نورنیوز-گرو بین الملل: «فدریکا موگرینی» مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا در گفتوگو با شبکه خبری سیانان با اشاره به ماهیت روند مذاکرات پیشین میان ایران و ایالات متحده، بر پیچیدگی این روند و برتری فنی تیم ایرانی تأکید کرد.
موگرینی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ موسوم به برجام، گفت این توافق بهطور کامل اجرا شده و تعهدات هستهای ایران نیز مورد راستیآزمایی قرار گرفته بود، اما «دونالد ترامپ» آن را نقض کرد. وی وضعیت کنونی را «یک مشکل خودساخته» از سوی آمریکا دانست و تأکید کرد این جنگ اساساً نباید آغاز میشد.
او در ادامه با اشاره به شرایط فعلی مذاکرات اظهار کرد که عناصر اساسی لازم برای موفقیت در این روند وجود ندارد. به گفته موگرینی، نخستین مشکل، نبود شفافیت درباره دامنه مذاکرات و اهداف اصلی ایالات متحده است، بهگونهای که مشخص نیست چه موضوعاتی روی میز قرار دارد و هدف نهایی واشنگتن چیست.
این دیپلمات اروپایی همچنین با تأکید بر ماهیت پیچیده پرونده هستهای ایران، گفت دستیابی به برجام نتیجه ۱۲ سال مذاکره و انباشت دانش فنی و سیاسی بوده است، اما چنین روندی در مذاکرات کنونی مشاهده نمیشود.
موگرینی در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت «احترام» در روند مذاکرات تأکید کرد و گفت هرچه سطح اعتماد میان طرفها کمتر باشد، اهمیت اعتماد به فرآیند مذاکره بیشتر میشود؛ فرآیندی که باید شفاف، قابل پیشبینی و مبتنی بر هدفی مشترک باشد.
وی همچنین تصریح کرد که فشار، چه اقتصادی و چه نظامی، ممکن است در برخی شرایط لازم باشد، اما بهتنهایی هرگز در هیچ مذاکرهای کارساز نیست، بهویژه در قبال ایران. به اذعان او، ایران کشوری با جمعیت ۹۰ میلیونی، تاریخی دیرینه، فرهنگی عمیق و غرور ملی است و از همین رو، نخستین انتظار ایرانیان در مذاکرات، برخورد محترمانه است.
«هرگز یک ایرانی را تهدید نکنید»
موگرینی با اشاره به تجربه مذاکرات وین در سال ۲۰۱۵، خاطرنشان کرد که طرف ایرانی بهشدت نسبت به تهدید حساس است و خاطرهای از مذاکرات برجام را یادآور شد که در آن «جواد ظریف» وزیر خارجه وقت ایران فریاد زده بود که «هرگز یک ایرانی را تهدید نکنید» و از جلسه خارج شده بود. موگرینی تأکید کرد که ایرانیها هم از نظر فنی و هم دیپلماتیک مذاکرهکنندگانی بسیار ماهر هستند.
او در ادامه تأکید کرد که ایران در مذاکرات کنونی از یک «مزیت عینی» برخوردار است، چرا که هیئت مذاکرهکننده این کشور دارای دانش فنی عمیق و حافظه تاریخی از روند مذاکرات گذشته است. به گفته وی، وزیر امور خارجه کنونی ایران در مذاکرات سالهای گذشته نیز حضور داشته و این امر باعث شده تیم ایرانی شناخت کاملی از جزئیات فنی، چه در حوزه هستهای و چه در زمینه تحریمها، داشته باشد.
وی همچنین به غیبت جامعه بینالمللی در روند فعلی مذاکرات اشاره کرد و گفت برخلاف برجام که تحت نظارت شورای امنیت سازمان ملل و با مشارکت قدرتهای جهانی شکل گرفت، در مذاکرات کنونی این نقش کمرنگ شده است. به گفته او، ایالات متحده عملاً جامعه بینالمللی را از این روند کنار گذاشته است.
موگرینی تأکید کرد که حضور جامعه بینالمللی نهتنها برای دستیابی به توافق، بلکه برای اجرای آن نیز ضروری است، چرا که اجرای چنین توافقی نیازمند همکاری گسترده فنی و سیاسی در حوزههای مختلف است.
وی با اشاره به اینکه توافق هستهای یک «معامله ساده» نیست، گفت این روند به سطح بالایی از پیچیدگی نیاز دارد که در حال حاضر در مذاکرات دیده نمیشود.
مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پایان با بیان اینکه ایران همچنان علاقهمند به دستیابی به توافق است، افزود تجربه گذشته نشان داده که تهران به تعهدات خود پایبند بوده، اما بهدلیل خروج آمریکا از برجام، از منافع اقتصادی کامل آن بهرهمند نشده است.
به گفته موگرینی، در هر توافق احتمالی جدید باید مشوقهای اقتصادی بهگونهای طراحی شود که منافع ایران تضمین شده و امکان خروج یکجانبه از توافق برای طرفها دشوارتر شود. وی همچنین بر ضرورت مشارکت مجدد جامعه بینالمللی، بهویژه کشورهای اروپایی، در این روند تأکید کرد.