اقدام آمریکا علیه ایران با منشور سازمان ملل مغایرت دارد

نورنیوز-گروه بین الملل: این دانشمند علوم سیاسی و استاد سابق دانشگاه هاروارد آمریکا در گفت وگویی افزود: دولت ترامپ با حمله ناموفق علیه ایران، خود را در یک بن‌بست قرار داده و بشدت در تلاش است راهی برای خروج از وضعیتی پیدا کند که خود در آن گرفتار شده است.

وی تصریح کرد: اعمال محاصره دریایی اعلام‌شده از سوی ایالات متحده منجر به وخامت بیشتر اوضاع اقتصادی جهان می‌شود. این اقدامات نه تنها مستقیما بر کشورهای درگیر تاثیر می‌گذارد، بلکه منجر به تقویت روابط بین کشورهایی شده است که ایالات متحده آنها را دشمن خود می‌داند.

این تحلیلگر مسایل سیاسی و بین المللی افزود: ایران بر اساس حقوق جنگ دریایی استدلال محکمی دارد؛ این کشور، یک دولت مستقل است که از منافع خود در برابر حمله‌ای بدون تحریک و غیرموجه محافظت می‌کند و ایالات متحده آشکارا ماده ۲(۴) منشور ملل متحد را نقض می‌کند.

دکتر «ویلمر جی. لئون» (Wilmer J. Leon III) از نویسندگان کتاب «سرنوشت دموکراتیک و ناحیه کلمبیا» است که جدیدترین کتاب او «سیاست از دیدگاهی دیگر: تفسیر و تحلیل درباره نژاد، جنگ، اخلاق و چشم‌انداز سیاسی آمریکا» نام دارد.

مشروح مصاحبه ایرنا با او پس از جنگ ۴۰ روزه رمضان علیه ایران به شرح زیر است:

* سوال: آغاز محاصره دریایی ایران و تلاش‌ها برای جلوگیری از تردد دریایی به بنادر ایران و از بنادر ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا این اقدام، نقض جدی اصول اساسی قانون دریاها، نقض آشکار ممنوعیت تهدید یا استفاده از زور طبق ماده ۲(۴) منشور سازمان ملل متحد و همچنین نقض حاکمیت و تمامیت ارضی ایران نیست؟

- لئون: دولت ترامپ با آخرین حمله ناموفق علیه ایران، خود را در یک بن‌بست قرار داده است. این دولت به شدت در تلاش است راهی برای خروج از وضعیتی پیدا کند که خود در آن گرفتار شده است.

دولت آمریکا همچنان از مذاکره با ایران سخن می‌گوید، اما در واقع به دنبال تسلیم شدن است. اما از آنجا که ترامپ، بدنه دیپلماتیک وزارت امور خارجه را به‌شدت تضعیف کرده است، او از مشاوره‌های ضعیفی از سوی افراد چاپلوس و سودجو مانند جرد کوشنر و استیو ویتکاف بهره می‌برد. افرادی که به ترامپ مشاوره می‌دهند و شخص ترامپ، درک درستی از تاریخ و یا فرهنگ مردمی که با آن‌ها در تعامل هستند ندارند. ایران قرار نیست تسلیم شود.

دشوار است که ایالات متحده بتواند موضع خود را در خصوص محاصره تنگه بر پایه «کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره حقوق دریاها» (UNCLOS) بنا کند، زیرا ایالات متحده این معاهده را تصویب یا امضا نکرده است و ایران نیز همین‌طور. این موضوع، بحث را به حقوق بین‌الملل عرفی سوق می‌دهد، که به کشورها آزادی عمل بیشتری در آب‌های سرزمینی خود می‌دهد.

به نظر من، ایران بر اساس حقوق جنگ دریایی استدلال محکمی دارد؛ این کشور یک دولت مستقل است که از منافع خود در برابر حمله‌ای بدون تحریک و غیرموجه محافظت می‌کند. ایالات متحده آشکارا ماده ۲(۴) منشور ملل متحد را نقض می‌کند.

* سوال: با توجه به افزایش قیمت جهانی نفت و بحران انرژی در جهان در پی جنگ میان ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران، آیا این اقدام ایالات متحده موجب تشدید بیشتر اوضاع نخواهد شد؟

- لئون: بله، اقدام ایالات متحده منجر به وخامت بیشتر اوضاع می‌شود. کاملاً آشکار شده است (نه اینکه کسی تعجب کند) که نمی‌توان به ایالات متحده اعتماد کرد که به توافقاتی که منعقد می‌کند، پایبند باشد.

