نورنیوز-گروه اقتصادی: معاملات سهام از نهم اسفند 1404 و همزمان با حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشور بسته شد و با گذشت بیش از 40 روز از آغاز جنگ و با وجود اعلام آتشبس دو هفتهای، تعطیلی بازار همچنان ادامه دارد. این در شرایطی است که بسیاری از سهامداران امیدوار هستند، بازار دستکم از ابتدای اردیبهشت بازگشایی شود تا بتوانند به نقدکردن سهام برای رفع نیازهای ریالی و هزینهای خود اقدام کنند.
بررسی پیامهای دریافتی هم بیانگر انتظار رو به افزایش سهامداران برای بازگشایی بازار سهام است؛ با این حال، سازمان بورس تاکنون تصمیمی مبنی بر بازگشایی معاملات سهام اعلام نکرده است. در این بین، کارشناسان نظرات متفاوتی در خصوص بازگشایی بازار سهام دارند؛ بعضی از کارشناسان معتقدند در صورت وجود شرایطی مشخص، امکان بازگشایی بازار وجود دارد، اما برخی دیگر معتقدند با توجه به وجود ابهامات سیاسی در کشور، بهتر است بازار با هدف صیانت از دارایی سهامداران و ناشران تا زمان تثبیت شرایط همچنان تعطیل بماند.
6 تن از کارشناسان بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز سایه روشن بازگشایی بازار در شرایط فعلی را بررسی کردهاند.
مهدی سوری: پیش از بازگشایی بازار سهام باید برآورد درستی از میزان خسارتها وجود داشته باشد
مهدی سوری، کارشناس بازار سرمایه در این باره گفت: « با توجه به اینکه هنوز شرکتهای آسیب دیده در جنگ اعلام دقیقی از خسارتهایی که به آنها وارد شده، نداشتهاند، معاملات بورس قاعدتا نمیتواند به صورت عادلانه انجام گیرد؛ زیرا عدم تقارن اطلاعاتی وجود دارد. عدهای از میزان خسارات شرکتها مطلع هستند و عدهای بی خبر؛ بنابراین ابتدا باید برآورد درستی از میزان خسارتها وجود داشته باشد.»
سوری تشریح کرد: «ابتدا شرکتهای آسیب دیده باید افشاگری کنند و بعد، شرکتهایی که آسیب مستقیم ندیدهاند، اما تحت تاثیر شرکتهای خسارتدیده هستند شفافسازی کنند و در نهایت بسته حمایتی دولت مشخص شود. پس از این اقدامات است که سازمان بورس باید برای بازگشایی بازار سهام دست به کار شود.»
بهمن فلاح: بهتر است تا مشخص شدن کامل وضعیت کشور و پایان یافتن آتشبس، بازار سهام تعطیل باشد
بهمن فلاح، دیگر کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: «با توجه به اینکه آتشبس موقت دوهفتهای هنوز متزلزل است، طبیعتا بازگشایی بازار سهام نیز پایدار نخواهد بود و این وضعیت میتواند اضطراب مجددی ایجاد کرده و به بورس آسیب بزند.»
او ادامه داد: « بنابراین ترجیح ما بر این است که تا مشخص شدن کامل وضعیت اقتصادی، اجتماعی، نظامی و سیاسی و پایان یافتن آتشبس، بازار سهام متوقف بماند.» فلاح تاکید کرد: «تجربه پس از جنگ 12 روزه نشان میدهد که با تخصیص منابع اعتباری یا دائمی میتوان شرایط را مدیریت و اقدام به بازگشایی بازار کرد.»
برزو حقشناس: تا زمانی که وضعیت ریسکها و آتشبس به طور قطعی تعیین تکلیف نشود بازگشایی بازار سهام به صلاح نیست.
برزو حقشناس، دیگر کارشناس بازار سرمایه نیز در خصوص بازگشایی بازار سهام بیان کرد: «در شرایطی که فقط آتشبس اتفاق افتاده باشد، بازگشایی بازار به صلاح نیست؛ زیرا باید وضعیت ریسکها مشخص شود.»
حقشناس ادامه داد: «تا زمانی که ریسک جنگ و احتمال از سرگیری حمله نظامی وجود داشته باشد، حتی در صورت بازگشایی، بازار سرمایه با صف فروش مواجه میشود؛ بنابراین تا زمانی که وضعیت ریسکها و آتشبس به طور قطعی تعیین تکلیف نشود بازگشایی بازار سهام به صلاح نیست.»
او افزود: «همچنین شرکتها نیز باید میزان خسارات وارده در جنگ 40 روزه را کاملا شفافسازی کنند و سهامداران را در جریان وضعیت خود قرار دهند؛ در این شرایط میتوان اقدام به بازگشایی بازار کرد.»
