نورنیوز-گروه اجتماعی: سازمان حفاظت محیطزیست ایران در گزارشی ابعاد تاریک و خسارتبار «جنگ رمضان» را افشا کرد. بر اساس این گزارش، حملات وحشیانه رژیمهای صهیونیستی و آمریکایی به تأسیسات صنعتی، نفتی و مناطق حفاظتشده در ۱۰ استان کشور، نه تنها زیرساختها را نابود کرده، بلکه با انتشار نزدیک به یک میلیون تن دیاکسید کربن، آتشسوزی بیش از ۳۶۰ هزار متر مکعب مواد نفتی در تهران و البرز، و تخریب ۱۳ منطقه تحت مدیریت محیط زیست، فاجعهای خاموش را رقم زده است.
فعالان محیط زیست نیز هشدار میدهند که آلودگی صوتی ناشی از انفجارها منجر به تلفات گسترده پرندگان، بارانهای اسیدی پوشش گیاهی را نابود کرده و فرسایش بازگشتناپذیر خاک، زنجیره حیات را در بسیاری از مناطق طبیعی ایران قطع کرده است.
اعلام رسمی سازمان محیط زیست؛ خسارت در ۱۰ استان و ۱۳ منطقه تحت مدیریت
سازمان حفاظت محیطزیست در گزارشی تکاندهنده، خسارات محیطزیستی «جنگ رمضان» را در ۴ حوزه اصلی بررسی و بخشهایی از آن را جهت تنویر افکار عمومی و روشن شدن ابعاد تاریک این جنگ وحشیانه به اطلاع عموم مردم ایران و افکار عمومی کشورهای جهان رساند. بر اساس این گزارش، تهاجم رژیمهای صهیونیستی و آمریکایی به واحدهای تولیدی، صنعتی و خدماتی مهم ۱۰ استان آذربایجانشرقی، البرز، بوشهر، تهران، خراسان رضوی، خوزستان، مرکزی، یزد، گیلان و فارس، تبعات محیطزیستی با شدتهای «کم»، «متوسط» تا «زیاد» در پی داشته است.
همچنین در حوزه مناطق تحت مدیریت سازمان، مشخص شد که ۷ استان هرمزگان، مرکزی، سیستان و بلوچستان، فارس، کردستان، البرز و تهران هدف حملات قرار گرفتهاند و مجموعاً ۱۳ منطقه تحت مدیریت در این استانها دچار درجه کم تا خیلی زیاد آسیب شدهاند.
انتشار نزدیک به یک میلیون تن دیاکسید کربن
یکی از فاجعهبارترین بخشهای این گزارش به آتشسوزی عظیم در مخازن نفت و سوخت پایتخت اختصاص دارد. طبق اعلام سازمان محیط زیست، کل حجم مواد نفتی دچار حریق در سه مجموعه از مخازن نفت تهران در شهران، شهرری و کوهک مجموعاً بیش از ۳۶۰ هزار متر مکعب بوده است که در نتیجه آن حجم معادل دیاکسید کربن منتشر شده نزدیک به یک میلیون تن برآورد میشود.
بررسیهای کارشناسان نشان میدهد که در این تهاجم وحشیانه نزدیک به ۴ هزار تن ترکیبات آروماتیک یا ترکیبات آلی فرار منتشر شده که سلامت محیط زیست و جان انسانها را به طور جدی تهدید میکند.
علاوه بر این، حملات رژیم صهیونیستی به مخازن سوخت فردیس در البرز نیز بالغ بر ۵۳ هزار تن دیاکسید کربن وارد جو کرده و منجر به انتشار حدود ۲۲۰ تن ترکیبات آروماتیک شده است.
از تخریب بازگشتناپذیر خاک تا بارانهای اسیدی
مجید فاضلی، فعال محیطزیست، در گفتوگو با خبرگزاری مهر با تشریح ابعاد هولناک تخریبهای ناشی از جنگ، از وقوع فاجعهای خاموش در پهنههای طبیعی و شهری خبر داد.
وی تأکید کرد: تخریب خاک اصلیترین و اولین پیامد انفجارهاست و زمانی که خاک در اثر اصابت بمب و موشک نابود میشود، فرسایش خاک به حدی میرسد که موجودات زنده درون آن عملاً نابود شده و زنجیره حیات قطع میشود. این مسئله در مناطق کوهستانی به شکل ریزش و فرسایش شدید و در مناطق جنگلی با نابودی کامل درختان خود را نشان میدهد.
فاضلی با اشاره به تغییرات شیمیایی در جو افزود: ما اکنون با پدیده بارانهای اسیدی ناشی از احتراق مواد منفجره روبرو هستیم که آسیبهای جدی به پوشش گیاهی وارد میکند و اگر این فشارها در مناطقی با تنوع زیستی بالا تکرار شود، قطعاً شاهد انقراض برخی گونههای خاص گیاهی و جانوری خواهیم بود که دیگر قابل بازگشت نیستند.
