نورنیوز- گروه اقتصادی: بر اساس گزارش اکونومیست، صندوقهای ثروت ملی شش عضو شورای همکاری خلیج فارس که مجموعاً بیش از ۵ تا ۶ تریلیون دلار دارایی جهانی را مدیریت میکنند، اکنون در معرض شدیدترین فشارهای مالی تاریخ خود قرار گرفتهاند. این صندوقها که از سال ۲۰۲۱ بیش از ۴۳۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری کردهاند، حالا با واقعیت تلخ جنگ مواجه شدهاند: داراییهای آنها در بخشهایی مثل هوش مصنوعی، باشگاههای فوتبال و املاک، عمدتاً غیرنقدشونده هستند و فروش آنها در شرایط بحران تقریباً غیرممکن است.
۲۵ میلیارد دلار خسارت و رکود قریبالوقوع
حملات تلافیجویانه ایران به متحدان آمریکا در منطقه، دستکم ۲۵ میلیارد دلار به زیرساختهای نفت و گاز خلیج فارس خسارت زده است. کارشناسان هشدار میدهند اگر جنگ دو ماه ادامه یابد، هزینه تعمیرات و بازسازی ممکن است از ۱۰۰ میلیارد دلار فراتر رود. سازمان مشاوره اکسنچر نیز برآورد کرده برای ساخت خطوط لوله جایگزین و کاهش وابستگی به تنگه هرمز که اکنون عملاً در کنترل ایران است، به ۳۰ تا ۵۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری جدید نیاز است.
پیشبینیهای اقتصادی نیز فاجعهبار است. آکسفورد اکونومیکس نرخ رشد تولید ناخالص داخلی کل کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را ۴.۶ واحد درصد کاهش داده و پیشبینی کرده است اقتصاد این منطقه در سال ۲۰۲۶ با ۰.۲- درصد رشد، وارد رکود خواهد شد. صندوق بینالمللی پول نیز هشدار داده ادامه جنگ و قیمتهای بالای انرژی میتواند اقتصاد جهانی را به رکود نزدیک کند.
رویاهای توسعه به تعویق افتاد
در داخل کشورهای خلیج فارس، اقتصاد داخلی نیز فلج شده است. صنعت گردشگری منطقه که در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۱۲۰ میلیارد دلار درآمد داشت، اکنون با کاهش ۸ تا ۱۹ میلیون گردشگر و از دست رفتن ۱۳ تا ۳۲ میلیارد دلار درآمد مواجه است.
پروژههای عظیم توسعهای مانند «مکعب» عربستان (Mukaab) متوقف شده و «لاین» در نئوم نیز به تعویق افتاده است. در قطر، حملات به زیرساختهای LNG در راس لفان، ۱۷ تا ۲۰ درصد از ظرفیت تولید این کشور را نابود کرده و بازگشت به شرایط عادی ۳ تا ۵ سال طول خواهد کشید که سالانه ۲۰ میلیارد دلار هزینه در بر خواهد داشت.
افزایش هزینههای نظامی و فشار بر متحدان آمریکا
کشورهای خلیج فارس برای مقابله با حملات ایران، مجبور به افزایش بیسابقه هزینههای دفاعی شدهاند. در امارات متحده عربی، هر یک دلار هزینه ایران برای حملات، بین ۱۵ تا ۳۵ دلار هزینه پدافندی برای این کشور در پی داشته است.
سه کشور عربی ناشناس نیز به دلیل کاهش درآمدهای نفتی، حملونقل، گردشگری و افزایش هزینههای دفاعی، با محدودیت شدید بودجه مواجه شده و سرمایهگذاریهای خارجی خود را مورد بازبینی قرار دادهاند. پولیتیکو نیز فاش کرده که سرمایهگذاران خلیج فارس به واشنگتن هشدار دادهاند که ممکن است «ظرف چند هفته» مجبور به بازگرداندن دهها میلیارد دلار سرمایه از آمریکا شوند.
متحدان آمریکا قربانی جنگ شدند
اکونومیست در پایان تحلیل خود نتیجهگیری میکند که جنگ با ایران، زندگی متولیان ثروتهای نفتی خاورمیانه را به شدت پیچیده کرده است. آنها اکنون بین دو گزینه دشوار گیر افتادهاند: ادامه سرمایهگذاریهای جهانی یا تخصیص منابع هنگفت به بازسازی اقتصاد داخلی. در این میان، خشم فزایندهای در کشورهای خلیج فارس نسبت به واشنگتن شکل گرفته است. یک تایتان تجاری اماراتی مستقیماً از ترامپ پرسید: «چه کسی به شما اختیار داد منطقه ما را به جنگی با ایران بکشانید؟ آیا قبل از کشیدن ماشه، خسارت جانبی را محاسبه کردید؟». پاسخ روشن است: ایران در این میدان نه تنها در برابر آمریکا، که در برابر ائتلاف منطقهایاش نیز پیروز شده است.