نورنیوز- گروه اقتصادی: شرکت چینی دیپسیک (DeepSeek) روز جمعه نسخه پیشنمایش مدل جدید و بسیار مورد انتظار خود را معرفی کرد. این مدل که «V4» نام دارد، وعده رقابت با محصولاتی از OpenAI، آنتروپیک و گوگل را میدهد؛ دقیقاً یک سال پس از آنکه این استارتاپ کمنامونشان، صنعت جهانی هوش مصنوعی را متحول کرد.
ارتقای بزرگ در دیپسیک
این شرکت مستقر در هانگژو، روی ارتقاءهای بزرگ در مدل V4 در زمینههای استدلال (reasoning) و قابلیتهای عاملی (agentic capabilities) تمرکز کرده است؛ به این معنا که مدل میتواند بهطور خودکار کارهایی مثل نوشتن کد برنامهنویسی را انجام دهد. همچنین توانایی جدیدی برای افزایش کارایی در پردازش تعداد بالای «توکن» (واحدهای بنیادی اطلاعات) به آن اضافه شده است.
دیپسیک سال گذشته با انتشار مدل انقلابی R1، به نماد شکوفایی هوش مصنوعی چین تبدیل شد؛ مدلی که عملکردی در سطح بهترینهای صنعت داشت، اما ظاهراً با هزینه بسیار کمی ساخته شده بود؛موفقیت این مدل، سهام شرکتهای هوش مصنوعی آمریکایی را سقوط داد، سوالاتی درباره سرمایهگذاریهای عظیم در مراکز داده ایجاد کرد، و همزمان اعتماد به فناوری چین را تقویت نمود.
ایوان سو، تحلیلگر ارشد در MorningStar، میگوید: «R1 بازار آمریکا را شوکه کرد چون هیچکس انتظار نداشت یک مدل چینی در آن سطح رقابت کند. اما V4 صرفاً ادامهدهنده همان روند است و روندها برخلاف شوکها تیتر یک اخبار نمیشوند.
به گفته او، بازار در حال حاضر این واقعیت را قیمتگذاری کرده که هوش مصنوعی چین (مثل دیپسیک) رقابتی و ارزانتر از رقبای آمریکایی است.
مزیت متنباز بودن برخلاف مدلهای آمریکایی
مانند نسخههای قبلی، مدل V4 نیز متنباز (open source) است؛ یعنی میتواند از آن استفاده کند. این استراتژی «باز بودن» یکی از کانالهای اصلی چین برای رقابت با آمریکا است که به پذیرش سریع و گسترده فناوری در صنایع مختلف از تجارت الکترونیک تا رباتیک کمک میکند. همچنین نشاندهنده جیبهای کوچکتر شرکتهای چینی و محدودیتهای آنها در دسترسی به تراشههای پیشرفته (تحت تحریمهای آمریکا) است.
هواوی شریک جدید دیپ سیک
برای تأمین نیاز محاسباتی مدل V4، دیپسیک با هواوی شریک شده و از فناوری «Supernode» آن استفاده کرده است تا با خوشهسازی تراشههای «Ascend 950»، قدرت محاسباتی بیشتری فراهم کند؛وی سان، تحلیلگر ارشد Counterpoint Research، بر این نکته تأکید کرد که مدل R1 قبلی روی سختافزار انویدیا آموزش دیده بود، اما V4 روی تراشههای داخلی هواوی و کامبریکن (سازنده دیگر تراشههای چینی) اجرا میشود. او گفت: «این کار باعث میشود سیستمهای هوش مصنوعی بدون اتکای انحصاری به انویدیا ساخته و مستقر شوند. به همین دلیل V4 ممکن است در نهایت تأثیری حتی بزرگتر از R1 داشته باشد – به پذیرش داخلی سرعت ببخشد و به توسعه سریعتر جهانی هوش مصنوعی کمک کند.»
در حالی که مدلهای اختصاصی آمریکایی مثل Claude آنتروپیک، ChatGPT اوپنایآی و Gemini گوگل همچنان در رأس صنعت هستند، شرکتهای چینی به شکلی غیرقابل انکار بر سیستمهای متنباز تسلط دارند.
دیپسیک در بیانیه خود مدعی شده که V4 بهترین قابلیت عاملیِ کدنویسی را در میان مدلهای متنباز دارد و به قابلیت استدلال «در سطح جهانی» دست یافته است. با این حال، در مقاله تحقیقاتی خود پذیرفته که از نظر دانش گسترده جهانی، همچنان از رهبران صنعت (مانند Gemini) عقبتر است.