عظیم ثابت: اکثر کارشناسان در این شرایط مخالف بازگشایی بازار سهام هستند
عظیم ثابت، دیگر کارشناس بازار سرمایه گفت: «صحبتهایی که در خصوص بازگشایی بازار سهام گفته میشود، در حد گمانهزنی است؛ زیرا ریسک سیستماتیک بازار کاملا به نتیجه نهایی درگیریها، یعنی صلح پایدار یا تمدید آتشبس، وابسته است.»
او ادامه داد: «بنابراین، سازمان بورس باید گزارشهای کاملی ارائه دهد و ما نیز باید صبر کنیم تا ثبات و پایداری وضعیت کلی سیاسی و اقتصادی کشور مشخص شود، سپس تصمیم نهایی گرفته شود.»
این کارشناس بازار سرمایه گفت: «سازمان بورس با توجه به مبانی مختلف سنجش و مشورت با کارشناسان و نهادهای مالی، تصمیم نهایی را بر اساس نظر شورای عالی بورس خواهد گرفت و اکثر کارشناسان در این شرایط مخالف بازگشایی بازار سهام هستند.»
آرش شهریاری: سازمان بورس با ابزارهایی که در اختیار دارد، مانند «اوراق تبعی» و حمایت صندوقهای حقوقی، میتواند تا حد زیادی از بدنه بازار در برابر شایعات و هیجانات ناشی از جنگ حمایت و اقدام به بازگشایی بازار سهام کند
آرش شهریاری کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: «اگر آتشبس ادامهدار باشد، قطعا میتوان با تدوین سازوکارهای مناسب، بازار سهام را مدیریت کرد و بازگشایی آن به بهبود وضعیت کمک میکند.»
شهریاری افزود: « شرکتهای پتروشیمی و فولادی که وضعیت آنها هنوز شفاف نیست، نیازمند اطلاعرسانی دقیق درباره تاثیرات جنگ بر عملکردشان هستند.»
او گفت: «با این حال، هرچه زمان بگذرد، ابهامات بیشتر شده و شرایط پیچیدهتر میشود؛ بنابراین تصمیمگیری سریعتر برای بازگشایی بازار سهام الزامی است، به نظر من سازمان بورس میتوانست حتی قبل از تشدید جنگ و حمله به شرکتهای پتروشیمی و فولادی از ابتدای سال اقدام به بازگشایی بازار کند.»
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: «شایعاتی مبنی بر ادامه آتشبس موقت و جلوگیری از جنگ وحشتناکی که در حال پیشروی سریع بود، وجود دارد؛ بنابراین سازمان بورس با ابزارهایی که در اختیار دارد، مانند «اوراق تبعی» و حمایت صندوقهای حقوقی، میتواند تا حد زیادی از بدنه بازار در برابر شایعات و هیجانات ناشی از جنگ حمایت و اقدام به بازگشایی بازار سهام کند.»
او افزود: «در حال حاضر با بازگشایی بازارهای موازی مانند طلا و فلزات دیگر، بازار سهام نیز میتواند بازگشایی شود و به ثبات اقتصادی در کشور کمک کند.»
سعید مشکات: تا زمانی که شرایط جنگی برطرف نشود نباید اقدام به بازگشایی بازار سهام کرد
سعید مشکات، یکی دیگر از کارشناسان بازار سرمایه گفت: «به نظر من تا زمانی که شرایط جنگی برطرف نشود نباید اقدام به بازگشایی بازار سهام کرد؛ بهویژه در شرایطی که بسیاری از شرکتها آسیب دیدهاند و میزان خسارات آنها هنوز مشخص نیست.»
مشکات ادامه داد: «بنابراین در ابتدا حتما باید اطلاعرسانی رسمی در خصوص وضعیت این شرکتها صورت بگیرد و منابع مالی حمایتی از بورس مشخص باشد تا در شروع بازگشایی شاهد شوک به بازار سهام نباشیم.»
او با تاکید بر این مساله که در شرایط فعلی کشور بازگشایی بازار سهام به صلاح نیست، گفت: «اگر سازمان بورس الان اقدام به بازگشایی بازار کند ما شاهد صفهای سنگین فروش خواهیم بود و هیچ معاملهای هم صورت نخواهد گرفت و تنها باعث افت قیمتها خواهد شد.»
مشکات اضافه کرد: «این مساله میتواند باعث آسیب جدی به بورس شود و مشکلات جدیدی ایجاد کند؛ بنابراین شرایط فعلی اصلا مناسب بازگشایی بورس نیست.»
بررسی آرای کارشناسان نشان میدهد، اغلب فعالان حرفهای بازار سرمایه مخالف بازگشایی معاملات سهام در مقطع کنونی و با توجه به ابهامات موجود هستند. با این حال اما سهامداران نیز از مسدود شدن دارایی خود در بازار سهام و از بین رفتن قابلیت نقدشوندگی آن شکایت دارند؛ بهویژه در شرایط کنونی که بسیاری از مشاغل با تعدیل یا کاهش دستمزد روبرو شدهاند و نیاز به نقدینگی ریالی در جامعه افزایش یافته است.