نورنیوز-گروه اقتصادی:در شرایطی که تجربه جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان بار دیگر اهمیت امنیت زنجیره تأمین را برجسته کرده، سازمان توسعه تجارت ایران اعلام کرده است که ۱۰ مسیر تجاری جایگزین برای مواقع اضطرار شناسایی و طراحی شده است.
به گفته امیر روشنبخش، معاون ارتقای کسبوکارهای بینالمللی این سازمان، هدف از این اقدام آن است که اگر مسیرهای اصلی تجاری دچار اختلال شوند، واردات کالاهای حیاتی از جمله غذا، دارو، تجهیزات پزشکی و نهادههای تولید متوقف نشود.
روشنبخش با اشاره به عملکرد تجارت خارجی ایران در شش ماه نخست سال ۱۴۰۴ گفته است که با وجود شرایط جنگی، تجارت کشور افت معناداری نداشته و جریان مبادلات خارجی ادامه یافته است.
وی همچنین موافقتنامه تجارت آزاد ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا را یکی از عوامل مهم در حفظ و تقویت تجارت خارجی دانسته و گفته است:تجارت ایران با این اتحادیه در سال گذشته رشد قابل توجهی داشته است.
این مقام مسئول تاکید کرد:ایران باید بیش از گذشته بر مسیرهای آسیای مرکزی و بازارهای عضو اوراسیا تمرکز کند تا بتواند بخشی از نیازهای اساسی خود را از این مسیرها تأمین کند.
در همین زمینه، گزارشهای منتشرشده در رسانههای اقتصادی نیز نشان میدهد دولت در دوران جنگ ۱۲ روزه و رمضان، مجموعهای از اقدامات حمایتی برای جلوگیری از اختلال در بازار کالاهای اساسی اجرا کرده است؛ از جمله تأمین ارز واردات، کاهش بوروکراسی گمرکی، تسهیل ترخیص کالاها، بازگشت ارز ترجیحی برای واردات برخی نهادهها و لغو موقت ممنوعیت واردات در فصل برداشت.
همزمان، مقامهای وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت جهاد کشاورزی نیز بارها اعلام کردهاند که در تأمین کالاهای اساسی کشور مشکلی وجود ندارد.
به گفته این مقامها، ذخایر و سازوکارهای تأمین بهگونهای مدیریت شده که نیاز بازار بدون تنش تأمین شود. با این حال، سازمان توسعه تجارت تأکید دارد که سیاستگذاری صرفاً نباید به شرایط عادی محدود بماند و لازم است کشور برای سناریوهای بحران نیز مسیرهای جایگزین مشخص داشته باشد.
در این چارچوب، پاکستان نیز بهعنوان یکی از مسیرهای امن و قابل اتکا برای تجارت و ترانزیت کالا مطرح شده است.
روشنبخش گفته است این کشور میتواند در تأمین اقلامی مانند برنج و گوشت نقش مهمی ایفا کند. افزون بر آن، سازمان توسعه تجارت مسیرهای جدیدی را برای جایگزینی کریدورهای جنوبی در نظر گرفته است تا هم هزینه تجارت کاهش یابد و هم آسیبپذیری کشور در زمان بحران کمتر شود.
از سوی دیگر، تجربه دوران جنگ اخیر نشان داد که تمرکززدایی در تصمیمگیری تجاری نیز میتواند نقش مؤثری در مدیریت بازار داشته باشد.
به گفته روشنبخش، در دوره بحران، بخشی از اختیارات به استانداران تفویض شد تا استانها بتوانند نیازهای خود را سریعتر تأمین کنند.
وی میگوید: این اقدام باعث شد در هیچ نقطهای از کشور کمبود جدی در حوزه کالاهای اساسی، سوخت و نیازهای تولید و صنعت ایجاد نشود.
در مجموع، آنچه از اظهارات مقامهای دولتی و گزارشهای رسانهای برمیآید این است که سیاست تجاری ایران در حال حرکت به سمت تنوع مسیر، تنوع بازار و آمادگی اضطراری است؛ سیاستی که هدف آن، حفظ پایداری تأمین کالاهای حیاتی در شرایط جنگ، بحران و اختلالهای منطقهای است.