ادامه جنگ ایران اقتصاد جهانی را با خطر رکود روبرو می کند

نورنیوز- گروه اقتصادی: صندوق بین‌المللی پول (IMF) با انتشار آخرین گزارش چشم‌انداز اقتصادی خود هشدار داد که در صورت تشدید جنگ ایران و ادامه بالا بودن قیمت نفت بالای 100 دلار برای هر بشکه تا سال 2027، اقتصاد جهانی در آستانه رکود قرار خواهد گرفت.

این هشدار در حالی مطرح شد که مقامات مالی جهان در اجلاس بهاره صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در واشنگتن گردهم آمده‌اند و بحران خاورمیانه به نگرانی اصلی آنها تبدیل شده است.

صندوق بین‌المللی پول سه سناریو برای رشد اقتصادی جهان پیش‌بینی کرده است: «ضعیف»، «بدتر» و «شدید»، که بسته به نحوه پیشرفت جنگ ایران متغیر خواهد بود.

سناریوی خوشبینانه موسوم به «مرجع» فرض می‌کند که جنگ ایران کوتاه‌مدت خواهد بود. در این حالت، رشد واقعی تولید ناخالص داخلی جهانی برای سال 2026 به 3.1 درصد کاهش می‌یابد که 0.2 واحد درصد کمتر از پیش‌بینی قبلی صندوق در ژانویه است.

در این سناریو، میانگین قیمت نفت برای کل سال 2026 حدود 82 دلار در هر بشکه پیش‌بینی شده است، که کاهش قابل توجهی نسبت به قیمت‌های اخیر حدود 100 دلار برای نفت برنت محسوب می‌شود.

بدون وقوع بحران خاورمیانه، صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی می‌کرد رشد جهانی به 3.4 درصد افزایش یابد، با توجه به رونق سرمایه‌گذاری در فناوری، کاهش نرخ بهره، کاهش تعرفه‌های آمریکا و حمایت‌های مالی در برخی کشورها.

سناریوی نامطلوب: کاهش رشد تا 2.5 درصد

در سناریوی «نامطلوب»، که جنگ طولانی‌تری را پیش‌بینی می‌کند و قیمت نفت امسال حدود 100 دلار و در 2027 حدود 75 دلار خواهد بود، رشد اقتصادی جهانی به 2.5 درصد کاهش می‌یابد. این در حالی است که پیش‌بینی صندوق در ژانویه برای سال 2026، کاهش قیمت نفت تا حدود 62 دلار بود.

سناریوی شدید: خطر رکود جهانی

بدترین سناریو که موسوم به «شدید» است، جنگی طولانی و عمیق با افزایش شدید قیمت نفت را در نظر می‌گیرد که باعث اختلال گسترده در بازارهای مالی و شرایط مالی سخت‌تر شده و رشد جهانی را به 2 درصد کاهش می‌دهد. صندوق بین‌المللی پول هشدار داده است که چنین وضعیتی نزدیک به رکود جهانی خواهد بود. از سال 1980، رشد اقتصادی تنها چهار بار پایین‌تر از این سطح بوده که دو مورد آن در سال 2009 پس از بحران مالی و در سال 2020 در دوران همه‌گیری کرونا رخ داده است.

در این سناریو، برخی کشورها وارد رکود کامل خواهند شد و قیمت نفت میانگین 110 دلار در سال 2026 و 125 دلار در 2027 خواهد بود. ادامه این سطح قیمت‌ها انتظارات تورمی را تقویت کرده و باعث افزایش فشار برای افزایش دستمزدها و قیمت‌ها خواهد شد.

پیامدهای سیاست پولی

صندوق بین‌المللی پول هشدار داد که تغییر انتظارات تورمی ممکن است بانک‌های مرکزی را مجبور کند برای کاهش تورم، سیاست‌های انقباضی شدیدی اعمال کنند که فشار بیشتری نسبت به سال 2022 ایجاد خواهد کرد. با این حال، در صورت افزایش کوتاه‌مدت قیمت انرژی، بانک‌های مرکزی ممکن است نرخ بهره را ثابت نگه دارند و به نوعی سیاست پولی تسهیلی اعمال کنند، به شرطی که انتظارات تورمی تثبیت شده باقی بماند.

در سناریوی شدید، تورم جهانی در سال 2026 بیش از 6 درصد خواهد بود، در حالی که در خوشبینانه‌ترین سناریو حدود 4.4 درصد پیش‌بینی شده است، که پایه پیش‌بینی‌های رشد منطقه‌ای و کشوری صندوق برای سال 2026 محسوب می‌شود.