این اقدامات، نه تنها مستقیما بر کشورهای درگیر تاثیر می‌گذارد، بلکه منجر به تقویت روابط بین کشورهایی شده است که ایالات متحده آنها را دشمن خود می‌داند (چین، روسیه، ایران). همچنین، این اقدامات موجب افزایش تنش میان ایالات متحده و برخی از متحدانش (از جمله اسپانیا، فرانسه، ایتالیا و غیره) شده است.

رئیس آژانس بین‌المللی انرژی همچنین هشدار داده است که اروپا تنها حدود شش هفته ذخیره سوخت هواپیما در اختیار دارد. اگر اروپا با کمبود سوخت هواپیما مواجه شود، این امر چه تاثیری بر سفرهای بین‌المللی خواهد داشت.
نمی‌توان گفت که این صرفا یک جنگ، درگیری و بحران گسترده است که به انتخاب خود آمریکا شکل گرفته است. این اتفاق نباید رخ می‌داد. ترامپ تصمیم گرفت (با ترغیب و تحریک نتانیاهو) جنگی را آغاز کند تا به توافقی با ایران که از قبل وجود داشت، دست یابد.
ترامپ تصمیم گرفته است تنگه را مسدود کند؛ تنگه‌ای که پیش از آنکه او (با تحریک نتانیاهو) تصمیم به حمله به ایران بگیرد، باز بود.

* سوال: این اقدام ایالات متحده، همانند جنگی که آغاز کرد، نقض حقوق کشورهای ثالث و تجارت دریایی مشروع طبق قوانین بین‌المللی محسوب می‌شود؟

- لئون: قطعا. ایالات متحده به‌وضوح ناقض ماده ۲(۴) منشور ملل متحد است که تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشور را ممنوع می‌کند اما مهم است به یاد داشته باشیم که این همان کاری است که ایالات متحده،انگلستان و اسرائیل از سال ۱۹۵۳ و از زمان کودتا علیه محمد مصدق در قبال ایران انجام داده‌اند.

ایالات متحده و اسرائیل نمی‌توانند ادعا کنند که تحت قانون دفاع از خود (ماده ۵۱) قرار دارند، زیرا حملات ایالات متحده و اسرائیل به وضوح بی‌دلیل است. تهدیدهای ترامپ برای نابودی نیروگاه‌ها، پل‌ها و زیرساخت‌های حیاتی، نقض قوانین بین‌المللی بشردوستانه است. این حملات همچنین به‌عنوان «مجازات جمعی» تلقی می‌شوند.

 حمله مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران که در پی آن آیت الله خامنه ای رهبر انقلاب اسلامی در همان روز نخست به شهادت رسیدند ، از نهم اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) در حالی که مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری برخی کشورهای منطقه در حال انجام بود، آغاز شد.

سرانجام، جنگ ۴۰ روزه رمضان، بامداد چهارشنبه به وقت تهران (۱۹ فروردین ۱۴۰۵ شمسی و سه شنبه شب به وقت شرق آمریکا برابر با ۷ آوریل ۲۰۲۶ ) با توافق طرفین بر سر آتش بس دو هفته ای با میانجیگیری پاکستان برای انجام مذاکرات به منظور پایان دادن این جنگ و صلح دائمی متوقف شد و مذاکرات میان تهران – واشنگتن روز شنبه (۲۲ فروردین ماه ۱۴۰۵ برابر با ۱۱ آوریل ۲۰۲۶) در اسلام آباد پاکستان به ریاست «محمد باقر قالیباف» رئیس مجلس شورای اسلامی ایران بر هیات ایرانی و نیز «جی دی ونس» معاون رئیس جمهوری آمریکا بر هیات آمریکایی برگزار شد اما بدون دستیابی به توافق به پایان رسید.

رئیس جمهوری آمریکا در پی خروج از این بحران از طریق راهکاری دیپلماتیک است و با تکرار ادعاهایی مبنی بر اینکه «آن‌ها (ایران) به‌شدت مشتاق دستیابی به توافق هستند»، گفته است که گفت‌وگوها با ایران می‌تواند در پاکستان ادامه یابد.