نورنیو-گروه اقتصادی: بازار جهانی نفت در پایان هفته با دو نیروی متضاد مواجه بود؛ از یک سو، خوشبینی به تحرکات دیپلماتیک و احتمال گفتوگوهای جدید میان تهران و واشنگتن فشار کاهشی بر قیمتها وارد کرد و از سوی دیگر، بسته ماندن تنگه هرمز و تشدید تنشهای دریایی، ریسک عرضه را بالا نگه داشت. برآیند این دو عامل موجب شد قیمتها در معاملات روزانه عقبنشینی کنند، اما عملکرد هفتگی نفت همچنان صعودی باقی بماند.
قیمت سبدهای نفتی در آخرین معامله هفتگی
قیمت نفت برنت در آخرین معاملات هفتگی با ۰.۲۵ درصد رشد به ۱۰۵.۳۳ دلار در هر بشکه رسید. قیمت نفت وستتگزاس اینترمدیت اما افت کرد و با کاهش ۱.۵۱ درصدی روی رقم ۹۴.۴۰ دلار بسته شد.
قیمت نفت موربان ابوظبی نیز ۲.۲۳ درصد افت کرد و به ۱۰۳.۵۹ دلار در هر بشکه رسید. نفت عمان اما صعودی بود و با ۴.۹۱ درصد رشد ۱۰۷.۰۸ دلار قیمت خورد.
قیمت نفت اوپک با رشد ۳.۱۲ درصدی ۱۰۶.۲۸ دلار در هر بشکه معامله شد. قیمت نفت سبک ایران در بازه ۱۰۱.۵۹ تا ۱۰۲.۸۴ دلار متغیر بود و نفت سنگین ایران نیز در بازه ۹۹.۶۹ تا ۱۰۰.۶۹ دلار قیمت خورد.
این واگرایی قیمتی در بازار انرژی در حالی رخ داد که معاملهگران به اخبار سیاسی واکنش نشان میدادند، اما همزمان اثر اختلالات عرضه در خاورمیانه را نیز در محاسبات خود لحاظ میکردند.
دیپلماسی تازه و واکنش بازار
امیدها به دستیابی به توافق صلح میان ایالات متحده و ایران روز جمعه افزایش یافت؛ اعلام آتشبس طولانیمدت میان اسرائیل و لبنان در روز پنجشنبه به بهبود فضای روانی بازار کمک کرد. در همین چارچوب، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران از آغاز «سفری بهموقع» به اسلامآباد، مسقط و مسکو خبر داد و هدف آن را هماهنگی با شرکای منطقهای و مشورت درباره تحولات جاری عنوان کرد.
در سوی مقابل، کارولین لیویت سخنگوی کاخ سفید گزارشها درباره سفر استیو ویتکوف، فرستاده ویژه آمریکا در خاورمیانه، و جرد کوشنر به پاکستان برای گفتوگوهای بیشتر را تأیید کرد. او در اظهاراتی رسانهای تأکید کرد که رئیسجمهوری آمریکا همواره تمایل دارد به دیپلماسی فرصت بدهد و این مسیر را نخستین گزینه میداند. بازار نفت پس از این اظهارات، واکنش منفی نشان داد و قیمتها به پایینترین سطوح خود در طول جلسه معاملاتی رسیدند.
اندکی بعد، دونالد ترامپ در گفتوگو با رویترز اعلام کرد که ایران در حال برنامهریزی برای ارائه پیشنهادی است که میتواند خواستههای ایالات متحده را برآورده کند، هرچند جزئیاتی از این پیشنهاد ارائه نشد. این اظهارات نیز به نوسانات کوتاهمدت قیمتها دامن زد.
بهترین هفته نفت از اوایل مارس
با وجود افت روزانه، هر دو شاخص برنت و WTI بهترین عملکرد هفتگی خود از ابتدای ماه مارس را ثبت کردند. معاملات آتی برنت در مسیر پایان دادن به روند نزولی سههفتهای و WTI در آستانه توقف کاهش دوهفتهای حرکت کرد. برنت در این هفته حدود ۱۶.۴ درصد و WTI حدود ۱۲.۶ درصد افزایش قیمت را تجربه کردهاند؛ رشدی که عمدتاً ناشی از نگرانیهای عرضه بوده است.
تنگه هرمز؛ محور اصلی ریسک بازار
پشتوانه اصلی این جهش هفتگی، بسته ماندن مداوم تنگه هرمز است؛ گذرگاهی حیاتی در سواحل جنوبی ایران که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند. برآوردهای گلدمن ساکس نشان میدهد تولید نفت خام خلیج فارس به حدود ۱۴.۵ میلیون بشکه در روز رسیده که معادل افتی ۵۷ درصدی نسبت به سطح پیش از جنگ است. این برآورد حاکی از آن است که حتی در صورت بازگشایی تنگه، بازگشت کامل عرضه میتواند بسیار طولانیتر از انتظارات فعلی بازار باشد.
در این میان، گزارشها حاکی است تولیدکنندگان بزرگ خاورمیانه از جمله عربستان سعودی و قطر در حال بررسی مسیرهای جایگزین کشتیرانی برای دور زدن تنگه هستند. همزمان، محاصره دریایی بنادر و سواحل ایران توسط ایالات متحده نیز بر پیچیدگی شرایط افزوده و ریسکهای لجستیکی را تشدید کرده است.
افزایش تنشهای دریایی و چشمانداز نامطمئن
در طول هفته گذشته، افزایش فعالیتهای نظامی و دریایی در داخل و اطراف تنگه هرمز تنشها را در سطح بالایی نگه داشته است. ایران از توقیف کشتیهایی که قصد عبور از تنگه را داشتهاند خبر داده و ایالات متحده نیز اعلام کرده است کشتیهای ایرانی را که تلاش میکردند محاصره آمریکا را دور بزنند، توقیف کرده است.
به گفته دیوید موریسون، تحلیلگر ارشد بازار در Trade Nation، قیمت نفت WTI برای تحویل ماه آینده تنها در فاصله یک هفته از حدود ۷۹ دلار به نزدیکی ۹۸ دلار رسید که بیانگر رشد هفتگی ۲۴ درصدی است؛ روندی که در نفت برنت نیز با رسیدن به سطح ۱۰۲.۵۰ دلار و ثبت بالاترین قیمت در بیش از دو هفته گذشته تکرار شد.
این دستاوردها در شرایطی رقم خورده که رئیسجمهوری آمریکا از تمدید نامحدود آتشبس شکننده میان ایالات متحده و ایران خبر داده است؛ آتشبسی که به گفته ناظران، به معنای کاهش فوری ریسکهای ژئوپلیتیکی نیست.
در مجموع، با توجه به مسدود شدن کشتیرانی در تنگه هرمز از سوی طرفهای درگیر و تداوم نااطمینانی سیاسی، بازار نفت همچنان در معرض نوسانات شدید قرار دارد و احتمال تداوم این وضعیت برای ماههای آینده را نمیتوان نادیده گرفت.