نورنیوز-گروه بین الملل: «جان مرشایمر» استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو با اشاره به روند جنگ میان آمریکا و ایران، تأکید کرد که پایان این بحران بهاحتمال زیاد تنها از مسیر یک توافق مذاکرهشده امکانپذیر است، هرچند رسیدن به چنین توافقی بسیار دشوار خواهد بود.
وی در ابتدای این گفتوگو که با «پیرس مورگان» مجری برجسته انگلیسی انجام شد، با اشاره به وضعیت میدانی گفت که در حال حاضر حتی آتشبس پایداری نیز وجود ندارد و شرایط بهگونهای پیش رفته که تنشها بار دیگر افزایش یافته است. به اذعان او، تصمیم آمریکا برای ادامه محاصره تنگه هرمز باعث شد ایران نیز واکنش نشان داده و مسیر را مجدداً ببندد؛ موضوعی که به درگیریهای متقابل از جمله توقیف کشتیها منجر شده و مذاکرات را متوقف کرده است.
پیچیدگی مذاکرات و اختلافات گسترده
مرشایمر با تأکید بر فاصله زیاد مواضع دو طرف، خاطرنشان کرد که حتی در صورت بازگشت به میز مذاکره، دستیابی به توافق بسیار پیچیده خواهد بود. او توضیح داد که مسئله هستهای تنها یکی از موضوعات مورد اختلاف است و مسائل متعددی از جمله تحریمها، پرداخت خسارت، کنترل تنگه هرمز، روابط ایران با جنبشهای مقاومت و همچنین حضور نظامی آمریکا در منطقه نیز در دستور کار قرار دارد.
وی در ادامه به اهداف اعلامی آمریکا در آغاز جنگ اشاره کرد و گفت واشنگتن در ابتدا به دنبال تغییر حاکمیت در ایران بود، اما اکنون تمرکز خود را بر جلوگیری از توسعه برنامه هستهای گذاشته است. تحلیلگر آمریکایی اذعان دارد که تحقق این هدف نیز برای واشنگتن ممکن نیست، زیرا ایران بعید است از توان غنیسازی خود صرفنظر کند.
محاسبات غلط آمریکا و بنبست راهبردی
این استاد دانشگاه همچنین با اشاره به ارزیابی نادرست آمریکا و رژیم صهیونیستی از شرایط جنگ، تصریح کرد که «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا و «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر رژیم صهیونیستی تصور میکردند میتوانند با یک حمله سریع و قاطع به پیروزی برسند، اما این محاسبه اشتباه بود.
او افزود: «آنها فکر میکردند با یک عملیات شوک و وحشت میتوانند حاکمیت ایران را ساقط کنند و حتی نیازی به نگرانی درباره تنگه هرمز نخواهد بود، اما این اتفاق رخ نداد.»
مرشایمر در ادامه تأکید کرد که حتی برخی مقامات ارشد آمریکایی از جمله افرادی در سطوح تصمیمگیری نسبت به موفقیت این راهبرد تردید داشتند، اما در نهایت تصمیم به ورود به جنگ اتخاذ شد؛ جنگی که به اذعان او «فاجعهبار» بوده است.
وی در بخش دیگری از این گفتوگو به پیامدهای اقتصادی جنگ اشاره کرد و گفت بسته شدن تنگه هرمز میتواند تبعات سنگینی برای اقتصاد جهانی داشته باشد. به گفته او، افزایش قیمت انرژی و اختلال در صادرات نفت و کالاهای اساسی میتواند اقتصاد بینالمللی را با بحران جدی مواجه کند و حتی برخی تحلیلگران از خطر رکودی مشابه دهه ۱۹۳۰ سخن میگویند.
«ایرانیها تا مغز استخوان ملیگرا هستند»
این تحلیلگر آمریکایی تصریح کرد که همین نگرانیها باعث شده رئیسجمهور آمریکا به دنبال کاهش تنش و تمدید آتشبس باشد، چرا که هرگونه حمله مجدد به ایران میتواند به بسته شدن کامل مسیرهای حیاتی انرژی منجر شود.
مرشایمر با اشاره به تواناییهای نظامی ایران گفت تهران همچنان از ظرفیت بالایی برای حمله برخوردار است و میتواند زیرساختهای حیاتی کشورهای منطقه را هدف قرار دهد؛ موضوعی که میتواند پیامدهای بسیار گستردهای داشته باشد.
وی در جمعبندی اظهارات خود تأکید کرد: «ایرانیها تا مغز استخوان ملیگرا هستند و ایالات متحده و اسرائیل را تهدیدی وجودی میدانند؛ بنابراین تا آخرین نفر خواهند جنگید و هرگز تسلیم نمیشوند.»
او در پایان با بیان اینکه آمریکا هیچ راهبردی برای پیروزی در این جنگ ندارد، تصریح کرد که ادامه مسیر نظامی نهتنها به نتیجه نخواهد رسید، بلکه هزینههای بیشتری به همراه خواهد داشت و بهترین گزینه، پایان سریع درگیری از طریق راهحلهای دیپلماتیک است.