نورنیوز-گروه اقتصادی: آمریکا و اروپا با بحرانی جدید مواجه شدهاند که نه در صدر اخبار، بلکه در مخازن سوخت کامیونها و ماشینآلات کشاورزی ریشه دارد: بحران گازوئیل.
روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی از جک اوویگ، خبرنگار ارشد خود در بخش انرژی، پرده از واقعیتی برداشته که سیاستمداران کمتر به آن اشاره میکنند. عنوان این گزارش انتخاب هوشمندانهای دارد: چرا گازوئیل به مشکل اقتصادی بسیار بزرگتری نسبت به بنزین تبدیل شده است.
ارقامی که شوکآورند
بر اساس دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، میانگین قیمت هر گالن گازوئیل حدود ۴۵ درصد افزایش یافته، در حالی که این رقم برای بنزین معمولی ۳۵ درصد بوده است.
پیشبینی میشود میانگین قیمت گازوئیل در این ماه به بیش از ۵.۸۰ دلار در هر گالن برسد، در مقابل ۴.۳۰ دلار برای بنزین.
اما عددها فقط بخشی از ماجرا هستند. فراتر از ارقام، ساختار پالایشگاههای خلیج فارس است که این بحران را به یک معمای لاینحل تبدیل کرده است.
دلاری که هیچکس ندارد
نیویورک تایمز به نقل از تحلیلگران تأکید میکند که قبل از جنگ، پالایشگاههای خلیج فارس برای صادرات طراحی شده بودند؛ با این تفاوت کلیدی که آنها گازوئیل و سوخت جت بسیار بیشتری نسبت به بنزین تولید میکردند.
حالا که این حجم عظیم از بازار جهانی خارج شده، سؤال این است که چه کسی جای خالی آن را پر میکند؟
هیچ کشور دیگری ظرفیت جبران این ضرر را ندارد
جو دِلارا، استراتژیست انرژی جهانی در رابوبانک، در گفتوگو با نیویورک تایمز توضیح داد که دقیقاً به همین دلیل است که قیمت گازوئیل بیش از دو برابر میشود. شما با کمبود گازوئیل، کمبود سوخت جت و کمبود نفت کوره روبرو هستید.
تأثیری که به بشقاب غذای آمریکاییها میرسد
اهمیت گازوئیل فراتر از باک کامیونهاست. نیویورک تایمز هشدار میدهد که این سوخت، چرخهای اقتصاد را میچرخاند: از تراکتورهای کشاورزی و کمباینها گرفته تا ژنراتورهای صنعتی و ماشینآلات ساختمانی.
هر افزایش قیمت گازوئیل به معنای افزایش هزینه حمل غذا، مصالح ساختمانی، پوشاک و تمام کالاهایی است که یک خانواده آمریکایی روزانه به آنها نیاز دارد.
در شرایطی که بانکهای مرکزی سراسر جهان در حال جنگ با تورم هستند، یک جهش دیگر در قیمت گازوئیل میتواند زنجیره تأمین را از مسیر خارج کند و همین ماههای آینده، تورم را دوباره به اوج بازگرداند.
بحران گازوئیل فقط یک آمار نیست؛ واقعیتی است که نشان میدهد جنگ با ایران، اقتصاد جهانی را نه از مسیر نفت خام، که از نقطهضعف پالایشگاهی آن غافلگیر کرده است.