نورنیوز- گروه اقتصادی: بر اساس تازهترین گزارش ماهانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، تولید نفت خام ائتلاف اوپکپلاس در ماه مارس ۲۰۲۶ با کاهش چشمگیر ۷.۷ میلیون بشکه در روز نسبت به ماه فوریه مواجه شده است.این افت تاریخی که عمدتاً ناشی از تشدید درگیریهای نظامی در خاورمیانه و متعاقباً اختلال در ترانزیت نفت از تنگه هرمز میباشد، تولید روزانه این ائتلاف را به سطح ۳۵ میلیون و ۶۰ هزار بشکه رسانده است.
کارشناسان این کاهش تولید را یکی از بزرگترین افتهای ماهانه در تاریخ این ائتلاف ارزیابی میکنند که تنها با سقوط تولید در آوریل ۲۰۲۰ و اوج همهگیری کرونا قابل مقایسه است. به عبارت دیگر، این میزان کاهش عرضه معادل حذف کل تولید نفت خام عراق به عنوان چهارمین تولیدکننده بزرگ جهان از بازارهای جهانی در یک بازه زمانی یکماهه میباشد.
گزارش اوپک حاکی از آن است که بیشترین فشار کاهش تولید بر اعضای خاورمیانهای این ائتلاف وارد شده است. در این میان، عراق با کاهشی در حدود ۲.۵۶ میلیون بشکهای، تولید خود را به ۱.۶۳ میلیون بشکه در روز رسانده و بیش از سایر کشورها متضرر شده است.
عربستان سعودی نیز با افت حدود ۲.۳ میلیون بشکهای، تولید خود را به ۷.۸ میلیون بشکه در روز کاهش داده و امارات متحده عربی و کویت نیز به ترتیب با کاهش تولید ۱.۵۳ و ۱.۳۷ میلیون بشکهای مواجه شدهاند.این اختلالات گسترده عمدتاً به تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و متعاقباً حملات تلافیجویانه ایران و توقف عملاً کامل ترانزیت نفت از تنگه هرمز نسبت داده میشود. گفتنی است که تنها ونزوئلا و نیجریه در میان اعضای اوپک در این ماه افزایش تولید جزئی را ثبت کردهاند.
توقف عملاً کامل ترانزیت نفت از تنگه هرمز و اعلام موارد متعدد فورس ماژور (شرایط قوه قاهره) از سوی تولیدکنندگان منطقه، باعث شده تا علاوه بر کاهش تولید، جریان صادرات نفت نیز با اختلالی بیسابقه مواجه شود.این اختلال در زنجیره تأمین، ضمن ایجاد یک خلأ عرضه در بازارهای جهانی، نگرانیهای جدی را در میان تحلیلگران نسبت به کسری عرضه در ماههای آتی برانگیخته است.
تحلیلگران مؤسسه «انرژی اسپکتس» پیشبینی کردهاند که میزان کاهش تولید ممکن است در گزارشهای نهایی حتی فراتر از ارقام فعلی نیز اصلاح شود
در پی این کاهش شدید عرضه و تشدید بحران ژئوپلیتیک، بازارهای جهانی نفت شاهد جهش تاریخی قیمتها بودهاند. بر اساس این گزارش، میانگین قیمت سبد نفتی اوپک در ماه مارس با جهشی ۴۸.۴۶ دلاری به سطح ۱۱۶.۳۶ دلار در هر بشکه رسیده است.
قیمت نفت برنت نیز به طور میانگین ۹۹.۶۰ دلار در هر بشکه معامله شده و قیمت نفت وست تگزاس اینترمیدیت نیز ۹۱ دلار ثبت شده است. با این حال، اوپک پیشبینی خود از رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را بدون تغییر و در سطح ۱.۳۸ میلیون بشکه در روز (معادل ۱۰۶.۵۳ میلیون بشکه در روز) حفظ کرده و تأکید کرده است که انتظار میرود رشد تقاضا در نیمه دوم سال جبران شود.
هشت کشور عضو اوپکپلاس شامل عربستان، روسیه، عراق، امارات، کویت، قزاقستان، الجزایر و عمان پیشتر در نشست اسفندماه خود توافق کرده بودند که سیاست توقف افزایش تولید را حداقل تا پایان مارس ۲۰۲۶ ادامه دهند.
با این حال، تحلیلگران معتقدند با توجه به عمق آسیب به زیرساختهای انرژی خاورمیانه و تداوم اختلال در حملونقل دریایی، روند بازیابی عرضه به بازارهای جهانی فرایندی زمانبر و پرهزینه خواهد بود که میتواند پیامدهای تورمی بلندمدتی برای اقتصاد جهانی به دنبال داشته باشد.