آلودگی صوتی؛ قاتل خاموش پرندگان و حیوانات وحشی در جنگ رمضان
این فعال محیطزیست با ابراز نگرانی شدید از وضعیت حیوانات در بند و حیات وحش آزاد، گفت: بیشترین عامل مرگومیر حیوانات و به ویژه پرندگان در شرایط جنگی، آلودگی صوتی ناشی از انفجارهاست. همانطور که صدای بلند موسیقی در یک جنگل میتواند زیست پرندگان را مختل کند، صدای انفجارهای مهیب باعث سکته و تلف شدن وسیع گونههای جانوری میشود.
وی افزود: متأسفانه در شرایط جنگی، به دلیل گستردگی مناطق درگیر، عملاً امکان انتقال ایمن این حیوانات وجود ندارد و آنها بیدفاعترین قربانیان این نبرد هستند.
فاضلی در پایان خاطرنشان کرد: تأثیرات مخرب جنگ بر کوه، دریا و جنگل، مرزهای جغرافیایی را درنوردیده و توازن اقلیمی را برهم زده است و برای جبران این خسارتها نه ماهها بلکه دههها زمان نیاز خواهد بود.
محیط زیست و عرصههای طبیعی؛ قربانیان خاموش جنگافروزیها
حمید ظهرابی معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: محیط زیست و عرصههای طبیعی از جمله قربانیان جنگافروزیهای رژیم صهیونیستی علیه ایران بوده است.
وی اظهار کرد: محیط زیست و عرصههای طبیعی از جمله قربانیان جنگافروزیهای رژیم صهیونیستی علیه ایران بوده است و در جریان این درگیریها، علاوه بر خسارت به برخی زیرساختها و امکانات محیط زیست، آلودگی شدید هوا در پایتخت نیز به دنبال حمله به مراکز ذخیره سوخت ایجاد شد.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: در جنگ ۱۲ روزه نیز حدود هشت هزار و ۵۰۰ هکتار از مناطق تحت حفاظت کشور شامل عرصههای جنگلی و مرتعی دچار آتشسوزی شد که بخش عمده این خسارتها در ناحیه رویشی زاگرس رخ داد.
ظهرابی با تأکید بر تداوم مأموریتهای حفاظتی سازمان محیط زیست گفت: با وجود خسارتهای وارد شده، رسالت این سازمان برای صیانت از تنوع زیستی و حفاظت از مناطق طبیعی با قوت ادامه دارد.
آنچه از گزارش سازمان حفاظت محیطزیست و هشدارهای فعالان این حوزه برمیآید، تصویری هولناک از فاجعهای است که نه در مقیاس ساعت یا روز، بلکه در مقیاس دههها و نسلها قابل اندازهگیری است. «جنگ رمضان» اگرچه ممکن است در نگاه اول یک تهاجم نظامی به تأسیسات و زیرساختها به نظر برسد، اما ابعاد پنهان آن عمیقتر و ماندگارتر از تخریب ساختمانها و تجهیزات صنعتی است.
انتشار نزدیک به یک میلیون تن دیاکسید کربن و هزاران تن ترکیبات سمی آروماتیک در آسمان تهران، البرز و سایر استانها، نه تنها کیفیت هوای فعلی را به شدت تنزل داده، بلکه تا سالها به عنوان یک عامل سرطانزا و مختلکننده سیستم تنفسی و تولیدمثلی در بدن موجودات زنده باقی خواهد ماند.
تخریب خاک در اثر انفجارها، که کارشناسان آن را «اولین و اصلیترین قربانی» نامیدهاند، فرآیندی بازگشتناپذیر است. فرسایش شدید در مناطق کوهستانی، نابودی کامل درختان در جنگلها و از بین رفتن موجودات زنده خاک، به معنای قطع زنجیره حیات و تبدیل زمینهای حاصلخیز به پهنههای بیجان است.
سازمان حفاظت محیطزیست با انتشار این گزارش، ضمن تنویر افکار عمومی، از جامعه جهانی و نهادهای بینالمللی حقوقی و زیستمحیطی میخواهد که این اقدامات وحشیانه را محکوم کرده و بر جبران خسارات وارده به میراث طبیعی ایران که بخشی از میراث مشترک بشریت است نظارت داشته باشند.
آنچه امروز بر جای مانده، زخمهایی عمیق در طبیعت است؛ زخمهایی که التیام آنها به عزمی جهانی، سرمایهای کلان و دههها تلاش پیوسته نیاز دارد.
گر امروز برای حفاظت از خاک، هوا، آب و حیات وحش ایران اقدامی فوری و جدی صورت نگیرد، نسلهای آینده نه با یک بحران زیستمحیطی، بلکه با یک فاجعه انسانی و اقلیمی تمامعیار روبهرو خواهند شد.