تأکید کرد دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا تنها در صورتی ممکن است که ایالات متحده از مطالبات حداکثری خود عقبنشینی کند.
او که در دولت «جو بایدن» مشاور امنیت ملی آمریکا بود، در گفتوگویی با نشریه «فارن افرز» تصریح کرد اگر آمریکا بر این موضع پافشاری کند که ایران باید بهطور کامل و دائمی از حق و توان غنیسازی اورانیوم صرفنظر کند، اساساً توافقی شکل نخواهد گرفت، چرا که از نگاه ایران چنین شرطی به معنای «تسلیم» است و پذیرفتنی نخواهد بود.
سالیوان در ادامه، چارچوب یک توافق احتمالی را محدودسازی غنیسازی، تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم غنیشده، بازگشت بازرسیهای قابل راستیآزمایی و در مقابل، کاهش تحریمها دانست و گفت چنین الگویی شباهت زیادی به توافق هستهای برجام دارد که ترامپ در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد.
او همچنین تأکید کرد که گره زدن این توافق به موضوعاتی مانند برنامه موشکی یا متحدان منطقهای ایران، روند مذاکرات را پیچیدهتر کرده و مانعی برای رسیدن به نتیجه خواهد بود.
وی در بخش مهمی از این گفتوگو تصریح کرد که خطوط قرمز ایران در این مذاکرات کاملا روشن است و با تأکید بر ویژگیهای رفتاری طرف ایرانی در مذاکرات گفت: «ایرانیها از غرور فراوانی برخوردار هستند. آنها واقعاً از هر چیزی که بوی تسلیم شدن یا سر خم کردن در برابر فشار، لفاظی یا ارعاب نظامی بدهد، متنفرند.»
سالیوان افزود: «آنها نمیخواهند تصویری از خود نشان دهند که گویی در برابر فشار عقبنشینی کردهاند.»
وی در مقابل، به سبک مذاکره رئیسجمهور آمریکا اشاره کرد و گفت: «ترامپ به توافقهایی علاقه دارد که بتواند در آنها اعلام کند طرف مقابل را وادار کرده و به اصطلاح آنها را مجبور کرده است.»
او توضیح داد که همین تفاوت رویکرد، رسیدن به توافق را دشوار میکند، چرا که ایران تمایلی ندارد توافق بهگونهای تنظیم شود که نشانهای از تحمیل یا شکست در آن دیده شود.
تنگه هرمز، یک توان عملی
سالیوان در بخش دیگری از این مصاحبه به تحولات مربوط به تنگه هرمز پرداخت و گفت آنچه پیش از این بهعنوان یک «ریسک نظری» درباره توان ایران برای بستن این تنگه مطرح بود، اکنون به یک «توان عملی» تبدیل شده است.
وی تأکید کرد این تحول معادلات بازدارندگی را تغییر داده و باعث شده تهدید ایران در این زمینه برای آینده «بسیار معتبرتر» تلقی شود؛ موضوعی که میتواند بر رفتار سایر بازیگران نیز تأثیر بگذارد.
او در ادامه خاطرنشان کرد که ایران احتمالاً در آینده کنترل عملیاتی بیشتری بر این گذرگاه راهبردی اعمال خواهد کرد و این به یکی از واقعیتهای جدید در منطقه تبدیل شده است.