نورنیوز- گروه اقتصادی: نشستهای بهاره صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی از فردا ۱۳ تا ۱۸ آوریل ۲۰۲۶ (۲۴ تا ۲۹ فروردین) در واشنگتن آغاز میشود.به نوشته رویترز، این نشستها در حالی برگزار میشود که جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به عنوان سومین شوک بزرگ به اقتصاد جهانی پس از همهگیری کرونا و حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، همه معادلات را بر هم زده است.
کاهش رشد و افزایش تورم در پیشبینیها
مقامات ارشد صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی هفته گذشته اعلام کردند که به دنبال این جنگ، پیشبینی خود از رشد اقتصاد جهانی را کاهش و پیشبینی تورم را افزایش خواهند داد. آنها هشدار دادند که کشورهای در حال ظهور و در حال توسعه بیشترین آسیب را از گرانی انرژی و اختلال در زنجیره تأمین خواهند دید.
نکته جالب این است که پیش از شروع جنگ در ۲۸ فوریه، هر دو نهاد قصد داشتند پیشبینی رشد خود را به دلیل تابآوری اقتصاد جهانی بالا ببرند، حتی با وجود تعرفههای سنگین دونالد ترامپ از سال گذشته. اما جنگ همه چیز را تغییر داد
سناریوی خوشبینانه و بدبینانه بانک جهانی
بر اساس برآوردهای جدید بانک جهانی، در سناریوی پایه، رشد کشورهای در حال ظهور و در حال توسعه در سال ۲۰۲۶ به ۳.۶۵ درصد خواهد رسید که نسبت به پیشبینی ۴ درصدی اکتبر گذشته کاهش یافته است. اما اگر جنگ ادامه یابد، این رقم میتواند تا ۲.۶ درصد سقوط کند.پیشبینی میشود تورم در این کشورها در سال ۲۰۲6 به ۴.۹ درصد برسد (در حالی که قبلاً ۳ درصد پیشبینی شده بود) و در بدترین حالت به ۶.۷ درصد افزایش یابد.
هشدار قحطی برای ۴۵ میلیون نفر
صندوق بینالمللی پول هفته گذشته هشدار داد اگر جنگ ادامه یابد و حملات به شناورهای حامل کودهای شیمیایی در تنگه هرمز و دریای سرخ متوقف نشود، حدود ۴۵ میلیون نفر دیگر نیز با خطر شدید کمبود مواد غذایی مواجه خواهند شد.درخواست ۲۰ تا ۵۰ میلیارد دلار کمک فوریصندوق بینالمللی پول اعلام کرده که کشورهای کمدرآمد و واردکننده انرژی به ۲۰ تا ۵۰ میلیارد دلار کمک اضطراری کوتاهمدت نیاز دارند.
در مقابل، بانک جهانی نیز اعلام آمادگی کرده که میتواند حدود ۲۵ میلیارد دلار از طریق ابزارهای واکنش به بحران در کوتاهمدت و تا ۷۰ میلیارد دلار طی شش ماه تأمین کند.با این حال، اقتصاددانان هشدار میدهند دولتها فقط باید اقدامات موقت و هدفمند برای کاهش فشار قیمتها روی مردم انجام دهند، زیرا اقدامات گستردهتر ممکن است تورم را تشدید کند.آجای بانگا، رئیس بانک جهانی، در گفتوگو با رویترز ضمن تمجید از اقدامات مالی و پولی کشورها در بحرانهای قبلی گفت: «رهبری مهم است. ما بحرانهای گذشته را پشت سر گذاشتهایم... اما این یک شوک تمامنظام است.»نکته مهم دیگر، فضای پرتنش جهانی است.
تنش بین آمریکا و چین بالا گرفته و گروه ۲۰ (شامل اقتصادهای بزرگ) به دلیل اختلافات، توانایی هماهنگی برای مقابله با بحران را از دست داده است. آمریکا که ریاست دورهای گروه ۲۰ را بر عهده دارد، کشور آفریقای جنوبی را از شرکت در نشستها محروم کرده که هماهنگی را دشوارتر کرده است.جاش لیپسکی، اقتصاددان ارشد شورای آتلانتیک، میگوید: «تلاش برای اجماع در شرایطی که هیچ اجماعی در جهان وجود ندارد، کار بسیار سختی است.»
وضعیت بدتر کشورهای فقیر؛ خطر به دام افتادن در بدهی
ماری سوئنستروپ، مقام سابق وزارت خزانهداری آمریکا، هشدار میدهد بسیاری از کشورهای در حال ظهور و در حال توسعه با وضعیتی بدتر از چند سال قبل وارد این بحران شدهاند: حاشیه امنیت کاهش یافته، ریسک بدهی بالا رفته و ذخایر ارزی کمتر شده است.
او تأکید میکند نباید از این کشورها خواست رشد و توسعه را فدای بازسازی حاشیه امنیت کنند.مارتین مولایزن، مقام سابق صندوق، میگوید هر وام جدید باید با نقشهراه قابل قبولی برای کاهش بدهی همراه باشد.اریک بیلوفسکی از بنیاد راکفلر نیز هشدار میدهد کشورهای کمدرآمد در سال ۲۰۲5 دو برابر قبل از کرونا برای پرداخت بدهی خود هزینه کردهاند. نیمی از این کشورها اکنون در وضعیت اضطرار بدهی یا نزدیک به آن هستند که نسبت به یکچهارم چند سال قبل افزایش چشمگیری دارد.این جنگ جدید، هر گونه بهبودی از دوران کرونا و اوکراین را تهدید میکند و کشورهایی را که به سختی خود را از ورشکستگی نجات میدادند، در دام بلندمدت بدهی، رکود و سرمایه گرفتار میکند.