نورنیوز- گروه بین الملل: آژانس بینالمللی انرژی امروز(سهشنبه) با انتشار گزارش ماهانه خود اعلام کرد که پیشبینیهایش از رشد تقاضا و عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را به طور حاد کاهش داده است.
این نهاد بینالمللی علت اصلی این افت شدید را تشدید جنگ علیه ایران و افزایش بیسابقه آشفتگی در بازارهای انرژی به ویژه اختلال در جریان نفت از طریق آبراه راهبردی تنگه هرمز عنوان کرد؛ آبراهی که جایگاه ویژه ایران در کنترل آن نقشی تعیینکننده در معادلات عرضه جهانی ایفا میکند.
بر اساس گزارش آژانس، تحولات ژئوپلیتیکی اخیر به عدم تعادل آشکاری در توازن عرضه و تقاضا انجامیده و جریان نفت جهان در ماههای گذشته به شدت کاهش یافته است؛ موضوعی که به گفته این نهاد یکی از بزرگترین اختلالات بخش نفت در تاریخ معاصر محسوب میشود.
برآوردهای جدید نشان میدهد تقاضای جهانی نفت در سال جاری حدود ۸۰ هزار بشکه در روز کاهش مییابد که ناشی از تشدید جنگ در ایران و تغییر مجدد پیشبینیهای اقتصادی جهان است. این کاهش حدود ۷۳۰ هزار بشکه در روز کمتر از برآوردهای ماه گذشته است و پیشبینی میشود در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۶ افت شدیدی تا ۱.۵ میلیون بشکه در روز رخ دهد که بزرگترین کاهش از زمان همهگیری کرونا به شمار میرود.
آژانس تأکید کرده است که عرضه نفت جهان در ماه مارس به میزان ۱۰.۱ میلیون بشکه در روز کاهش یافته و به ۹۷ میلیون بشکه رسیده است. این کاهش بیسابقه نتیجه حملات به زیرساختهای انرژی و محدودیتهای اعمالشده بر حرکت نفتکشها از طریق تنگه هرمز است؛ تنگهای که موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در آن، نظارت و کنترل بر ترددهای دریایی را به یکی از عوامل کلیدی این آشفتگی تبدیل کرده است.
در همین چارچوب، تولید ائتلاف اوپکپلاس ۹.۴ میلیون بشکه در روز کاهش یافته و تولید کشورهای غیرعضو نیز حدود ۷۷۰ هزار بشکه در روز افت داشته است. عملیات پالایش نفت به شدت آسیب دیده به ویژه در آسیا و خاورمیانه و ظرفیت عملیاتی به دلیل کمبود عرضه حدود ۶ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. با این وجود حاشیه سود پالایش به سطوح بیسابقهای رسیده و قیمت محصولات واسطهای به بالاترین میزان تاریخی خود صعود کرده است.
گزارش آژانس همچنین نشان میدهد که ذخایر جهانی نفت در ماه مارس حدود ۸۵ میلیون بشکه کاهش یافته و برداشت زیادی از بازارهای خارج از خلیج فارس برای جبران کمبود عرضه صورت گرفته است. در مقابل ذخایر شناور در منطقه خاورمیانه افزایش یافته و چین نیز حجم ذخایر استراتژیک خود را بالا برده است.قیمت نفت نیز به سطوح بیسابقهای جهش کرده و قیمت برخی از انواع نفت خام به حدود ۱۳۰ دلار در هر بشکه رسیده است که نسبت به پیش از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران ۶۰ دلار افزایش نشان میدهد.
در بخش پایانی گزارش، آژانس بینالمللی انرژی تصریح کرده است که از سرگیری جریان نفت از طریق تنگه هرمز مهمترین عامل کاهش فشار بر بازارهای جهانی به شمار میرود. بر اساس آمار این نهاد، جریان نفت از این تنگه به شدت کاهش یافته و به حدود ۳.۸ میلیون بشکه در روز رسیده است در حالی که پیش از بحران این رقم بیش از ۲۰ میلیون بشکه بود؛ موضوعی که به روشنی نشاندهنده تأثیر مستقیم اوضاع پیرامون ایران بر آشفتگی گسترده بازارهای جهانی است. آژانس هشدار داده است که ادامه درگیری یا عدم دستیابی به راهحل سیاسی ممکن است بازارها را تحت فشار شدید نگه دارد و احتمال اختلالات طولانیمدت در عرضه و قیمت انرژی در ماههای آینده وجود دارد.