نورنیوز-گروه اجتماعی: مطالعات متعدد نشان دادهاند که زنان به طور کلی بیشتر از مردان به دردهای مزمن مبتلا میشوند و دردشان مدت بیشتری طول میکشد. با این حال، برخی پزشکان این تفاوت را نادیده میگیرند و آن را به بزرگنمایی یا ضعف تحمل زنان نسبت میدهند.
بر اساس یافته های جدید، سلولهای ایمنی مردان به لطف هورمون تستوسترون، سازوکار بهتری برای خاموشکردن سیگنالهای درد دارند.
جفری لومت (Geoffroy Laumet)، یکی از نویسندگان این مطالعه و دانشیار فیزیولوژی دانشگاه ایالتی میشیگان تأکید میکند: آنچه ما نشان میدهیم این است که این تفاوت ریشه در یک سازوکار واقعی در سلولهای ایمنی دارد. این موضوع ذهنی نیست.
آن گرگوس (Ann Gregus)، استادیار دانشگاه ویرجینیا تِک که در این مطالعه نقشی نداشته، میگوید: این یافتهها نشان میدهد که باید درد زنان را جدیتر گرفت. بسیاری از زنان یاد گرفتهاند دردشان را پنهان کنند، چون اگر نشان دهند، دیگران فکر میکنند نمیتوانند کار کنند یا از خانوادهشان مراقبت کنند.
کشف یک مولکول کلیدی
پژوهشگران در این مطالعه از ۲۴۵ نفر که در تصادفهای تروماتیک (عمدتاً تصادف رانندگی) آسیب دیده بودند، خواستند سطح درد خود را ارزیابی کنند. نتیجه جالب بود: زنان و مردان در روز حادثه درد تقریباً یکسانی داشتند، اما مردان طی سه ماه بعد سریعتر بهبود یافتند.
آزمایش خون نشان داد که مردان سطح بالاتری از مولکولی به نام اینترلوکین-۱۰ دارند که نقش کلیدی در خاموشکردن سیگنالهای درد به مغز ایفا میکند. لومت توضیح میدهد: تستوسترون تولید این مولکول را از گلبولهای سفید (سلولهای ایمنی بدن که با عفونت و التهاب مبارزه میکنند) افزایش میدهد.
تأیید یافتهها در آزمایشهای حیوانی
این نتایج در آزمایشهای حیوانی نیز تأیید شد. پژوهشگران با تزریق مادهای خاص، در بدن موشها التهاب مصنوعی ایجاد کردند. پس از آن، موشهای نر سریعتر از مادهها بهبود یافتند. موشهای نر همچنین از یک برش کوچک جراحی و از استرس ناشی از قرار گرفتن در لوله (شبیهساز استرس تصادف) زودتر بهبود یافتند. در همه این آزمایشها، گلبولهای سفید تولیدکننده اینترلوکین-۱۰ در موشهای نر بسیار فعالتر بودند.
ریشه تکاملی یا تفاوت فردی؟
آن گرگوس معتقد است این یافتهها احتمالاً تفاوتهای تکاملی بین زنان و مردان را منعکس میکند: این پژوهش به مجموعه مطالعاتی اضافه میشود که نشان میدهد مردان از سیستم ایمنی ذاتی (اولین خط دفاعی بدن در برابر میکروبها و آسیبها) خود مؤثرتر از زنان استفاده میکنند.
اما میکل کوراتولو (Michele Curatolo)، استاد دانشگاه واشینگتن که در این مطالعه نقشی نداشته، هشدار میدهد که این تفاوتها قطعی نیستند: آیا این یافته همهچیز را توضیح میدهد؟ فکر نمیکنم. ما یک مسیر جادویی واحد نداریم. مردان هم اغلب دردهای طولانیمدت دارند.
افقهای تازه برای درمان درد زنان
لومت میگوید: این یافتهها میتواند به توسعه درمانهای جدید برای دردهای مزمن در زنان منجر شود؛ برای مثال، چسبهای تستوسترون. درمانهای موضعی (دارویی که روی پوست مالیده میشود و جذب خون نمیشود) از این دست معمولاً عوارض جانبی کمتری نسبت به داروهای سیستمیک (داروهایی که وارد خون میشوند و در کل بدن اثر میکنند) دارند.
وضعیت فعلی درمان دردهای مزمن چندان مطلوب نیست:
مصرف طولانیمدت مُسکنهای معمولی ممکن است به کلیهها یا معده آسیب بزند؛
مواد افیونی که به دلیل اعتیادآور بودن، فقط در موارد شدید و مؤثر نبودن سایر درمانها تجویز میشوند؛
داروهای ضد افسردگی یا ضد تشنج که گاهی برای درد تجویز میشوند، برای بسیاری از بیماران مؤثر نیستند؛
فیزیوتراپی یا طب سوزنی برای برخی کارساز است و برای برخی نه.
گرگوس نتیجه میگیرد: ما بهوضوح به گزینههای جایگزین نیاز داریم.
سخن پایانی
این پژوهش که در مجله سایِنس ایمیونالِجی/ Science Immunology منتشر شده، نشان میدهد که تفاوت در طول مدت درد بین زنان و مردان، ریشه در سیستم ایمنی دارد نه روان. مردان به لطف تستوسترون، سازوکار بهتری برای خاموشکردن سیگنالهای درد دارند. این یافته نه تنها به درک بهتر زیستشناسی درد کمک میکند، بلکه میتواند راه را برای درمانهای جدید و مؤثرتر برای زنان هموار کند.